Research Article

XVI. yüzyıl şuara tezkirelerinde huy ve davranışlara yönelik bazı tenkitler

Number: 35 August 21, 2023
  • Yasemin Karakuş *
RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi Cover
RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi
PDF Download

XVI. yüzyıl şuara tezkirelerinde huy ve davranışlara yönelik bazı tenkitler

Öz

Klasik Türk edebiyatı gerek manzum gerekse mensur verimleriyle edebiyat araştırmaları kadar tarih ve toplumsal konulara da kaynaklık etmektedir. Mensur metinler içerisinde önemli bir yer tutan ve edebî tenkit ile ilgili kıymetli bilgiler ihtiva eden şuara tezkirelerinde sosyal tenkit unsurları da azımsanmayacak ölçüdedir. Tezkire yazarları, eserlerinde yer verdikleri kişilerin yalnızca şairlik kabiliyetleri ve şiirlerine yönelik değerlendirmeler yapmakla kalmamış; biyografilerin anlatıldığı satır aralarında bilhassa şahsen tanıdıkları kişilerin karakter, huy ve davranış özelliklerine yönelik olumlu ve olumsuz değerlendirmelerini doğrudan ya da dolaylı yoldan ifade etmişlerdir. Bu çalışmada XVI. yüzyılda yazılmış şuara tezkirelerinde (Sehî, Latîfî, Âşık Çelebi, Kınalızâde Hasan Çelebi, Beyânî, Ahdî, Gelibolulu Âlî) sosyal tenkit içerisinde değerlendirilebilecek olan, tezkirecilerin eserlerine aldıkları kişilerin huy ve davranışlarına yönelik bazı tenkitleri (kıskançlık, cimrilik, mükeyyifat müptelalığı) ve bu tenkitlerin ifade ediliş biçimleri ele alınacaktır.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Alıcı, L. (2004). Klâsik Türk Edebiyatında Sosyal Tenkit Örnekleri Olarak “Yuf” Redifli Şiirler. İlmî Araştırmalar, S. 17, s. 35-48.
  2. Canım, R. (2000). Latîfî, Tezkiretü’ş-Şu’arâ ve Tabsıratü’n-Nuzemâ. Ankara: AKM
  3. Düzdağ, M.E. (1998). Şeyhülislam Ebussuûd Efendi’nin Fetvâlarına Göre Kanunî Devrinde Osmanlı Hayatı. İstanbul: Şule.
  4. Ercilasun, B. (2013). Edebiyat Tarihi ve Tenkit. İstanbul: Dergah.
  5. Gültekin, H. (2013). Veysî'nin Sosyal Tenkit İçerikli Kasidesi. Erdem: Atatürk Kültür Merkezi Dergisi, S. 64, s. 31-47.
  6. Güngör, Ş.T. (1999). Fuzulî’nin Eserlerinde Sosyal Tenkit. Journal of Turkish Studies, Türklük Bilgisi Araştırmaları, C. 23 [Hasibe Mazıoğlu Armağanı III] , s. 145-194.
  7. İsen, M. (1998). Sehî Bey Tezkiresi (Heşt Behişt). Ankara: Akçağ.
  8. İsen, M. (2017). Künhü’l-Ahbâr’ın Tezkire Kısmı. Ankara: Kültür Bakanlığı. https://ekitap.ktb.gov.tr/TR-194288/kunhul-ahbarin-tezkire-kismi.html (Erişim Tarihi: 18.07.2023)

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Classical Turkish Literature of Ottoman Field

Journal Section

Research Article

Authors

Yasemin Karakuş * This is me
0000-0002-4376-0881
Türkiye

Publication Date

August 21, 2023

Submission Date

July 21, 2023

Acceptance Date

August 20, 2023

Published in Issue

Year 2023 Number: 35

DOI

https://doi.org/10.29000/rumelide.1342236

IZ

https://izlik.org/JA54GL24TE

Cite

RIS / Bibtex
APA
Karakuş, Y. (2023). XVI. yüzyıl şuara tezkirelerinde huy ve davranışlara yönelik bazı tenkitler. RumeliDE Dil Ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 35, 746-764. https://doi.org/10.29000/rumelide.1342236