Review

Bilişsel Esneklik ve Psikolojik Esneklik Kavramlarının Karşılaştırılması

Volume: 14 Number: 1 March 31, 2022
TR EN

Bilişsel Esneklik ve Psikolojik Esneklik Kavramlarının Karşılaştırılması

Abstract

Bireyin yaşadığı zorlu olaylarla baş edebilmesi için birtakım becerilere sahip olması gerekmektedir. Bilişsel esneklik ve psikolojik esneklik de bu beceriler arasında yer almaktadır. Bilişsel esneklik kişinin hayatında karşılaştığı durumlar karşısında farklı seçeneklerinin de olduğunu fark edebilmesi, bu seçenekleri de göz önünde bulundurarak gerekirse başlangıçtaki düşüncesini değiştirebilmesi ve karar verdiği seçenek doğrultusunda davranışlarda bulunabilmesidir. Bilişsel esneklik, bilişsel davranışçı terapilerle sıklıkla ilişkilendirilen bir kavramdır. Psikolojik esneklik ise altı temel öge (kabul, anda olma, bilişsel ayrışma, bağlamsal benlik, değerler ve değerler doğrultusunda yaşam) içeren ve bireyin duygularını, düşüncelerini ve geçmişte yaşadığı olayları değiştirmeye çalışmadan kabul etmesi, anda olması, düşüncelerinden ayrışabilmesi, değerlerini belirleyip onlar doğrultusunda bir yaşam oluşturabilmesini ifade eden bir kavramdır. Psikolojik esnekliğin artırılması kabul ve kararlılık terapisindeki (ACT) temel amaçtır. Bu çalışmada öncelikle bilişsel davranışçı terapiler çerçevesinden bilişsel esneklik açıklanmakta ve alan yazındaki ilgili çalışmalar aktarılmakta; sonrasında ise benzer şekilde psikolojik esneklik ACT çerçevesinden açıklanarak bu kavrama ilişkin alan yazında yapılan çalışmalara yer verilmektedir. Son olarak bilişsel esneklik ve psikolojik esneklik benzer ve farklı yönleri açısından incelenmiş, araştırmacılara ve ruh sağlığı çalışanlarına konuya ilişkin öneriler sunulmaktadır.

Keywords

References

  1. Albal E (2019) Madde bağımlılarında şema ve psikolojik esneklik yaklaşımlarının madde bağımlılığı şiddetine etkisi (Doktora tezi).İstanbul, İstanbul Üniversitesi.
  2. Alper A, Deryakulu D (2010) Web ortamlı probleme dayalı öğrenmede bilişsel esneklik düzeyinin öğrenci başarısı ve tutumları üzerindeki etkisi. Eğitim ve Bilim, 33:49-63.
  3. Altunkol F(2011)Üniversite Öğrencilerinin Bilişsel Esneklikleri İle AlgılananStres Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi(Yüksek lisans tezi). Adana, Çukurova Üniversitesi.
  4. Anderson P (2002) Assessment and development of executive function (EF) during childhood. Child Neuropsychology, 8:71-82. Asıcı E, İkiz FE (2015) Mutluluğa giden bir yol: Bilişsel esneklik. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1:191-211.
  5. Aydın G (2017) Assessing a model of cognitive test anxiety: The role of rumination, selfforgiveness, perfectionism cognitions and cognitive defusion through the indirect effect of psychological flexibility.(Yüksek lisans tezi).Ankara, Orta Doğu Teknik Üniversitesi.
  6. Aydın G, Yerin Güneri O (2018). A study on Turkish adaptation of Drexel Defusion Scale (DDS) [Drexel Ayrışma Ölçeği’ni Türkçeye uyarlama çalışması].27. Uluslararası Eğitim Bilimleri Kongresi (ICES-UEBK), 27 Nisan, 2018. Antalya, Türkiye.Kongre Özet Kitabı sayfa: 3769-3770.
  7. Azadeh SM, Kazemi-Zahrani H, Besharat MA (2016) Effectiveness of acceptance and commitment therapy on interpersonal problemsand psychological flexibility in female high school students with social anxiety disorder. Global Journal of Health Science, 8:131.
  8. Beck A(2001) Bilişsel Danışma Temel İlkeler ve Ötesi (Çeviri Ed. NH Şahin). Ankara, Türk PsikologlarDerneği Yayınları.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Psychology

Journal Section

Review

Publication Date

March 31, 2022

Submission Date

April 20, 2021

Acceptance Date

August 27, 2021

Published in Issue

Year 2022 Volume: 14 Number: 1

APA
Aslan, Ş., & Turk, F. (2022). Bilişsel Esneklik ve Psikolojik Esneklik Kavramlarının Karşılaştırılması. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 14(1), 119-130. https://doi.org/10.18863/pgy.917360
AMA
1.Aslan Ş, Turk F. Bilişsel Esneklik ve Psikolojik Esneklik Kavramlarının Karşılaştırılması. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar - Current Approaches in Psychiatry. 2022;14(1):119-130. doi:10.18863/pgy.917360
Chicago
Aslan, Şebnem, and Fulya Turk. 2022. “Bilişsel Esneklik Ve Psikolojik Esneklik Kavramlarının Karşılaştırılması”. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar 14 (1): 119-30. https://doi.org/10.18863/pgy.917360.
EndNote
Aslan Ş, Turk F (March 1, 2022) Bilişsel Esneklik ve Psikolojik Esneklik Kavramlarının Karşılaştırılması. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar 14 1 119–130.
IEEE
[1]Ş. Aslan and F. Turk, “Bilişsel Esneklik ve Psikolojik Esneklik Kavramlarının Karşılaştırılması”, Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar - Current Approaches in Psychiatry, vol. 14, no. 1, pp. 119–130, Mar. 2022, doi: 10.18863/pgy.917360.
ISNAD
Aslan, Şebnem - Turk, Fulya. “Bilişsel Esneklik Ve Psikolojik Esneklik Kavramlarının Karşılaştırılması”. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar 14/1 (March 1, 2022): 119-130. https://doi.org/10.18863/pgy.917360.
JAMA
1.Aslan Ş, Turk F. Bilişsel Esneklik ve Psikolojik Esneklik Kavramlarının Karşılaştırılması. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar - Current Approaches in Psychiatry. 2022;14:119–130.
MLA
Aslan, Şebnem, and Fulya Turk. “Bilişsel Esneklik Ve Psikolojik Esneklik Kavramlarının Karşılaştırılması”. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, vol. 14, no. 1, Mar. 2022, pp. 119-30, doi:10.18863/pgy.917360.
Vancouver
1.Şebnem Aslan, Fulya Turk. Bilişsel Esneklik ve Psikolojik Esneklik Kavramlarının Karşılaştırılması. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar - Current Approaches in Psychiatry. 2022 Mar. 1;14(1):119-30. doi:10.18863/pgy.917360

Cited By

 
Creative Commons License
Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar - Current Approaches in Psychiatry is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.