Mütercim Âsım’ın Al-Kāmūsu’l-Muhīt tercümesinde hastalık adları ve hastalıkla ilgili kavramlar

1755’te Gaziantep’te doğan Ahmet Âsım CENANİOĞLU’nun 13 Ekim 1805’te yazmaya başlayıp 11 Kasım 1810’da tamamladığı Al-ÚÀmūsu’l-Muóīt Tercümesi, Türk dili tarihinde hazırlanmış ve tercüme edilmiş sözlükler arasında önemli bir yere sahiptir. Al-ÚÀmūsu’l-Muóīt ilk olarak İstanbul’da 1815-1817 yılları arasında Matbaa-i Amire’de aslına uygun biçimde 3 cilt olarak basılmıştır. Yazma nüshanın birinci cildi ra (ر) harfinin ortalarına kadar 684 varak; kalın kaf (ق) harfinin ortalarına kadar olan ikinci cildi 689 varak ve son cildi 647 varaktır. Toplamda 2020 varak olan eserin her bir sayfasında 37 satır bulunmaktadır. Mütercim Asım’ın kitabı tercüme ederken Arapça kavramlara Türkçe karşılıklar bulma çabası, onun bu eserini başka tercümelerden farklı kılan özelliklerin en önemlisi olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Al-ĶÀmūsu’l-Muhīt tercümesinde geçen hastalık adları üzerinde durmak ve bu hastalık isimlerini incelemektir. Al-ĶÀmūsu’l-Muhīt Tercümesi’nde çok sayıda hastalık adı ve hastalıklarla ilgili kavramlar tespit edilmiştir. Bu da mütercimin ne kadar bilgili olduğunu ve tercümesinin ne kadar zengin olduğunu göstermektedir. İçinde pek çok bilgi barındıran ve ansiklopedi mahiyetinde olan bu sözlük, özellikle hastalık adları konusunda çok zengindir. Dolayısıyla, çok sayıdaki bu hastalık adlarını ve kavramları ortaya koymak bu çalışmanın temel hedefi olacaktır.