Research Article

19. Yüzyılda Meydan ve Serkeş Kazalarının Demografik Yapısı

Volume: 10 Number: 1 June 24, 2023
TR

19. Yüzyılda Meydan ve Serkeş Kazalarının Demografik Yapısı

Abstract

Meydan ve Serkeş kazaları 15. yüzyılın ilk çeyreğinde Osmanlı idaresine katıldı. Bölgenin Osmanlı sınırlarına katılmasından sonra köy yerleşmeleri olarak varlığını sürdüren her iki kaza 17. yüzyılda ayrı birer kaza haline getirildi. Uzun süre farklı idari birimlere bağlı olarak varlığını sürdüren Meydan ve Serkeş kazaları 19. yüzyıla girildiğinde Canik Sancağına bağlı bulunuyordu. Bu iki kazadan Serkeş Fatsa’nın güneybatısında, Meydan ise Ünye’nin doğusunda ve bugünkü Kumru ilçesinin kuzeyinde bulunuyordu. Devamlılığını sağlayamayan bu iki kazanın idari sınırlarında günümüzde Kumru ilçesi kurulmuştur. Bu kazalar zaman içerisinde ortadan kalkmakla birlikte, köy yerleşim yeri olarak varlıklarını devam ettirmektedir. 19. yüzyılda Osmanlı coğrafyasının değişik yerlerinde olduğu gibi Canik Sancağına bağlı Meydan ve Serkeş kazalarında da nüfus sayımları yapılmıştır. Bu sayımlar demografik yapının temel özelliklerini belirlemek açısından olduğu kadar yerel anlamda da önemli bilgiler sunmaktadır. En başta bu defterler yörenin yaklaşık yüz yüzyıllık bir döneminin demografik yapısı hakkında önemli bilgiler elde etme imkânı vermektedir. Çalışmamızın amacı 19. yüzyıl ve 20. yüzyılın ilk çeyreğini kapsayan tarih aralığında demografik araştırmaların ana kaynakları arasında yer alan Nüfus defterlerinden ve diğer bazı arşiv belgelerinden hareketle Meydan ve Serkeş kazalarının nüfusu, bu nüfusun değişimini, bunun yanında göç ve meslekler gibi sosyoekonomik özelliklerini ortaya koymak ve bu yolla Osmanlı taşrasıyla ilgili araştırmalara katkı sunmaktır.

Keywords

References

  1. 1-Arşiv Kaynakları
  2. a-BOA (Başbakanlık Osmanlı Arşivi) A. MKT.UM (Sadaret Mektubi Kalemi Umum Vilayat Evrakı), 468/48.
  3. MAD.d. (Maliyeden Müdevver Defterler), 22793.
  4. ML. CRD.d. (Ceride Odası Defterleri), 2080.
  5. ML.VRD.CMH.d. (Maliye Varidat Cizye Muhasebesi Defterleri), 1183, 1434.
  6. NFS.d. (Nüfus Defterleri), 977, 1003, 1015, 1024, 1030, 1034, 1175, 2048, 11694, 11695, 11696, 11698, 11701, 11708, 11709, 11711, 11715, 11716, 11718, 11791, 982, 11720, 11723, 979, 1031, 11693, 11707, 11721, 11868, 11717, 1006, 1033.
  7. b-Salnameler
  8. Trabzon Vilayeti Salnamesi 1869, 1. haz. Kudret Emiroğlu, Ankara: Trabzon İli ve İlçeleri Egitim, Kültür ve Sosyal Yardımlaşma Vakfı, 1993.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

June 24, 2023

Publication Date

June 24, 2023

Submission Date

December 12, 2022

Acceptance Date

January 10, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 10 Number: 1

APA
Bay, A. (2023). 19. Yüzyılda Meydan ve Serkeş Kazalarının Demografik Yapısı. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(1), 14-33. https://doi.org/10.34086/rteusbe.1218112
AMA
1.Bay A. 19. Yüzyılda Meydan ve Serkeş Kazalarının Demografik Yapısı. RTEÜSBD. 2023;10(1):14-33. doi:10.34086/rteusbe.1218112
Chicago
Bay, Abdullah. 2023. “19. Yüzyılda Meydan Ve Serkeş Kazalarının Demografik Yapısı”. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 10 (1): 14-33. https://doi.org/10.34086/rteusbe.1218112.
EndNote
Bay A (June 1, 2023) 19. Yüzyılda Meydan ve Serkeş Kazalarının Demografik Yapısı. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 10 1 14–33.
IEEE
[1]A. Bay, “19. Yüzyılda Meydan ve Serkeş Kazalarının Demografik Yapısı”, RTEÜSBD, vol. 10, no. 1, pp. 14–33, June 2023, doi: 10.34086/rteusbe.1218112.
ISNAD
Bay, Abdullah. “19. Yüzyılda Meydan Ve Serkeş Kazalarının Demografik Yapısı”. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 10/1 (June 1, 2023): 14-33. https://doi.org/10.34086/rteusbe.1218112.
JAMA
1.Bay A. 19. Yüzyılda Meydan ve Serkeş Kazalarının Demografik Yapısı. RTEÜSBD. 2023;10:14–33.
MLA
Bay, Abdullah. “19. Yüzyılda Meydan Ve Serkeş Kazalarının Demografik Yapısı”. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 10, no. 1, June 2023, pp. 14-33, doi:10.34086/rteusbe.1218112.
Vancouver
1.Abdullah Bay. 19. Yüzyılda Meydan ve Serkeş Kazalarının Demografik Yapısı. RTEÜSBD. 2023 Jun. 1;10(1):14-33. doi:10.34086/rteusbe.1218112

Recep Tayyip Erdoğan University Journal of Social Sciences © 2015 is licensed with Creative Commons Attribution-NonCommercial-NonDerivative 4.0 (CC-BY-NC-ND 4.0)