Araştırma Makalesi

19. Yüzyılda Meydan ve Serkeş Kazalarının Demografik Yapısı

Cilt: 10 Sayı: 1 24 Haziran 2023
PDF İndir
TR

19. Yüzyılda Meydan ve Serkeş Kazalarının Demografik Yapısı

Öz

Meydan ve Serkeş kazaları 15. yüzyılın ilk çeyreğinde Osmanlı idaresine katıldı. Bölgenin Osmanlı sınırlarına katılmasından sonra köy yerleşmeleri olarak varlığını sürdüren her iki kaza 17. yüzyılda ayrı birer kaza haline getirildi. Uzun süre farklı idari birimlere bağlı olarak varlığını sürdüren Meydan ve Serkeş kazaları 19. yüzyıla girildiğinde Canik Sancağına bağlı bulunuyordu. Bu iki kazadan Serkeş Fatsa’nın güneybatısında, Meydan ise Ünye’nin doğusunda ve bugünkü Kumru ilçesinin kuzeyinde bulunuyordu. Devamlılığını sağlayamayan bu iki kazanın idari sınırlarında günümüzde Kumru ilçesi kurulmuştur. Bu kazalar zaman içerisinde ortadan kalkmakla birlikte, köy yerleşim yeri olarak varlıklarını devam ettirmektedir. 19. yüzyılda Osmanlı coğrafyasının değişik yerlerinde olduğu gibi Canik Sancağına bağlı Meydan ve Serkeş kazalarında da nüfus sayımları yapılmıştır. Bu sayımlar demografik yapının temel özelliklerini belirlemek açısından olduğu kadar yerel anlamda da önemli bilgiler sunmaktadır. En başta bu defterler yörenin yaklaşık yüz yüzyıllık bir döneminin demografik yapısı hakkında önemli bilgiler elde etme imkânı vermektedir. Çalışmamızın amacı 19. yüzyıl ve 20. yüzyılın ilk çeyreğini kapsayan tarih aralığında demografik araştırmaların ana kaynakları arasında yer alan Nüfus defterlerinden ve diğer bazı arşiv belgelerinden hareketle Meydan ve Serkeş kazalarının nüfusu, bu nüfusun değişimini, bunun yanında göç ve meslekler gibi sosyoekonomik özelliklerini ortaya koymak ve bu yolla Osmanlı taşrasıyla ilgili araştırmalara katkı sunmaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1-Arşiv Kaynakları
  2. a-BOA (Başbakanlık Osmanlı Arşivi) A. MKT.UM (Sadaret Mektubi Kalemi Umum Vilayat Evrakı), 468/48.
  3. MAD.d. (Maliyeden Müdevver Defterler), 22793.
  4. ML. CRD.d. (Ceride Odası Defterleri), 2080.
  5. ML.VRD.CMH.d. (Maliye Varidat Cizye Muhasebesi Defterleri), 1183, 1434.
  6. NFS.d. (Nüfus Defterleri), 977, 1003, 1015, 1024, 1030, 1034, 1175, 2048, 11694, 11695, 11696, 11698, 11701, 11708, 11709, 11711, 11715, 11716, 11718, 11791, 982, 11720, 11723, 979, 1031, 11693, 11707, 11721, 11868, 11717, 1006, 1033.
  7. b-Salnameler
  8. Trabzon Vilayeti Salnamesi 1869, 1. haz. Kudret Emiroğlu, Ankara: Trabzon İli ve İlçeleri Egitim, Kültür ve Sosyal Yardımlaşma Vakfı, 1993.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

24 Haziran 2023

Yayımlanma Tarihi

24 Haziran 2023

Gönderilme Tarihi

12 Aralık 2022

Kabul Tarihi

10 Ocak 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 10 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Bay, A. (2023). 19. Yüzyılda Meydan ve Serkeş Kazalarının Demografik Yapısı. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(1), 14-33. https://doi.org/10.34086/rteusbe.1218112
AMA
1.Bay A. 19. Yüzyılda Meydan ve Serkeş Kazalarının Demografik Yapısı. RTEÜSBD. 2023;10(1):14-33. doi:10.34086/rteusbe.1218112
Chicago
Bay, Abdullah. 2023. “19. Yüzyılda Meydan ve Serkeş Kazalarının Demografik Yapısı”. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 10 (1): 14-33. https://doi.org/10.34086/rteusbe.1218112.
EndNote
Bay A (01 Haziran 2023) 19. Yüzyılda Meydan ve Serkeş Kazalarının Demografik Yapısı. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 10 1 14–33.
IEEE
[1]A. Bay, “19. Yüzyılda Meydan ve Serkeş Kazalarının Demografik Yapısı”, RTEÜSBD, c. 10, sy 1, ss. 14–33, Haz. 2023, doi: 10.34086/rteusbe.1218112.
ISNAD
Bay, Abdullah. “19. Yüzyılda Meydan ve Serkeş Kazalarının Demografik Yapısı”. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 10/1 (01 Haziran 2023): 14-33. https://doi.org/10.34086/rteusbe.1218112.
JAMA
1.Bay A. 19. Yüzyılda Meydan ve Serkeş Kazalarının Demografik Yapısı. RTEÜSBD. 2023;10:14–33.
MLA
Bay, Abdullah. “19. Yüzyılda Meydan ve Serkeş Kazalarının Demografik Yapısı”. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 10, sy 1, Haziran 2023, ss. 14-33, doi:10.34086/rteusbe.1218112.
Vancouver
1.Abdullah Bay. 19. Yüzyılda Meydan ve Serkeş Kazalarının Demografik Yapısı. RTEÜSBD. 01 Haziran 2023;10(1):14-33. doi:10.34086/rteusbe.1218112

32674 Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi © 2015 Commons Atıf-GayriTicari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı (CC-BY-NC-ND 4.0) ile lisanslanmıştır.