Huntington Hastalığı’nın Nöropsikiyatrik Yönü
Abstract
fenotipler ile ortaya çıkabilen, genetik olarak otozomal dominant geçiş özelliğine sahip, ilerleyici tipte bir nörodejeneratif hastalıktır. Bilişsel
ve motor belirtilerin yanı sıra nöropsikiyatrik belirtiler de hastalığın çekirdek belirtileri arasında yer almaktadır. Huntington Hastalığı’nda
nöropsikiyatrik belirtiler oldukça sık görülmekte ve hastalığın farklı dönemlerinde psikiyatrik bozuklukların görülme prevelansı %33-76 olarak
tahmin edilmektedir. Nöropsikiyatrik belirtilerin görülme sıklığı hastalığın evrelerine göre farklılık gösterse de başlangıcının motor belirtiler
başlamadan yıllar önce olabileceği de bilinmektedir. Huntington Hastalığı’nda sık görülen nöropsikiyatrik belirti ve bozukluklar depresyon,
anksiyete, intihar, irritabilite, apati, obsesif-kompulsif belirtiler, perseverasyonlar, psikoz, uyku bozuklukları ve cinsel işlev bozuklukları olarak
sayılabilir. Nöropsikiyatrik belirtiler aileler üzerindeki yükün en önemli nedenlerinden birini oluşturmakta, günlük işlevsellikteki azalma ile
bakım kurumlarına yerleştirilme ve hastaneye yatışların en önemli öngörücüsü olarak değerlendirilmektedir. Hem sıklığı hem de sonuçları
göz önüne alındığında Huntington Hastalığı’ndaki nöropsikiyatrik belirtilerin tanınması ve bu belirtilere müdahale edilmesi hastalar, hasta
yakınları ve bakımverenleri için oldukça önemlidir. Hastalıkta görülen nöropsikiyatrik belirtilerin tedavisi ile ilgili yüksek kanıt düzeyine
sahip araştırmalar olmasa da daha düşük kanıt düzeyine sahip çalışmalar, vaka bildirimleri ve uzman görüşlerine dayalı tedavi kılavuzları
son yıllarda yazında kendine yer bulmuştur. Bu alanda dikkat edilmesi gereken başka bir konu da risk altındaki bireylerin değerlendirilmesi,
genetik danışmanlık ve bu değerlendirmeler sırasında güvenli bir protokolün oluşturulmasıdır. Bu yazıda Huntington Hastalığı’nda sık görülen
nöropsikiyatrik bozukluklar, bu bozuklukların tedavisi ve risk altındaki bireyleri değerlendirmede dikkat edilmesi gereken durumlar güncel
yazın ışığında derlenmiştir.
Keywords
References
- A’Campo LEI, Spliethoff-Kamminga NGA, Roos RAC (2012) The Patient Education Program for Huntington’s Disease (PEP-HD). J Huntingtons Dis, 1:47-56.
- Adrissi J, Nadkarni NA, Gausche E, Bega D (2019) Electroconvulsive therapy (ECT) for refractory psychiatric symptoms in Huntington’s disease: a case series and review of the literature. J Huntingtons Dis, 8:291-300.
- Anderson KE (2005) Huntington’s disease, and related disorders. Psychiatr Clin North Am, 28:275-290.
- Anderson KE, van Duijn E, Craufurd D, Drazinic C, Edmondson M, Goodman N et al. (2018). Clinical management of neuropsychiatric symptoms of huntington disease: expert-based consensus guidelines on agitation, anxiety, apathy, psychosis and sleep disorders. J Huntingtons Dis, 7:355-366.
- Anderson KE, Eberly S, Groves M, Kayson E, Marder K, Young AB et al. (2016) Risk factors for suicidal ideation in people at risk for Huntington’s disease. J Huntingtons Dis, 5:389-394.
- Arran N, Craufurd D, Simpson J (2014) Illness perceptions, coping styles and psychological distress in adults with Huntington’s disease. Psychol Health Med, 19:169-179.
- Ataöv G, Akbaş I, Gül O, Balaban OD, Tanrıverdi Seda (2020) Psikiyatri servisinde Huntington Hastalığı vakası. 5. Psikiyatri Zirvesi ve 12. Anksiyete Kongresi, 29-31 Ekim Antalya, Türkiye. Kongre Özet Kitabı pp: 272.
- Bachoud-Lévi AC, Ferreira J, Massart R, Youssov K, Rosser A, Busse M et al. (2019). International guidelines for the treatment of Huntington's disease. Front Neurol, 10:710.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Psychiatry
Journal Section
Review
Authors
E. Cem Atbaşoğlu
0000-0002-8211-6095
Türkiye
Publication Date
March 31, 2022
Submission Date
June 16, 2021
Acceptance Date
August 23, 2021
Published in Issue
Year 2022 Volume: 14 Number: 1
Cited By
Multidimensional Analysis Of Advanced Stage Huntington's Disease From Neurocognitive And Psychofunctional Perspectives With Morphometric Correlations: Case Series
Neurology Letters
https://doi.org/10.61186/nl.3.1.37Huntington hastalığı ve intihar davranışı: Bir olgu sunumu
Hippocrates Medical Journal
https://doi.org/10.58961/hmj.1806210
