Research Article

Orhan Pamuk’un “İstanbul-hatıralar ve şehir” adlı eserindeki giysi adlarının Türkçeden Fransızcaya çevirisinin kültürel ögeler bağlamında incelenmesi

Number: 34 June 22, 2023

Orhan Pamuk’un “İstanbul-hatıralar ve şehir” adlı eserindeki giysi adlarının Türkçeden Fransızcaya çevirisinin kültürel ögeler bağlamında incelenmesi

Öz

Çeviri farklı diller, toplumlar, kültürler ve uygarlıklar arasında alışverişi ve etkileşimi sağlayan önemli bir insan etkinliğidir. Bu alışveriş ve etkileşim beraberinde dilsel, kültürel, ideolojik ve toplumsal alışverişi ve etkileşimi getirdiği için çeviri sürecinde bu ögelerin korunması önem kazanmaktadır. Çevirmen bir iletişim uzmanı olarak çeviri yoluyla birbirlerine uzak dilleri, toplumları, kültürleri ve uygarlıkları ancak doğru çeviriler aracılığıyla yaklaştırabilir ve bu şekilde yerel ve evrensel kültüre katkıda bulunabilir. Bu düşünceden hareketle yürütülen bu çalışmada kültürel ögelerden biri olan giysi kavramı ile ilişkili söz varlığı ele alınmaktadır. Çalışmanın amacı Nobel ödüllü Orhan Pamuk’un “İstanbul-Hatıralar ve Şehir” adlı eserindeki giysi adlarını ve bu adların “Istanbul-Souvenirs d’une ville” adlı çevirisindeki Fransızca çevirisinin karşılaştırmalı olarak incelenerek çevirmen kararlarına ve çeviri stratejilerine yönelik tespitlerde bulunmaktır. Çalışmanın kavramsal çerçevesini çeviri eylemi, çeviride kültürel ögeler, bu ögelerin sınıflandırılması ve bunların çevirisinde kullanılan çeviri stratejileri ile kültürel bir gösterge olan giysi kavramı oluşturmaktadır. Bu çerçevede veri tabanında yer alan 8 giysi adının Türkçeden Fransızcaya aktarımı sırasında çevirmenler tarafından başvurulan çeviri stratejileri incelenmektedir. Söz konusu sözcüklerin çevirisinde kullanılan ve alanyazında yaygınlık kazanmış çeviri stratejileri karşılaştırmalı ve uygulamalı olarak ele alınırken çevirmen eğitimine yönelik katkılar yapılması hedeflenmektedir.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Ağdemir, Z. (2015). Gelenek-modernlik arasında günümüz Türkiye'sinde başörtülü kadının kamuda çalışma sorunu (Şanlıurfa ili örneği). Yüksek lisans tezi, Harran Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  2. Aixelá, J. F. (1996). Culture-specific items in translation. İçinde Á. Román ve M. C. Vidal (Edt.), Translation, power, subversion. (ss. 52-78). Clevedon: Multilingual Matters.
  3. Aras, H. (2017). Türkiye’de millî birlik ideali karşısında kültürel kimlikler sorunu. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 7(1), 68-96.
  4. Arpacı, F., & Tokyürek, Ş. (2015). Çalışan kadınların giyim sorunları. İçinde M. Korkmaz, E. Demiray, Ü. Sevil, Ş. Hablemitoğlu, Y. Taşkıran (Edt), Dünyada Türkiye’de kadın ve şiddet. (ss. 139-66). Nobel Akademi Yayıncılık.
  5. Ayhan, F. (2021). Türk geleneksel giyim kültüründe şalvar. Humanities Sciences, 16(1), 59-70.
  6. Baker, M. (1992). In other words: a coursebook on translation. Routledge.
  7. Bozkurt, N. (2002). Kavuk. TDV İslâm Ansiklopedisi. Ankara.
  8. Boztaş, İ. (1992). Çeviri, çevirmen, dilbilim ilişkisi, çeviride eşdeğerlik ve kayıplar. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 10(2), 55-65.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

French Language, Literature and Culture

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 22, 2023

Submission Date

May 13, 2023

Acceptance Date

June 20, 2023

Published in Issue

Year 1970 Number: 34

APA
Okur, E., & Polat, Y. (2023). Orhan Pamuk’un “İstanbul-hatıralar ve şehir” adlı eserindeki giysi adlarının Türkçeden Fransızcaya çevirisinin kültürel ögeler bağlamında incelenmesi. RumeliDE Dil Ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 34, 1366-1385. https://doi.org/10.29000/rumelide.1317417

Cited By