Research Article

Anlatısal Anlam Oluşturma ve Psikolojik Durum İlişkisi

Volume: 13 Number: Ek 1 December 29, 2021
EN TR

Anlatısal Anlam Oluşturma ve Psikolojik Durum İlişkisi

Öz

Bu çalışmada, yaşamda dönüm noktası yaratan geçmiş olaylar ile dönüm noktası yaratabilecek kurgusal olayların anlatısal anlam oluşturma tarzı, psikolojik durum ve cinsiyet bağlamında incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini 18-35 yaş arası lisans öğrencisi/ mezunu, klinik olmayan 81 gönüllü oluşturmaktadır. Çalışmada, katılımcılardan ikisi geçmişe, ikisi geleceğe dair toplam dört otobiyografik anı yazmaları istenmiş, psikolojik durumu ölçmek için ise katılımcılara Beck Anksiyete Envanteri (BAE), Beck Depresyon Envanteri (BDE), Yetişkinler İçin Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği (PDÖ), Psikolojik İyi Oluş Ölçeği (PİOÖ), Sosyal Karşılaştırma Ölçeği (SKÖ), İdeal ve Gerçek Benlik Kavramı Ölçeği (İGBKÖ) uygulanmıştır. İstatistiki analizler sonucunda, olumlu anılarda tematik tutarlılığın kadınlarda BAE puanlarıyla; erkeklerde PİOÖ, PDÖ ve SKÖ ile; olgusal detaylandırmanın ise kadınlarda PDÖ ile ilişkili olduğu bulunmuştur. Olumsuz anılarda yorumlayıcı detaylandırma erkeklerde İGBKÖgerçek puanlarını, eylemlilik ise PİOÖ ve SKÖ puanlarını anlamlı olarak yordamıştır. Olumlu kurgusal anlatılarda yorumlayıcı detaylandırmanın kadınlarda BAE ve BDE ile; erkeklerde BDE ile; olumsuz anılarda ise destek aramanın kadınlarda BAE ile, erkeklerde BDE ile ilişkili olduğu bulunmuştur. Sonuç olarak, anlam oluşturma süreci ile psikolojik durum arasındaki ilişkilerin oldukça spesifik ve karmaşık bir mekanizmaya sahip olduğu, tematik tutarlılığın psikolojik esenlik ve kendilik kavramının güçlü bir yordayıcısı olduğu gözlenmiştir. Kadınlarda olgusal detaylandırmanın psikolojik dayanıklılıkla, olumsuz anılarda ise kendilik bağlantılarının sosyal karşılaştırma düzeyiyle ilişkili olduğu saptanmıştır. Kadınlar daha çok olumsuz, erkekler ise daha çok olumlu anı anlatmayı tercih etmiş, motivasyonel temalar erkeklerin anlatılarında öne çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Abele AE, Wojciszke B (2007) Agency and communion from the perspective of self versus others. J Pers Soc Psychol 93(5): 751–763.
  2. Adler JM (2012) Living into the story: Agency and coherence in a longitudinal study of narrative identity development and mental health over the course of psychotherapy. J Pers Soc Psychol 102: 367–389.
  3. Adler JM, Lodi-Smith J, Philippe FL ve ark. (2015) The incremental validity of narrative identity in predicting well-being: A review of the field and recommendations for the future. Pers and Soc Psychol Rev 20(2): 142–175.
  4. Bakan D (1966) The dual reality of human existence: An essay on psychology and religion. Chicago, IL: Rand MacNally.
  5. Barbee AP, Cunningham MR, Winstead BA ve ark. (1993) Gender role expectations on the social support process. J Soc Issues 49(3): 175-190.
  6. Basım HN, Çetin F (2011) Yetişkinler için psikolojik dayanıklılık ölçeği'nin güvenilirlik ve geçerlilik çalışması. Turk Psikiyatri Derg, 22(2): 104-114.
  7. Bauer JJ, McAdams DP (2004) Growth Goals, Maturity, and Well-Being. Dev Psychol 40(1): 114–127.
  8. Beck AT, Epstein N, Brown G ve ark. (1988) An inventory for measuring clinical anxiety: Psychometric properties. J of Couns and Clin Psychol 56: 893-897.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Psychology

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 29, 2021

Submission Date

May 27, 2021

Acceptance Date

August 15, 2021

Published in Issue

Year 2021 Volume: 13 Number: Ek 1

JAMA
1.Sayar F. Anlatısal Anlam Oluşturma ve Psikolojik Durum İlişkisi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar - Current Approaches in Psychiatry. 2021;13:134–151.
 
Creative Commons License
Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar - Current Approaches in Psychiatry is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.