Milletlerarası Tahkim Kanunu Uyarınca Hakem Kararının İptali Üzerine Yeniden Tahkime Gidilmesi
Abstract
Tahkim anlaşmasıyla taraflar, uyuşmazlıklarını hakemlerce karara bağlanmak üzere tahkim yoluna havale etmiş olurlar. Ancak tahkim yargılaması sonunda hakemlerce karar verilmesiyle taraflar arasındaki ihtilaf daima çözüme kavuşmuş olmaz. Hakem kararının denetimine hizmet eden iptal davası sonucunda hakem kararı iptal edilmiş olabilir. Bu durumda tahkim yargılaması gerçekleştirilmiş ve hakemler tarafından karar verilmiş olmakla birlikte, karar iptal edilmiş olduğundan, uyuşmazlık çözüme kavuşmamış ve dolayısıyla tahkim anlaşmasıyla arzu edilen amaç da henüz gerçekleşmemiştir. Böyle bir halde tarafların tahkim anlaşmasında ortaya koydukları tahkim iradeleri uyuşmazlığın yeniden hakemler önüne götürülmesini gerekli kılar. İşte bu gereklilikten hareketle, 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu’nun iptal davasına ilişkin 15. maddesinde hakem kararının iptali üzerine yeniden tahkim yargılaması yapılmasına ilişkin bir hüküm kabul edilmiştir. Elinizdeki bu çalışma, farklı devletlerin kanunlarında da kabul edilmiş olan “hakem kararının iptali üzerine yeniden tahkime gidilmesi” konusunu Türk milletlerarası tahkim hukuku bağlamında ele almaktadır. Çalışma kapsamında öncelikle iptal kararı üzerine yeniden yapılacak tahkim yargılamasının niteliği üzerinde durulacaktır. Daha sonra MTK md 15.A.son uyarınca yeniden tahkim yargılaması yapılması şartları ele alınacak; bu kapsamda hakem kararının iptali, iptal kararının kesinleşmesi, yeniden tahkime gidilmesine imkân veren ve buna imkân vermeyen iptal sebepleri ile yeniden tahkime gidilmesinde taraf iradesinin rolü üzerinde durulacaktır. Çalışmada ayrıca yeniden yargılama şartlarının bulunmasının sonuçları ve özellikle devlet mahkemesine başvuru imkânı üzerindeki etkisi incelenecek; son olarak yeniden yargılama yoluna başvurulması halinde yürütülecek yargılama sürecine ilişkin bazı esaslar tespit edilerek konuya ilişkin genel bir çerçeve ortaya konulmaya çalışılacaktır.
Keywords
References
- Akıncı Z, Milletlerarası Tahkim (7th edn, Vedat 2025). google scholar
- Aktepe Artık S, Medeni Usul Hukukunda Hakem Kararlarının İptali Sebepleri (HMK m.439) (On İki Levha 2023). google scholar
- Alangoya HY, Medenî Usul Hukuku Esasları II (Namaş 2001). google scholar
- Ataç M and Yaman M, ‘Milletlerarası Tahkimde İptal Davası’ in İ. Yılmaz Aslan, Gamze Aşçıoğlu Öz and Kerem Cem Sanlı (eds), Nurkut İnan'a Armağan (On İki Levha 2022) 827-861. google scholar
- Atalı M, Ermenek İ and Erdoğan E, Medenî Usûl Hukuku (7th edn, Yetkin 2024). google scholar
- Ataman Figanmeşe İ, ‘Hakem Kararlarının İptali Kararlarına Karşı İstinaf Yoluna Başvurmadan Doğrudan Temyiz Yoluna Başvurulup Başvurulamayacağı Sorunu ve Soruna İlişkin Güncel Gelişmeler’ (2017) 37(2) Milletlerarası Hukuk ve Milletlerarası Özel Hukuk Bülteni (Prof. Dr. Yücel Sayman’a Armağan) 113-168. google scholar
- Aygün M, ‘Milletlerarası Ticarî Tahkimde Hakem Kararlarına Karşı İptal Yolu’ (2007) 8(3) Medenî Usûl ve İcra İflâs Hukuku Dergisi 661-695. google scholar
- Blessing M, Introduction to Arbitration – Swiss and International Perspectives (Helbing & Lichtenhahn 1999). google scholar
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Conflict of Laws (Incl. Private International Law), International and Comparative Law (Other)
Journal Section
Research Article
Authors
Mine Tan Dehmen
*
0000-0001-9498-5485
Türkiye
Publication Date
February 5, 2026
Submission Date
October 16, 2025
Acceptance Date
January 9, 2026
Published in Issue
Year 2025 Volume: 45 Number: 2