Açık Denizlerin Korunması ve Deniz Koruma Alanları
Abstract
İnsanlardan kaynaklanan faaliyetler sonucunda okyanuslarda önemli oranda kirlenme ve yıkım oluşmuştur. Bu geniş ekosistem içerisinde insan kaynaklı kirlenmenin, yıkımın ve iklim değişikliğinin boyutları okyanus yaşamı ve onunla bağlantılı olarak yeryüzündeki yaşam üzerinde büyük bir tehlike oluşturmaktadır. Gerekli koruma faaliyetleri yapılmadığı sürece bu etkinin artması kaçınılmazdır. Bu bağlamda deniz çevresinin korunması kavramı son otuz yıl içerisinde önemli bir dönüşüm geçirmiştir. Kirliliğin önlenmesi ve kontrolüne odaklanan geleneksel yaklaşımın yerine büyük ölçüde daha geniş bir koruma yaklaşımını içerisinde barındıran, her bir deniz alanının kendine özgü niteliklerini dikkate alan bütün bir deniz ekosisteminin korunmasını amaçlayan ekosistem temelli bir yaklaşım ön plandadır. Devletlerin kendi deniz ülkelerinin deniz çevresinin korunmasına yönelik düzenlemelerle bu alanlara yönelik koruyucu tedbirler aldıkları görülmekle birlikte, kendi ulusal yargı yetkilerinin dışındaki açık deniz alanlarında bu korumanın yetersiz olduğu görülmektedir. Deniz yaşamına yönelik karşılaşılan bu sorunların çözümü noktasında kapsamı ve büyüklüğü farklı olmakla birlikte deniz koruma alanları bu işlevin yerine getirilmesi noktasında önemlidir. Deniz koruma alanlarının öncelikli hedefi okyanuslardaki biyolojik çeşitliliğinin korunmasıdır. Deniz koruma alanları bilim insanları tarafından, ilgili deniz alanının özelliklerinin dikkate alınarak, koruma alanının uygun bir şekilde planlanması ve etkili bir şekilde yönetilmesi halinde hassas ekosistemlerin korunması açısından uygun araçlar olarak değerlendirilmektedir. Bu bağlamda Dünya’nın en büyük ortak kullanım alanı olan açık denizler konusunda çok daha etkin koruma rejimlerinin oluşturulması, yaşanan ve ileride yaşanılacak yıkım düşünüldüğünde acil bir sorun olarak insanlığın karşısında durmaktadır.
Keywords
References
- Birnie P, Boyle A and Redgwell C, International Law & The Environment (3th edn, Oxford 2009). google scholar
- Güneş AM, Çevre Hukukunda İhtiyat İlkesi (1th edn Bilge Yayınevi 2012). google scholar
- Hey E, International Environmental Law (1th edn, Edward Elgar Publishing 2016). google scholar
- Kuran S, Uluslararası Deniz Hukuku, (4th edn, Beta Yayınevi 2014). google scholar
- Rothwell DR and Stephens T, The International Law of the Sea, (1th edn Bloomsbury Publishing 2016). google scholar
- Şimşek GE, Uluslararası Hukukta Doğal Hayatın Korunması, (1th edn, Beta Yayınevi 2016). google scholar
- Balık G, ‘Uluslararası Deniz Hukukunda Deniz Çevresinin Korunması ve Özel Duyarlı Deniz Alanlarının Uluslararası Hukuktaki Dayanağı’ in Öztürk B and Keskin Ç (eds) Özel Duyarlı Deniz Alanları (Tüdav Egitim Yayınları 2005) 7-16. google scholar
- Bratspies RM and Telesetsky A, ‘Marine Environmental Law: UNCLOS, Ocean Governance and Fisheries’ Roudledge Handbook of International Environmental Law in Alam S, Bhuiyan JH, Chowdhury T and Techera EJ (Roudledge 2012) 259-277. google scholar
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Law in Context
Journal Section
Research Article
Authors
Sercan Reçber
*
0000-0001-7834-7969
Türkiye
Publication Date
June 29, 2022
Submission Date
August 11, 2021
Acceptance Date
November 29, 2021
Published in Issue
Year 2022 Volume: 42 Number: 1