Research Article

Internet Üzerinden Akdedilen Sözleşmelere Uygulanacak Hukuk

Volume: 40 Number: 1 June 30, 2020
  • Turgay Sarıakçalı *
EN TR

Internet Üzerinden Akdedilen Sözleşmelere Uygulanacak Hukuk

Abstract

İletişimin en kolay, ucuz ve etkin yöntemi haline gelen internet üzerinden yapılan işlemler, günümüzde kişilerin iş ve özel yaşamlarının vazgeçilmez bir unsuru haline gelmiştir. Bu gerçek, sözleşme kurulmasında da kendini göstermektedir. Sözleşmelerin internet üzerinden kurulmasının diğer sözleşmelerden tek farkı, tarafların irade beyanlarını internet üzerinden iletiyor olmalarıdır. Bu sözleşmelerin yabancılık unsuru içermesi halinde, irade beyanlarının internet üzerinden gönderilmesinin kanunlar ihtilafı kurallarına yapacağı olası etkiler incelenmelidir. 5718 Sayılı Kanunun 24. maddesine göre ana kural, sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlıklara tarafların seçtiği hukukun uygulanmasıdır. Eğer bir hukuk seçimi varsa, tarafların iradelerinin tespiti ve yorumlanması ile uygulanacak hukuk belirlenecektir. Hukuk seçiminin bulunmaması halinde, objektif kural, sözleşmeyle en sıkı ilişkili hukukun uygulanmasıdır. Bu konuda yasal karine, karakteristik edim borçlusunun sözleşmenin kuruluş anındaki mutad meskeni hukukunun uygulanmasıdır. Sözleşmenin internet üzerinden kurulmuş olması, sözleşme ile en sıkı irtibatlı hukukun ya da karakteristik edimin tespiti konusunda herhangi bir etki yaratmamaktadır. Yine tarafların iradelerinin tespiti ve yorumu ile sonuca varılacaktır. Web sitesi üzerinden kurulan sözleşmelerde tarafların iradelerinin tespiti ve yorumlanması zordur. Bu tür sözleşmelerin büyük çoğunluğunu tüketici sözleşmeleri oluşturmaktadır. Bu nedenle tüketici sözleşmeleri çalışmada ayrı bir başlık altında incelenmiştir. 5718 Sayılı Kanunun 26. maddesine göre, tüketici sözleşmelerinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda da ana kural tarafların seçtiği hukukun uygulanmasıdır. Buna karşılık, seçilen hukukun uygulanmasında bir sınırlama vardır. Buna göre, tüketicinin mutad meskeninin sağladığı asgari koruma saklıdır. Çalışmada, genel hüküm ve şartlar içinde bulunan hukuk seçiminin geçerliliği konusu ayrıca incelenmiştir. Tüketici sözleşmelerinde hukuk seçiminin bulunmaması halinde, objektif kural, tüketicinin mutad meskeni hukukunun uygulanmasıdır. Buna karşılık bu kuralın uygulanması için, sözleşme ile tüketicinin mutad meskeni arasında bir ilişki kurulması gerekmektedir. Sözleşmenin internet üzerinden kurulması halinde, web sitesi sahibinin tüketicinin mutad meskeni ülkesine yönelmiş aktif bir ticari faaliyetinin bulunması halinde bu ilişki kurulacaktır. Tüketicinin mutad meskeni ülkesine yönelmiş aktif ticari faaliyetin şartları çalışmada ayrıntıları ile incelenmiştir.

Keywords

Supporting Institution

Yazar bu çalışma için finansal destek almadığını beyan etmiştir.

References

  1. Altınışık U, Elektronik Sözleşmeler (Seçkin 2003)
  2. Antalya G, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Marmara Hukuk Yorumu, Cilt V/1,1 (Seçkin 2019)
  3. Arslan İ, “5718 Sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Kanun Uyarınca Sözleşmeden Doğan Borç İlişkilerinde Zımni Hukuk Seçimi” (2013) 33 (2) MHB, 1-41
  4. Conner CL, Compuserve v. Patterson: Creating Jurisdiction Through Internet Contacts, (RICH. J.L. & TECH. 1998), Vol 4 (3) , (çevrimiçi) erişim 14 Eylül 2019
  5. Cooper HM, Jurisdictional Trends in Cyberspace, erişim 25 Ekim 2001
  6. Çelikel A ve Erdem BB, Milletlerarası Özel Hukuk (14th edn, Beta 2016)
  7. Debussere F, International Jurisdiction over E-Consumer Contracts in the European Union : Quid Novi Sub Sole?, International Journal of Law and Information Technology, Vol 10 (3) (Oxford University Press 2002)
  8. Demir M, Mesafeli Sözleşmelerin İnternet Üzerinden Kurulması (Turhan 2004)

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Law in Context

Journal Section

Research Article

Authors

Turgay Sarıakçalı * This is me
0000-0002-8947-6683
Türkiye

Publication Date

June 30, 2020

Submission Date

November 20, 2019

Acceptance Date

April 3, 2020

Published in Issue

Year 2020 Volume: 40 Number: 1

APA
Sarıakçalı, T. (2020). Internet Üzerinden Akdedilen Sözleşmelere Uygulanacak Hukuk. Public and Private International Law Bulletin, 40(1), 247-297. https://izlik.org/JA84AZ53AM
AMA
1.Sarıakçalı T. Internet Üzerinden Akdedilen Sözleşmelere Uygulanacak Hukuk. PPIL. 2020;40(1):247-297. https://izlik.org/JA84AZ53AM
Chicago
Sarıakçalı, Turgay. 2020. “Internet Üzerinden Akdedilen Sözleşmelere Uygulanacak Hukuk”. Public and Private International Law Bulletin 40 (1): 247-97. https://izlik.org/JA84AZ53AM.
EndNote
Sarıakçalı T (June 1, 2020) Internet Üzerinden Akdedilen Sözleşmelere Uygulanacak Hukuk. Public and Private International Law Bulletin 40 1 247–297.
IEEE
[1]T. Sarıakçalı, “Internet Üzerinden Akdedilen Sözleşmelere Uygulanacak Hukuk”, PPIL, vol. 40, no. 1, pp. 247–297, June 2020, [Online]. Available: https://izlik.org/JA84AZ53AM
ISNAD
Sarıakçalı, Turgay. “Internet Üzerinden Akdedilen Sözleşmelere Uygulanacak Hukuk”. Public and Private International Law Bulletin 40/1 (June 1, 2020): 247-297. https://izlik.org/JA84AZ53AM.
JAMA
1.Sarıakçalı T. Internet Üzerinden Akdedilen Sözleşmelere Uygulanacak Hukuk. PPIL. 2020;40:247–297.
MLA
Sarıakçalı, Turgay. “Internet Üzerinden Akdedilen Sözleşmelere Uygulanacak Hukuk”. Public and Private International Law Bulletin, vol. 40, no. 1, June 2020, pp. 247-9, https://izlik.org/JA84AZ53AM.
Vancouver
1.Turgay Sarıakçalı. Internet Üzerinden Akdedilen Sözleşmelere Uygulanacak Hukuk. PPIL [Internet]. 2020 Jun. 1;40(1):247-9. Available from: https://izlik.org/JA84AZ53AM