Araştırma Makalesi

Internet Üzerinden Akdedilen Sözleşmelere Uygulanacak Hukuk

Cilt: 40 Sayı: 1 30 Haziran 2020
  • Turgay Sarıakçalı *
PDF İndir
EN TR

Internet Üzerinden Akdedilen Sözleşmelere Uygulanacak Hukuk

Öz

İletişimin en kolay, ucuz ve etkin yöntemi haline gelen internet üzerinden yapılan işlemler, günümüzde kişilerin iş ve özel yaşamlarının vazgeçilmez bir unsuru haline gelmiştir. Bu gerçek, sözleşme kurulmasında da kendini göstermektedir. Sözleşmelerin internet üzerinden kurulmasının diğer sözleşmelerden tek farkı, tarafların irade beyanlarını internet üzerinden iletiyor olmalarıdır. Bu sözleşmelerin yabancılık unsuru içermesi halinde, irade beyanlarının internet üzerinden gönderilmesinin kanunlar ihtilafı kurallarına yapacağı olası etkiler incelenmelidir. 5718 Sayılı Kanunun 24. maddesine göre ana kural, sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlıklara tarafların seçtiği hukukun uygulanmasıdır. Eğer bir hukuk seçimi varsa, tarafların iradelerinin tespiti ve yorumlanması ile uygulanacak hukuk belirlenecektir. Hukuk seçiminin bulunmaması halinde, objektif kural, sözleşmeyle en sıkı ilişkili hukukun uygulanmasıdır. Bu konuda yasal karine, karakteristik edim borçlusunun sözleşmenin kuruluş anındaki mutad meskeni hukukunun uygulanmasıdır. Sözleşmenin internet üzerinden kurulmuş olması, sözleşme ile en sıkı irtibatlı hukukun ya da karakteristik edimin tespiti konusunda herhangi bir etki yaratmamaktadır. Yine tarafların iradelerinin tespiti ve yorumu ile sonuca varılacaktır. Web sitesi üzerinden kurulan sözleşmelerde tarafların iradelerinin tespiti ve yorumlanması zordur. Bu tür sözleşmelerin büyük çoğunluğunu tüketici sözleşmeleri oluşturmaktadır. Bu nedenle tüketici sözleşmeleri çalışmada ayrı bir başlık altında incelenmiştir. 5718 Sayılı Kanunun 26. maddesine göre, tüketici sözleşmelerinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda da ana kural tarafların seçtiği hukukun uygulanmasıdır. Buna karşılık, seçilen hukukun uygulanmasında bir sınırlama vardır. Buna göre, tüketicinin mutad meskeninin sağladığı asgari koruma saklıdır. Çalışmada, genel hüküm ve şartlar içinde bulunan hukuk seçiminin geçerliliği konusu ayrıca incelenmiştir. Tüketici sözleşmelerinde hukuk seçiminin bulunmaması halinde, objektif kural, tüketicinin mutad meskeni hukukunun uygulanmasıdır. Buna karşılık bu kuralın uygulanması için, sözleşme ile tüketicinin mutad meskeni arasında bir ilişki kurulması gerekmektedir. Sözleşmenin internet üzerinden kurulması halinde, web sitesi sahibinin tüketicinin mutad meskeni ülkesine yönelmiş aktif bir ticari faaliyetinin bulunması halinde bu ilişki kurulacaktır. Tüketicinin mutad meskeni ülkesine yönelmiş aktif ticari faaliyetin şartları çalışmada ayrıntıları ile incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Yazar bu çalışma için finansal destek almadığını beyan etmiştir.

Kaynakça

  1. Altınışık U, Elektronik Sözleşmeler (Seçkin 2003)
  2. Antalya G, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Marmara Hukuk Yorumu, Cilt V/1,1 (Seçkin 2019)
  3. Arslan İ, “5718 Sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Kanun Uyarınca Sözleşmeden Doğan Borç İlişkilerinde Zımni Hukuk Seçimi” (2013) 33 (2) MHB, 1-41
  4. Conner CL, Compuserve v. Patterson: Creating Jurisdiction Through Internet Contacts, (RICH. J.L. & TECH. 1998), Vol 4 (3) , (çevrimiçi) erişim 14 Eylül 2019
  5. Cooper HM, Jurisdictional Trends in Cyberspace, erişim 25 Ekim 2001
  6. Çelikel A ve Erdem BB, Milletlerarası Özel Hukuk (14th edn, Beta 2016)
  7. Debussere F, International Jurisdiction over E-Consumer Contracts in the European Union : Quid Novi Sub Sole?, International Journal of Law and Information Technology, Vol 10 (3) (Oxford University Press 2002)
  8. Demir M, Mesafeli Sözleşmelerin İnternet Üzerinden Kurulması (Turhan 2004)

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hukuk

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Turgay Sarıakçalı * Bu kişi benim
0000-0002-8947-6683
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2020

Gönderilme Tarihi

20 Kasım 2019

Kabul Tarihi

3 Nisan 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 40 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Sarıakçalı, T. (2020). Internet Üzerinden Akdedilen Sözleşmelere Uygulanacak Hukuk. Public and Private International Law Bulletin, 40(1), 247-297. https://izlik.org/JA84AZ53AM
AMA
1.Sarıakçalı T. Internet Üzerinden Akdedilen Sözleşmelere Uygulanacak Hukuk. Public and Private International Law Bulletin. 2020;40(1):247-297. https://izlik.org/JA84AZ53AM
Chicago
Sarıakçalı, Turgay. 2020. “Internet Üzerinden Akdedilen Sözleşmelere Uygulanacak Hukuk”. Public and Private International Law Bulletin 40 (1): 247-97. https://izlik.org/JA84AZ53AM.
EndNote
Sarıakçalı T (01 Haziran 2020) Internet Üzerinden Akdedilen Sözleşmelere Uygulanacak Hukuk. Public and Private International Law Bulletin 40 1 247–297.
IEEE
[1]T. Sarıakçalı, “Internet Üzerinden Akdedilen Sözleşmelere Uygulanacak Hukuk”, Public and Private International Law Bulletin, c. 40, sy 1, ss. 247–297, Haz. 2020, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA84AZ53AM
ISNAD
Sarıakçalı, Turgay. “Internet Üzerinden Akdedilen Sözleşmelere Uygulanacak Hukuk”. Public and Private International Law Bulletin 40/1 (01 Haziran 2020): 247-297. https://izlik.org/JA84AZ53AM.
JAMA
1.Sarıakçalı T. Internet Üzerinden Akdedilen Sözleşmelere Uygulanacak Hukuk. Public and Private International Law Bulletin. 2020;40:247–297.
MLA
Sarıakçalı, Turgay. “Internet Üzerinden Akdedilen Sözleşmelere Uygulanacak Hukuk”. Public and Private International Law Bulletin, c. 40, sy 1, Haziran 2020, ss. 247-9, https://izlik.org/JA84AZ53AM.
Vancouver
1.Turgay Sarıakçalı. Internet Üzerinden Akdedilen Sözleşmelere Uygulanacak Hukuk. Public and Private International Law Bulletin [Internet]. 01 Haziran 2020;40(1):247-9. Erişim adresi: https://izlik.org/JA84AZ53AM