Re-Arbitration Upon Annulment of an Arbitral Award Pursuant to the Turkish International Arbitration Law

Öz

Through an arbitration agreement, the parties refer their dispute to arbitration for resolution by arbitrators. However, the mere rendering of an arbitral award does not necessarily mean that the dispute has been conclusively settled. The award may have been annulled as a result of an annulment action, which functions as a mechanism of judicial control over arbitral decisions. In such a case, the dispute remains unresolved, and thus, the objective pursued by the arbitration agreement has not yet been fulfilled. Accordingly, the parties’ intention to resolve their dispute through arbitration, as expressed in the arbitration agreement, necessitates a resubmission of the dispute to arbitrators. In response to this need, Article 15 of the Turkish International Arbitration Law No. 4686 establishes a mechanism that allows re-arbitration following the annulment of an arbitral award. This study examines the concept of re-arbitration after annulment—also recognized in several foreign legal systems—within the framework of Turkish international arbitration law. It first explores the nature of arbitral proceedings conducted after an annulment decision and then analyzes the conditions required for re-arbitration under Article 15.A, including the annulment of arbitral awards, the finality of annulment decisions, the annulment grounds that permit or exclude re-arbitration, and the role of party autonomy. Furthermore, it examines the legal consequences of the existence of conditions for re-arbitration, particularly their effect on recourse to state courts, and seeks to outline certain principles governing the conduct of re-arbitration proceedings.

Anahtar Kelimeler

• arbitration
• international arbitration
• annulment of the arbitral award
• re-arbitration
• recommencement of arbitral proceedings
• grounds for annulment allowing re-arbitration
• second arbitral award
• retrial in arbitration
• waiver of annulment proceedings
• certificate of enforceability

Milletlerarası Tahkim Kanunu Uyarınca Hakem Kararının İptali Üzerine Yeniden Tahkime Gidilmesi

Öz

Tahkim anlaşmasıyla taraflar, uyuşmazlıklarını hakemlerce karara bağlanmak üzere tahkim yoluna havale etmiş olurlar. Ancak tahkim yargılaması sonunda hakemlerce karar verilmesiyle taraflar arasındaki ihtilaf daima çözüme kavuşmuş olmaz. Hakem kararının denetimine hizmet eden iptal davası sonucunda hakem kararı iptal edilmiş olabilir. Bu durumda tahkim yargılaması gerçekleştirilmiş ve hakemler tarafından karar verilmiş olmakla birlikte, karar iptal edilmiş olduğundan, uyuşmazlık çözüme kavuşmamış ve dolayısıyla tahkim anlaşmasıyla arzu edilen amaç da henüz gerçekleşmemiştir. Böyle bir halde tarafların tahkim anlaşmasında ortaya koydukları tahkim iradeleri uyuşmazlığın yeniden hakemler önüne götürülmesini gerekli kılar. İşte bu gereklilikten hareketle, 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu’nun iptal davasına ilişkin 15. maddesinde hakem kararının iptali üzerine yeniden tahkim yargılaması yapılmasına ilişkin bir hüküm kabul edilmiştir. Elinizdeki bu çalışma, farklı devletlerin kanunlarında da kabul edilmiş olan “hakem kararının iptali üzerine yeniden tahkime gidilmesi” konusunu Türk milletlerarası tahkim hukuku bağlamında ele almaktadır. Çalışma kapsamında öncelikle iptal kararı üzerine yeniden yapılacak tahkim yargılamasının niteliği üzerinde durulacaktır. Daha sonra MTK md 15.A.son uyarınca yeniden tahkim yargılaması yapılması şartları ele alınacak; bu kapsamda hakem kararının iptali, iptal kararının kesinleşmesi, yeniden tahkime gidilmesine imkân veren ve buna imkân vermeyen iptal sebepleri ile yeniden tahkime gidilmesinde taraf iradesinin rolü üzerinde durulacaktır. Çalışmada ayrıca yeniden yargılama şartlarının bulunmasının sonuçları ve özellikle devlet mahkemesine başvuru imkânı üzerindeki etkisi incelenecek; son olarak yeniden yargılama yoluna başvurulması halinde yürütülecek yargılama sürecine ilişkin bazı esaslar tespit edilerek konuya ilişkin genel bir çerçeve ortaya konulmaya çalışılacaktır.

Anahtar Kelimeler

• tahkim
• milletlerarası tahkim
• hakem kararının iptali
• yeniden tahkim yargılaması
• tahkim prosedürünün yeniden başlatılması
• iptal sebepleri
• yeniden tahkim yargılamasına imkân veren iptal sebepleri
• ikinci hakem kararı
• tahkimde yargılamanın iadesi
• iptal davasından feragat
• icra edilebilirlik belgesi

Kaynakça

1. Akıncı Z, Milletlerarası Tahkim (7th edn, Vedat 2025). google scholar
2. Aktepe Artık S, Medeni Usul Hukukunda Hakem Kararlarının İptali Sebepleri (HMK m.439) (On İki Levha 2023). google scholar
3. Alangoya HY, Medenî Usul Hukuku Esasları II (Namaş 2001). google scholar
4. Ataç M and Yaman M, ‘Milletlerarası Tahkimde İptal Davası’ in İ. Yılmaz Aslan, Gamze Aşçıoğlu Öz and Kerem Cem Sanlı (eds), Nurkut İnan'a Armağan (On İki Levha 2022) 827-861. google scholar
5. Atalı M, Ermenek İ and Erdoğan E, Medenî Usûl Hukuku (7th edn, Yetkin 2024). google scholar
6. Ataman Figanmeşe İ, ‘Hakem Kararlarının İptali Kararlarına Karşı İstinaf Yoluna Başvurmadan Doğrudan Temyiz Yoluna Başvurulup Başvurulamayacağı Sorunu ve Soruna İlişkin Güncel Gelişmeler’ (2017) 37(2) Milletlerarası Hukuk ve Milletlerarası Özel Hukuk Bülteni (Prof. Dr. Yücel Sayman’a Armağan) 113-168. google scholar
7. Aygün M, ‘Milletlerarası Ticarî Tahkimde Hakem Kararlarına Karşı İptal Yolu’ (2007) 8(3) Medenî Usûl ve İcra İflâs Hukuku Dergisi 661-695. google scholar
8. Blessing M, Introduction to Arbitration – Swiss and International Perspectives (Helbing & Lichtenhahn 1999). google scholar

9. Born GB, International Commercial Arbitration (3rd edn, Kluwer Law International 2021). google scholar
10. Budak AC and Karaaslan V, Medenî Usul Hukuku (7th edn, Filiz 2023). google scholar
11. Can MÇ, ‘Tahkim Kararlarının İstinaf Denetimi’ in Metin Kıratlı, Hakkı Susmaz, Eda Manav Özdemir, Açelya Şahin and Güray Özsu (eds), Tahkim ve Diğer Alternatif Uyuşmazlık Çözüm Yöntemlerinde Güncel Gelişmeler Sempozyum Kitabı (2-3 Şubat 2023) (Cumhurbaşkanlığı Yayınları 2023) 79-95. google scholar
12. Can H, Milletlerarası Tahkim Hukuku (2nd edn, Seçkin 2024). google scholar
13. Demirkol B, ‘Mutlak Olmayan Milletlerarası Tahkim Anlaşmalarının Geçerliliği’ (2017) (2) Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 325-354. google scholar
14. Deren-Yıldırım N, ‘Hakemlerin İsmen Belirlenmesinin Doğurduğu Bazı Sorunlar’, Prof. Dr. Necmeddin M. Berkin’e Armağan (Filiz 2021) 457-470. google scholar
15. Ekşi N, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda Tahkim (2nd edn, Beta 2019). google scholar
16. Ekşi N, ‘Milletlerarası Tahkim Kanunu Hakkında Genel Bir Değerlendirme’ (2003) 1-2 (23) Milletlerarası Hukuk ve Milletlerarası Özel Hukuk Bülteni (Prof. Dr. Gülören Tekinalp’e Armağan) 295-338. (MTK) google scholar
17. Erdem B, ‘İptal Davalarında Kamu Düzenine Aykırılık’ ICC Türkiye XI. Milletlerarası Tahkim Semineri, 14 Nisan 2014 109-119. google scholar
18. Eroğlu O, Tahkimde Yargılamanın Yenilenmesi (Seçkin 2022). google scholar
19. Ersen Perçin G, ‘MTK Tahkiminde İptal Davalarına İlişkin Bir Değerlendirme’ (2020) 40(2) Public and Private International Law Bulletin 1053-1087. google scholar
20. Ertekin E and Karataş İ, Uygulamada İhtiyarî Tahkim ve Yabancı Hakem Kararlarının Tenfizi Tanınması (Yetkin 1997). google scholar
21. Esen E, ‘Uluslararası Tahkime Tâbi Bir Uyuşmazlığın Devlet Mahkemelerine Götürülmesi Hâlinde Tahkim Anlaşmasının Geçerliliğine İlişkin İtirazların İncelenmesi ve Kompetenz–Kompetenz Prensibi’ (2011) (1) Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi (Prof. Dr. Ata Sakmar’a Armağan) 355-380. google scholar
22. Esen E, ‘Uluslararası Ticarî Tahkimde Tahkim Anlaşmalarının Şekli’ (2011) 28(1-2) Milletlerarası Hukuk ve Milletlerarası Özel Hukuk Bülteni 65-114. google scholar
23. Gaillard E and Savage J (eds), Fouchard, Gaillard, Goldman on International Commercial Arbitration (Kluwer Law International 1999). google scholar
24. Gedik B, Milletlerarası Hakem Kararlarının İptal Edilme Nedenlerinden Tahkim Anlaşmasının Geçersiz Olması (Seçkin 2020). google scholar
25. Güçer S, ‘Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve Milletlerarası Tahkim Kanunu Tarafından İptal Davasının Kabulüne Bağlanan Farklı Sonuçlar’ in İsmail Kırca, Başak Şit İmamoğlu, Murat Gürel, Ufuk Tekin, İbrahim Bektaş and Merve İrem Yener (eds), Prof. Dr. Sabih Arkan'a Armağan (On İki Levha 2019) 449-466. google scholar
26. Huysal B, Milletlerarası Ticari Tahkimde Tahkime Elverişlilik (Vedat 2010). google scholar
27. Işık S, MTK ve HMK Kapsamında Hakem Kararlarına Karşı İptal Davası (2nd edn, On İki Levha 2025). google scholar
28. Kalafatoğlu MP, ‘Milletlerarası Tahkim Kanunu Uyarınca İptal Davası Açma Hakkından Feragat’ (2018) 38(2) Public and Private International Law Bulletin 339-368. google scholar
29. Kalpsüz T, Türkiye’de Milletlerarası Tahkim (2nd edn, Yetkin 2010). google scholar
30. Kalpsüz T, ‘Tahkim Anlaşması’ in Hüseyin Ülgen, Arslan Kaya and Gül Okutan Nilsson (eds), Bilgi Toplumunda Hukuk Ünal Tekinalp’e Armağan II (Beta 2003) 1027-1053. (Tahkim Anlaşması) google scholar
31. Konuralp CS, Alternatif Uyuşmazlık Çözüm Yolları: Tahkim (Yayınlanmamış Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi 2011). google scholar
32. Kuru B, Hukuk Muhakemeleri Usulü VI (6th edn, Demir Demir 2001). google scholar
33. Namlı M, Türk ve Fransız Medenî Usul Hukuku'nda Yargılamanın Yenilenmesi (Filiz 2014). google scholar
34. Nomer E, Ekşi N and Öztekin Gelgel G, Milletlerarası Tahkim Hukuku I (5th edn, Beta 2016). google scholar
35. Okumuş N, Hukuk Muhakemeleri Kanunu Çerçevesinde Hakem Kararlarının İptali (On İki Levha 2021). google scholar
36. Özbek MS, Tahkim Hukuku I (Yetkin 2022). (I) google scholar
37. Özbek MS, Tahkim Hukuku II (Yetkin 2022). (II) google scholar
38. Özbek MS, ‘Tahkim İlk İtirazı Üzerine Tahkim Sözleşmesi Üzerinde Yapılan Mahkeme Denetimi’ (2019) 1(2) ASBÜ Hukuk Fakültesi Dergisi 179-253. (Tahkim İtirazı) google scholar
39. Özdemir Kocasakal H, ‘Tahkim Şartı ile İlgili İptal Sebepleri’ ICC Türkiye XI. Milletlerarası Tahkim Semineri, 14 Nisan 2014 37-84. google scholar
40. Özekes M and Akkaya T, ‘Kanun Yolları’ in Hakan Pekcanıtez, Muhammet Özekes, Mine Akkan, Hülya Taş Korkmaz, Cemil Simil and Efe Dırenisa (eds), Pekcanıtez Usûl Medenî Usûl Hukuku IV (16th edn, On İki Levha 2025) 3811-4167. google scholar
41. Özel S, Milletlerarası Ticari Tahkimde Kanunlar İhtilafı Meseleleri (2nd edn, Legal 2024). google scholar Özkan I and Kavlak B, Milletlerarası Tahkim (Seçkin 2024). google scholar
42. Öztekin Gelgel G, ‘Milletlerarası Tahkim Kanununun Uygulama Alanı ve Getirmiş Olduğu Önemli Yenilikler’ in Hüseyin Ülgen, Arslan Kaya and Gül Okutan Nilsson (eds), Bilgi Toplumunda Hukuk Ünal Tekinalp’e Armağan II (Beta 2003) 1081-1093. google scholar
43. Pekcanıtez H and Yeşilırmak A, ‘Tahkim’ in Hakan Pekcanıtez, Muhammet Özekes, Mine Akkan, Hülya Taş Korkmaz, Cemil Simil and Efe Dırenisa (eds), Pekcanıtez Usûl Medenî Usûl Hukuku V (16th edn, On İki Levha 2025) 4495-4838. google scholar
44. Pekcanıtez H, ‘Tahkim Usulü ile ilgili İptal Sebepleri’ ICC Türkiye XI. Milletlerarası Tahkim Semineri, 14 Nisan 2014 85-108. (İptal Sebepleri) google scholar
45. Pekcanıtez H, ‘Yeni Hukuk Muhakemeleri Kanununun Tahkime İlişkin Hükümleri’ Makaleler II (2nd edn, On İki Levha 2023) 507-530. (Yeni HMK Tahkim) google scholar
46. Sargın F, ‘Milletlerarası Tahkim Kanunu’na Göre Hakem Kararlarının Kısmî İptali İmkânı’ (2015) 31(2) Banka ve Ticaret Hukuku Dergisi 39-96. google scholar
47. Selçuk S, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na Göre Hakem Kararlarının İptali (Yetkin 2018). google scholar
48. Süral C, ‘Hakem Kararlarının İcrası ve İptal Davası’ (2014) 16(Özel Sayı) Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi (Prof. Dr. Hakan Pekcanıtez’e Armağan) 1377-1411. google scholar
49. Şanlı C, Uluslararası Ticari Akitlerin Hazırlanması ve Uyuşmazlıkların Çözüm Yolları (8th edn, Beta 2023). google scholar
50. Şensöz E, Milletlerarası Tahkim Kanunu’nda Hakem Kararlarına Karşı Başvurulacak Kanun Yolları “Hakem Kararlarının İptali” (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Galatasaray Üniversitesi 2004). google scholar
51. Takavut İD, Milletlerarası Ticari Tahkimde Usule İlişkin Konularda İrade Serbestisi (On İki Levha 2021). google scholar
52. Tan Dehmen M, ‘Yabancı Hakem Kararlarının Tenfizi İstemi Hakkında Türk Mahkemelerince Verilen Kararlara Karşı Kanun Yolları’ (2020) 40(2) Public and Private International Law Bulletin 1433-1476. google scholar
53. Tanrıbilir FB and Şit B, ‘Milletlerarası Tahkim Müessesesi ve Yeni Milletlerarası Tahkim Kanunu’ (2002) 22(2) Milletlerarası Hukuk ve Milletlerarası Özel Hukuk Bülteni 819-838. google scholar
54. Tiryakioğlu B, ‘Milletlerarası Tahkim Kanunu’na Göre Hakem Kararlarının İptali’ in Bilgin Tiryakioğlu, Mesut Aygün, Ali Önal, Kübra Altıparmak and Cansu Kaya (eds), Milletlerarası Özel Hukukta Güncel Konular Sempozyumu (Yetkin 2016) 301-317. google scholar
55. Töre N, ‘Tahkim Yargılamasında Kompetenz- Kompetenz Prensibi’ (2019) 6(11) Uluslararası Yönetim ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 208-216. google scholar
56. Töre N, Milletlerarası Tahkimde Tahkim Anlaşmasının Varlığı, Geçerliliği ve Etkileri (Turhan 2019). google scholar
57. Tuna E, Milletlerarası Ticarî Tahkim Hukukunda İptal Davası (Adalet 2016). google scholar
58. Umar B, Hukuk Muhakemeleri Kanunu Şerhi (2nd edn, Yetkin 2014). google scholar
59. Üçüncü SH, ‘Tahkimde Yargılamanın Yenilenmesinde Görevli Mahkemeye İlişkin Bir Değerlendirme’ (2024) 15(60) Türkiye Adalet Akademisi Dergisi 423-450. google scholar
60. Üstündağ S, Medeni Yargılama Hukuku (7th edn, Filiz 2000). google scholar
61. Yeşilırmak A, Türkiye’de Ticari Hayatın ve Yatırım Ortamının İyileştirilmesi İçin Uyuşmazlıkların Etkin Çözümünde Doğrudan Görüşme, Arabuluculuk, Hakem-Bilirkişilik ve Tahkim: Sorunlar ve Çözüm Önerileri (On İki Levha 2011). google scholar
62. Yeğengil R, Tahkim (L'Arbitrage) Tahkim Müessesesinin Tarihi, Mukayeseli Tahkim Usulü, Türk ve Yabancı Yargı İçtihatları (Cezaevi Matbaası 1974). google scholar
63. Yıldırım F, ‘Tahkimde İptal Davası ve İptal Davasının Amaçları Bakımından Bazı Değerlendirmeler’ (2016) 22(3) Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi (Prof. Dr. Cevdet Yavuz’a Armağan) 3005-3026. google scholar
64. Yılmaz E, Hukuk Muhakemeleri Kanunu Şerhi IV (4th edn, Yetkin 2021). google scholar