Review

Meme Kanserli Kadınlarda Bilişsel Davranışçı Terapilerin Etkililiği: Sistematik Derleme Çalışması

Volume: 13 Number: 1 March 31, 2021
EN TR

Meme Kanserli Kadınlarda Bilişsel Davranışçı Terapilerin Etkililiği: Sistematik Derleme Çalışması

Öz

Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) biyolojik, psikolojik ve sosyal sıkıntı yaşayan meme kanserli kadınlar (MKK) için etkili bir psikoterapötik yaklaşım olduğu sistematik derleme ve meta-analiz çalışmalarıyla kanıtlanmıştır. Bununla birlikte BDT farklı kuşaklardan oluşmaktadır. Son yıllarda Kabul ve Kararlılık Terapisi (KKT) ve Bilinçli Farkındalık Temelli Bilişsel Terapi (BFTBT) gibi üçüncü kuşak yaklaşımlar meme kanserinde psikolojik müdahaleler olarak kullanılmaya başlandığı görülmektedir. Bu çalışmada ikinci ve üçüncü kuşak BDT’ye dayalı randomize kontrollü çalışmaların MKK’nin biyo-psiko-sosyal sıkıntıları üzerindeki etkileri sistematik olarak taranarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Alan yazın taraması Google Akademik, PubMed ve Ulakbim olmak üzere 3 elektronik veri tabanında ve İngilizce ve Türkçe terimlerle yürütülmüştür. Taramaya meme kanserli kadınlarla, ikinci ya da üçüncü kuşak BDT’lerle yürütülmüş ve araştırma desenleri randomize kontrollü olan çalışmalar dahil edilmiştir. Çalışmaya dahil edilme kriterlerine uyan 21 çalışmaya ulaşılmıştır. Bu çalışmalardan 16’sı BDT, 3 tanesi KKT ve 2 tanesi de BFTBT temelinde uygulanan çalışmalar olarak kategorize edilmişlerdir. BDT’lerin, depresyon, uykusuzluk, bilişsel bozulma, menopoz belirtileri, yorgunluk, fizyolojik uyum, ağrı, yaşam kalitesi, psiko-sosyal uyum, öz-saygı ve cinsel işlev bozukluğunda etkili olduğu gözlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Supporting Institution

yok

Project Number

yok

Thanks

Yok

References

  1. Andersen B L, Anderson B, de Prosse CD (1989). Controlled prospective longitudinal study of women with cancer: II. psychological outcomes. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 37 (6): 692-697.
  2. Antoni MH.(2003). Stress management intervention for women with breast cancer. Washington D.C, American Psychological Association Press.
  3. Antoni MH, Lechner S, Diaz A, Vargas S, Holley H, Phillips, K et al. (2009). Cognitive behavioral stress management effects on psychosocial and physiological adaptation in women undergoing treatment for breast cancer. Brain Behav Immun, 23(5):580-591.
  4. Aricò D, Raggi A, Ferri R (2016). Cognitive behavioral therapy for insomnia in breast cancer survivors: A review of the literature. Frontiers in Psychology, 7:1162.
  5. Atema V, van Leeuwen M, Kieffer JM, Oldenburg HSA, van Beurden M, Gerritsma MA, et al. (2019). Efficacy of ınternet-based cognitive behavioral therapy for treatment-ınduced menopausal symptoms in breast cancer survivors: Results of a randomized controlled trial. Journal of Clinical Oncology, 37(10): 809-822.
  6. Bell AC, D'Zurilla TJ (2009). Problem-solving therapy for depression: A meta-analysis. Clinical Psychology Review, 29: 348–353.
  7. Bennett KK, Compas B E, Beckjord E, Judith G G (2005). Self-blame and distress among women with newly diagnosed breast cancer. Journal of Behavioral Medicine, 28 (4): 313-3323.
  8. Bishop SR, Lau M, Shapiro S, Carlson L, Anderson ND, Carmody J et al. (2004). Mindfulness: a proposed operational definition. Clin Psychol: Sci Prac, 1: 230–241.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Biological Psychology

Journal Section

Review

Publication Date

March 31, 2021

Submission Date

April 28, 2020

Acceptance Date

July 10, 2020

Published in Issue

Year 2021 Volume: 13 Number: 1

JAMA
1.Tunç A. Meme Kanserli Kadınlarda Bilişsel Davranışçı Terapilerin Etkililiği: Sistematik Derleme Çalışması. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar - Current Approaches in Psychiatry. 2021;13:34–51.

Cited By

 
Creative Commons License
Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar - Current Approaches in Psychiatry is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.