Research Article

Türkçe ve Gürcücenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Zoonimler

Number: Ö13 October 23, 2023

Türkçe ve Gürcücenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Zoonimler

Öz

Ulusun kültürel kazanımlarının uluslararası paylaşımı dil öğretimi ya da çeviri yoluyla sağlanır. Öğretici ve çevirmenlerin, metni dil sistemi aracılığıyla alıcı dile aktarma işlevi, milletlerin manevi dünyalarını birbirine bağlayan kültürel resim aracılığıyla yapılır. Kültürlerarası yanlış anlaşılmaları önlemek için alıcı dil ekibi, milletin zihninde yerleşik olan kültürel alanı doğru algılamalıdır. Toplumun kültürel belleğine erişmenin zor olduğu bir görevde çevirmene, özü ve amacı dile kavramsal bir yaklaşım olan ve kültürel değerlerin iletilmesini sağlayan özel sözlükler yardımcı olur. Bu tarz sözlüklerde sözcüğün anlambiliminin yanı sıra, sözlükbilimcinin tarihin belirli bir döneminde, belirli bir dil topluluğunun yaşamını kapsamasına izin veren duygusal-zihinsel çağrışımı da verilir. Çevirmen/öğretici tarafından kaynağını yerli, edebi geleneklerinden alan dilin değişmezliğinin sağlanması, yazarın milli ruhunun nasıl korunacağı, belirli bir karakterin gözünden görülen dünyayı verilen dil içindeki farklı gerçeklikleri nasıl algılamalı konusunu da göz önünde bulundurması gerekir. Bu bağlamda dilin kültürel yaşamının aynası olan kültürdilbilim sözlüklerin de önemi büyüktür. Bu sözlükler milli kültürün tarihsel değişikliklerine odaklanarak olayların anlamları ve toplumsal tabakanın temsilcilerinin karakteristik özelliklerini tanımlar, belli bir çağda stereotiplerin ortaya çıkmasının nedenleri hakkında araştırmacılara bir fikir verir. Bu bağlamda kültürdilbilim sözlüklerin inceleme alanlarından biri de zoonimlerdir. Hayvanların dildeki kullanımını kültürel adlandırmalar, tarihi süreçler bağlamında inceleyen bu disiplinle kültürel ve kavramsal başta olmak üzere pek çok analiz yapılır. Nitekim yapılan çalışmada da "Rus Kültür Alanı" adlı sözlük temel alınarak Türkçenin ve Gürcücenin yabancı dil olarak öğretimine katkı sunma, çevirmenlere bir fikir verebilme amacına yönelik iki dildeki bazı zoonimlerin benzerlik ve farklıklarının neler olduğunun anlaşılmasına çalışılmıştır. Olgu bilim deseninden yararlanılan çalışmada zoonimlerin iki dildeki karşılıklarına yönelik benzer ve farklı pek çok sonuca ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Abik, D. (2009). Kutadgu Bilig’de Hayvan Adları. Türklük Bilgisi Araştırmaları, C33/1, 1-33.
  2. Akkutay Ü. (1984). Enderun Mektebi. Ankara: Gazi Üniv. Basın Yay. Yüksekokulu Basımevi.
  3. Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü (2023). Türk Dil Kurumu Yayınları. https://sozluk.gov.tr/. [Erişim Tarihleri: 10.07.2023-05.08.2023.)
  4. Atkins, B.T. & Rundell, M. (2008). The Oxford Guide to Practial Lexicography, NewYork. Oxford University Press.
  5. Boz, E. (2016). Kültürdilbilimsel Sözlük ve Türkçe Kültürdilbilimsel Sözlükler Üzerine. Kültürel Çokseslilik, Dünyada Türk Dili, Kültürü ve Medeniyeti, Bildiriler Katalog (Ed. Berechet, L., Buzatu, A., Cıobanu, E. ve Hasan, N.). Bucureşti: Editura Universitară.
  6. Burkhanov, I. (1998). Lexicography (A Dictionary of Bacis Terminology). Poland, Rzeszow.
  7. Chernov, G. V. (1996). America: English-Russian linguistic-Cultural Dictionary. Moscow: Poligram.
  8. Corbenadze, B. (1989). Gürcü Diyalektolojisi. Tiflis.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Caucasian Language, Literature and Culture

Journal Section

Research Article

Publication Date

October 23, 2023

Submission Date

July 4, 2023

Acceptance Date

October 23, 2023

Published in Issue

Year 2023 Number: Ö13

APA
Abukan, M., & Akhvlediani, Z. (2023). Türkçe ve Gürcücenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Zoonimler. RumeliDE Dil Ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, Ö13, 1205-1222. https://doi.org/10.29000/rumelide.1379330