Derleme

Huntington Hastalığı’nın Nöropsikiyatrik Yönü

Cilt: 14 Sayı: 1 31 Mart 2022
PDF İndir
TR EN

Huntington Hastalığı’nın Nöropsikiyatrik Yönü

Öz

Huntington Hastalığı; kore ve distoni, koordinasyon bozukluğu, bilişsel performansta bozulmalar ve davranışsal sorunlar gibi farklı
fenotipler ile ortaya çıkabilen, genetik olarak otozomal dominant geçiş özelliğine sahip, ilerleyici tipte bir nörodejeneratif hastalıktır. Bilişsel
ve motor belirtilerin yanı sıra nöropsikiyatrik belirtiler de hastalığın çekirdek belirtileri arasında yer almaktadır. Huntington Hastalığı’nda
nöropsikiyatrik belirtiler oldukça sık görülmekte ve hastalığın farklı dönemlerinde psikiyatrik bozuklukların görülme prevelansı %33-76 olarak
tahmin edilmektedir. Nöropsikiyatrik belirtilerin görülme sıklığı hastalığın evrelerine göre farklılık gösterse de başlangıcının motor belirtiler
başlamadan yıllar önce olabileceği de bilinmektedir. Huntington Hastalığı’nda sık görülen nöropsikiyatrik belirti ve bozukluklar depresyon,
anksiyete, intihar, irritabilite, apati, obsesif-kompulsif belirtiler, perseverasyonlar, psikoz, uyku bozuklukları ve cinsel işlev bozuklukları olarak
sayılabilir. Nöropsikiyatrik belirtiler aileler üzerindeki yükün en önemli nedenlerinden birini oluşturmakta, günlük işlevsellikteki azalma ile
bakım kurumlarına yerleştirilme ve hastaneye yatışların en önemli öngörücüsü olarak değerlendirilmektedir. Hem sıklığı hem de sonuçları
göz önüne alındığında Huntington Hastalığı’ndaki nöropsikiyatrik belirtilerin tanınması ve bu belirtilere müdahale edilmesi hastalar, hasta
yakınları ve bakımverenleri için oldukça önemlidir. Hastalıkta görülen nöropsikiyatrik belirtilerin tedavisi ile ilgili yüksek kanıt düzeyine
sahip araştırmalar olmasa da daha düşük kanıt düzeyine sahip çalışmalar, vaka bildirimleri ve uzman görüşlerine dayalı tedavi kılavuzları
son yıllarda yazında kendine yer bulmuştur. Bu alanda dikkat edilmesi gereken başka bir konu da risk altındaki bireylerin değerlendirilmesi,
genetik danışmanlık ve bu değerlendirmeler sırasında güvenli bir protokolün oluşturulmasıdır. Bu yazıda Huntington Hastalığı’nda sık görülen
nöropsikiyatrik bozukluklar, bu bozuklukların tedavisi ve risk altındaki bireyleri değerlendirmede dikkat edilmesi gereken durumlar güncel
yazın ışığında derlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. A’Campo LEI, Spliethoff-Kamminga NGA, Roos RAC (2012) The Patient Education Program for Huntington’s Disease (PEP-HD). J Huntingtons Dis, 1:47-56.
  2. Adrissi J, Nadkarni NA, Gausche E, Bega D (2019) Electroconvulsive therapy (ECT) for refractory psychiatric symptoms in Huntington’s disease: a case series and review of the literature. J Huntingtons Dis, 8:291-300.
  3. Anderson KE (2005) Huntington’s disease, and related disorders. Psychiatr Clin North Am, 28:275-290.
  4. Anderson KE, van Duijn E, Craufurd D, Drazinic C, Edmondson M, Goodman N et al. (2018). Clinical management of neuropsychiatric symptoms of huntington disease: expert-based consensus guidelines on agitation, anxiety, apathy, psychosis and sleep disorders. J Huntingtons Dis, 7:355-366.
  5. Anderson KE, Eberly S, Groves M, Kayson E, Marder K, Young AB et al. (2016) Risk factors for suicidal ideation in people at risk for Huntington’s disease. J Huntingtons Dis, 5:389-394.
  6. Arran N, Craufurd D, Simpson J (2014) Illness perceptions, coping styles and psychological distress in adults with Huntington’s disease. Psychol Health Med, 19:169-179.
  7. Ataöv G, Akbaş I, Gül O, Balaban OD, Tanrıverdi Seda (2020) Psikiyatri servisinde Huntington Hastalığı vakası. 5. Psikiyatri Zirvesi ve 12. Anksiyete Kongresi, 29-31 Ekim Antalya, Türkiye. Kongre Özet Kitabı pp: 272.
  8. Bachoud-Lévi AC, Ferreira J, Massart R, Youssov K, Rosser A, Busse M et al. (2019). International guidelines for the treatment of Huntington's disease. Front Neurol, 10:710.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Psikiyatri

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

31 Mart 2022

Gönderilme Tarihi

16 Haziran 2021

Kabul Tarihi

23 Ağustos 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 14 Sayı: 1

Kaynak Göster

JAMA
1.Balaban ÖD, Atbaşoğlu EC. Huntington Hastalığı’nın Nöropsikiyatrik Yönü. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 2022;14:98–112.

Cited By

Creative Commons Lisansı
Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar Creative Commons Atıf-Gayriticari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.