Araştırma Makalesi

XVI. yüzyıl şuara tezkirelerinde huy ve davranışlara yönelik bazı tenkitler

Sayı: 35 21 Ağustos 2023
  • Yasemin Karakuş *
PDF İndir

XVI. yüzyıl şuara tezkirelerinde huy ve davranışlara yönelik bazı tenkitler

Öz

Klasik Türk edebiyatı gerek manzum gerekse mensur verimleriyle edebiyat araştırmaları kadar tarih ve toplumsal konulara da kaynaklık etmektedir. Mensur metinler içerisinde önemli bir yer tutan ve edebî tenkit ile ilgili kıymetli bilgiler ihtiva eden şuara tezkirelerinde sosyal tenkit unsurları da azımsanmayacak ölçüdedir. Tezkire yazarları, eserlerinde yer verdikleri kişilerin yalnızca şairlik kabiliyetleri ve şiirlerine yönelik değerlendirmeler yapmakla kalmamış; biyografilerin anlatıldığı satır aralarında bilhassa şahsen tanıdıkları kişilerin karakter, huy ve davranış özelliklerine yönelik olumlu ve olumsuz değerlendirmelerini doğrudan ya da dolaylı yoldan ifade etmişlerdir. Bu çalışmada XVI. yüzyılda yazılmış şuara tezkirelerinde (Sehî, Latîfî, Âşık Çelebi, Kınalızâde Hasan Çelebi, Beyânî, Ahdî, Gelibolulu Âlî) sosyal tenkit içerisinde değerlendirilebilecek olan, tezkirecilerin eserlerine aldıkları kişilerin huy ve davranışlarına yönelik bazı tenkitleri (kıskançlık, cimrilik, mükeyyifat müptelalığı) ve bu tenkitlerin ifade ediliş biçimleri ele alınacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Alıcı, L. (2004). Klâsik Türk Edebiyatında Sosyal Tenkit Örnekleri Olarak “Yuf” Redifli Şiirler. İlmî Araştırmalar, S. 17, s. 35-48.
  2. Canım, R. (2000). Latîfî, Tezkiretü’ş-Şu’arâ ve Tabsıratü’n-Nuzemâ. Ankara: AKM
  3. Düzdağ, M.E. (1998). Şeyhülislam Ebussuûd Efendi’nin Fetvâlarına Göre Kanunî Devrinde Osmanlı Hayatı. İstanbul: Şule.
  4. Ercilasun, B. (2013). Edebiyat Tarihi ve Tenkit. İstanbul: Dergah.
  5. Gültekin, H. (2013). Veysî'nin Sosyal Tenkit İçerikli Kasidesi. Erdem: Atatürk Kültür Merkezi Dergisi, S. 64, s. 31-47.
  6. Güngör, Ş.T. (1999). Fuzulî’nin Eserlerinde Sosyal Tenkit. Journal of Turkish Studies, Türklük Bilgisi Araştırmaları, C. 23 [Hasibe Mazıoğlu Armağanı III] , s. 145-194.
  7. İsen, M. (1998). Sehî Bey Tezkiresi (Heşt Behişt). Ankara: Akçağ.
  8. İsen, M. (2017). Künhü’l-Ahbâr’ın Tezkire Kısmı. Ankara: Kültür Bakanlığı. https://ekitap.ktb.gov.tr/TR-194288/kunhul-ahbarin-tezkire-kismi.html (Erişim Tarihi: 18.07.2023)

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Osmanlı Sahası Klasik Türk Edebiyatı

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yasemin Karakuş * Bu kişi benim
0000-0002-4376-0881
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

21 Ağustos 2023

Gönderilme Tarihi

21 Temmuz 2023

Kabul Tarihi

20 Ağustos 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Sayı: 35

Kaynak Göster

APA
Karakuş, Y. (2023). XVI. yüzyıl şuara tezkirelerinde huy ve davranışlara yönelik bazı tenkitler. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 35, 746-764. https://doi.org/10.29000/rumelide.1342236