Research Article

Neo-Religionswissenchaft: Din Biliminden Dinler Çalışmasına Eleştirel Dönüşümlerle Dinler Tarihi

Number: 30 December 30, 2025
TR EN

Neo-Religionswissenchaft: Din Biliminden Dinler Çalışmasına Eleştirel Dönüşümlerle Dinler Tarihi

Abstract

XIX. yüzyılın ikinci yarısından itibaren antropolojiden ayrışarak başlangıçta, Almanca resmi adıyla Religionswissenchaft (Din Çalışması) ismini alan Dinler Tarihi, modern zamanların bilimi olarak ortaya çıkıp teorik açıdan güçlenerek normatif olmayan, filoloji ve kutsal metinlere dayalı din olgusunu, dinleri ve din fenomenlerini mukayeseli tarihsel yaklaşımıyla inceleyen bir bilim olarak belirdi. Dinler Tarihi, her zaman olduğu gibi çağının parametrelerindeki değişimlere uygun olarak eleştirel bir bilim olarak, günümüzde ön-ek olarak kabul edildiği yenilik odaklı çoklu yöntemsel yaklaşımların, konuların, sorunların ve gelecek perspektiflerinin değişim gösterdiğinin gayet farkındadır. Bu makale, bilhassa Eliade sonrası (Post-Eliaden) yeni dönemde Dinler Tarihi’ni etraflıca yeniden gözden geçirerek güncellemek niyetindedir. Biz öncelikle disiplinin çok isimli kimliğini, interdisipliner olmaktan hibrit disipline dönüşümleri, inanç ve gelenekleri inceleyen tarihsel mukayese ve fenomenolojik yöntemlere daha fazla eklektik ve sentetik formlarla yeni mukayesecilik bilişsel ve neo-feminist yönelimlere sahip çoklu metodolojiye yaklaşımları işleyeceğiz. Modern dönemde yerellik ile evrensellik arasında salınım gösteren Dinler Tarihi çağdaş dönemde eleştirel kimliğiyle hareket eden, sorgulayan hatta meydan okuyucu şekilde dönüştürerek yol alan “her yerdeliğini” çok kültürlü ve dinamik ilişkileriyle sergileyeceğiz. Bunlara bağlı olarak alandaki değişen terminolojik diliyle gittikçe genişleyen “akademi politiğini” yansıtan problemleri hakkındaki değişen bakış açılarına değineceğiz. Son olarak disiplinin önündeki coşkulu, yankı verici ve sonsuzluk kazandırıcı geleceği hakkında öngörülerde bulunacağız.

Keywords

References

  1. Alıcı, Mustafa. “Dünyanın Yerel Bilimi: Dinler Tarihi”.Türk Bilimsel Derlemeler Dergisi 2/1 (2009), 153-179.
  2. Alıcı, Mustafa. “Dindar Değil Maneviyatçıyım: Postmodern Din Bilimlerinde Dindarlık- Maneviyat Tartışmaları”. Akra Kültür Sanat ve Edebiyat Dergisi6/16 (2018), 11-20.
  3. Alıcı, Mustafa. “Metafizik Kutsallıktan Sanal Gerçekliğe: Dijital Din”.Akra Kültür Sanat ve Edebiyat Dergisi 10/27 (2022), 253-278.
  4. Alıcı, Mustafa.“Yeni Dini Hareketlerin Klasik Dinlerden Ayrıştığı Noktalar”. Nedenleri ve Niçinleriyle Yeni Dini Hareketler. ed. Süleyman Turan - Faruk Sancar.71-79. İstanbul: Okur Akademi, 2018.
  5. Antes, Peter. “Ugo Bianchi”. Estratta da Ugo Bianchi Una Vita Per la Storia delle Religioni. ed Givoanni Casadio. 79-83. Roma: Il Calamo, 2002.
  6. Asad, Talal. Genealogies of Religion: Discipline and Reasons of Power in Christianity and Islam. Baltimore: Johns Hopkins University Press, 1993.
  7. Asad, Talal.Formations of the Secular: Christianity, Islam, Modernity. Stanford: Stanford University Press, 2003.
  8. Arendt, Hannah.Crisis of theRepublic: Lying in Politics, Civil Disobedience on Violence, Thoughts on Politics, and Revolution. New York: HarcourtBraceJovanovich, 1972.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Comparative Religious Studies

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 30, 2025

Submission Date

September 8, 2025

Acceptance Date

October 27, 2025

Published in Issue

Year 2025 Number: 30

APA
Alıcı, M. (2025). Neo-Religionswissenchaft: Din Biliminden Dinler Çalışmasına Eleştirel Dönüşümlerle Dinler Tarihi. Rize İlahiyat Dergisi, 30, 49-67. https://doi.org/10.32950/rid.1780309
AMA
1.Alıcı M. Neo-Religionswissenchaft: Din Biliminden Dinler Çalışmasına Eleştirel Dönüşümlerle Dinler Tarihi. Rize İlahiyat Dergisi. 2025;(30):49-67. doi:10.32950/rid.1780309
Chicago
Alıcı, Mustafa. 2025. “Neo-Religionswissenchaft: Din Biliminden Dinler Çalışmasına Eleştirel Dönüşümlerle Dinler Tarihi”. Rize İlahiyat Dergisi, nos. 30: 49-67. https://doi.org/10.32950/rid.1780309.
EndNote
Alıcı M (December 1, 2025) Neo-Religionswissenchaft: Din Biliminden Dinler Çalışmasına Eleştirel Dönüşümlerle Dinler Tarihi. Rize İlahiyat Dergisi 30 49–67.
IEEE
[1]M. Alıcı, “Neo-Religionswissenchaft: Din Biliminden Dinler Çalışmasına Eleştirel Dönüşümlerle Dinler Tarihi”, Rize İlahiyat Dergisi, no. 30, pp. 49–67, Dec. 2025, doi: 10.32950/rid.1780309.
ISNAD
Alıcı, Mustafa. “Neo-Religionswissenchaft: Din Biliminden Dinler Çalışmasına Eleştirel Dönüşümlerle Dinler Tarihi”. Rize İlahiyat Dergisi. 30 (December 1, 2025): 49-67. https://doi.org/10.32950/rid.1780309.
JAMA
1.Alıcı M. Neo-Religionswissenchaft: Din Biliminden Dinler Çalışmasına Eleştirel Dönüşümlerle Dinler Tarihi. Rize İlahiyat Dergisi. 2025;:49–67.
MLA
Alıcı, Mustafa. “Neo-Religionswissenchaft: Din Biliminden Dinler Çalışmasına Eleştirel Dönüşümlerle Dinler Tarihi”. Rize İlahiyat Dergisi, no. 30, Dec. 2025, pp. 49-67, doi:10.32950/rid.1780309.
Vancouver
1.Mustafa Alıcı. Neo-Religionswissenchaft: Din Biliminden Dinler Çalışmasına Eleştirel Dönüşümlerle Dinler Tarihi. Rize İlahiyat Dergisi. 2025 Dec. 1;(30):49-67. doi:10.32950/rid.1780309