Derleme

Bilişsel Esneklik ve Psikolojik Esneklik Kavramlarının Karşılaştırılması

Cilt: 14 Sayı: 1 31 Mart 2022
PDF İndir
TR EN

Bilişsel Esneklik ve Psikolojik Esneklik Kavramlarının Karşılaştırılması

Öz

Bireyin yaşadığı zorlu olaylarla baş edebilmesi için birtakım becerilere sahip olması gerekmektedir. Bilişsel esneklik ve psikolojik esneklik de bu beceriler arasında yer almaktadır. Bilişsel esneklik kişinin hayatında karşılaştığı durumlar karşısında farklı seçeneklerinin de olduğunu fark edebilmesi, bu seçenekleri de göz önünde bulundurarak gerekirse başlangıçtaki düşüncesini değiştirebilmesi ve karar verdiği seçenek doğrultusunda davranışlarda bulunabilmesidir. Bilişsel esneklik, bilişsel davranışçı terapilerle sıklıkla ilişkilendirilen bir kavramdır. Psikolojik esneklik ise altı temel öge (kabul, anda olma, bilişsel ayrışma, bağlamsal benlik, değerler ve değerler doğrultusunda yaşam) içeren ve bireyin duygularını, düşüncelerini ve geçmişte yaşadığı olayları değiştirmeye çalışmadan kabul etmesi, anda olması, düşüncelerinden ayrışabilmesi, değerlerini belirleyip onlar doğrultusunda bir yaşam oluşturabilmesini ifade eden bir kavramdır. Psikolojik esnekliğin artırılması kabul ve kararlılık terapisindeki (ACT) temel amaçtır. Bu çalışmada öncelikle bilişsel davranışçı terapiler çerçevesinden bilişsel esneklik açıklanmakta ve alan yazındaki ilgili çalışmalar aktarılmakta; sonrasında ise benzer şekilde psikolojik esneklik ACT çerçevesinden açıklanarak bu kavrama ilişkin alan yazında yapılan çalışmalara yer verilmektedir. Son olarak bilişsel esneklik ve psikolojik esneklik benzer ve farklı yönleri açısından incelenmiş, araştırmacılara ve ruh sağlığı çalışanlarına konuya ilişkin öneriler sunulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Albal E (2019) Madde bağımlılarında şema ve psikolojik esneklik yaklaşımlarının madde bağımlılığı şiddetine etkisi (Doktora tezi).İstanbul, İstanbul Üniversitesi.
  2. Alper A, Deryakulu D (2010) Web ortamlı probleme dayalı öğrenmede bilişsel esneklik düzeyinin öğrenci başarısı ve tutumları üzerindeki etkisi. Eğitim ve Bilim, 33:49-63.
  3. Altunkol F(2011)Üniversite Öğrencilerinin Bilişsel Esneklikleri İle AlgılananStres Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi(Yüksek lisans tezi). Adana, Çukurova Üniversitesi.
  4. Anderson P (2002) Assessment and development of executive function (EF) during childhood. Child Neuropsychology, 8:71-82. Asıcı E, İkiz FE (2015) Mutluluğa giden bir yol: Bilişsel esneklik. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1:191-211.
  5. Aydın G (2017) Assessing a model of cognitive test anxiety: The role of rumination, selfforgiveness, perfectionism cognitions and cognitive defusion through the indirect effect of psychological flexibility.(Yüksek lisans tezi).Ankara, Orta Doğu Teknik Üniversitesi.
  6. Aydın G, Yerin Güneri O (2018). A study on Turkish adaptation of Drexel Defusion Scale (DDS) [Drexel Ayrışma Ölçeği’ni Türkçeye uyarlama çalışması].27. Uluslararası Eğitim Bilimleri Kongresi (ICES-UEBK), 27 Nisan, 2018. Antalya, Türkiye.Kongre Özet Kitabı sayfa: 3769-3770.
  7. Azadeh SM, Kazemi-Zahrani H, Besharat MA (2016) Effectiveness of acceptance and commitment therapy on interpersonal problemsand psychological flexibility in female high school students with social anxiety disorder. Global Journal of Health Science, 8:131.
  8. Beck A(2001) Bilişsel Danışma Temel İlkeler ve Ötesi (Çeviri Ed. NH Şahin). Ankara, Türk PsikologlarDerneği Yayınları.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Psikoloji

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

31 Mart 2022

Gönderilme Tarihi

20 Nisan 2021

Kabul Tarihi

27 Ağustos 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 14 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Aslan, Ş., & Turk, F. (2022). Bilişsel Esneklik ve Psikolojik Esneklik Kavramlarının Karşılaştırılması. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 14(1), 119-130. https://doi.org/10.18863/pgy.917360
AMA
1.Aslan Ş, Turk F. Bilişsel Esneklik ve Psikolojik Esneklik Kavramlarının Karşılaştırılması. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 2022;14(1):119-130. doi:10.18863/pgy.917360
Chicago
Aslan, Şebnem, ve Fulya Turk. 2022. “Bilişsel Esneklik ve Psikolojik Esneklik Kavramlarının Karşılaştırılması”. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar 14 (1): 119-30. https://doi.org/10.18863/pgy.917360.
EndNote
Aslan Ş, Turk F (01 Mart 2022) Bilişsel Esneklik ve Psikolojik Esneklik Kavramlarının Karşılaştırılması. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar 14 1 119–130.
IEEE
[1]Ş. Aslan ve F. Turk, “Bilişsel Esneklik ve Psikolojik Esneklik Kavramlarının Karşılaştırılması”, Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, c. 14, sy 1, ss. 119–130, Mar. 2022, doi: 10.18863/pgy.917360.
ISNAD
Aslan, Şebnem - Turk, Fulya. “Bilişsel Esneklik ve Psikolojik Esneklik Kavramlarının Karşılaştırılması”. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar 14/1 (01 Mart 2022): 119-130. https://doi.org/10.18863/pgy.917360.
JAMA
1.Aslan Ş, Turk F. Bilişsel Esneklik ve Psikolojik Esneklik Kavramlarının Karşılaştırılması. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 2022;14:119–130.
MLA
Aslan, Şebnem, ve Fulya Turk. “Bilişsel Esneklik ve Psikolojik Esneklik Kavramlarının Karşılaştırılması”. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, c. 14, sy 1, Mart 2022, ss. 119-30, doi:10.18863/pgy.917360.
Vancouver
1.Şebnem Aslan, Fulya Turk. Bilişsel Esneklik ve Psikolojik Esneklik Kavramlarının Karşılaştırılması. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 01 Mart 2022;14(1):119-30. doi:10.18863/pgy.917360

Cited By

Creative Commons Lisansı
Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar Creative Commons Atıf-Gayriticari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.