Araştırma Makalesi

Türkçe ve Gürcücenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Zoonimler

Sayı: Ö13 23 Ekim 2023
PDF İndir

Türkçe ve Gürcücenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Zoonimler

Öz

Ulusun kültürel kazanımlarının uluslararası paylaşımı dil öğretimi ya da çeviri yoluyla sağlanır. Öğretici ve çevirmenlerin, metni dil sistemi aracılığıyla alıcı dile aktarma işlevi, milletlerin manevi dünyalarını birbirine bağlayan kültürel resim aracılığıyla yapılır. Kültürlerarası yanlış anlaşılmaları önlemek için alıcı dil ekibi, milletin zihninde yerleşik olan kültürel alanı doğru algılamalıdır. Toplumun kültürel belleğine erişmenin zor olduğu bir görevde çevirmene, özü ve amacı dile kavramsal bir yaklaşım olan ve kültürel değerlerin iletilmesini sağlayan özel sözlükler yardımcı olur. Bu tarz sözlüklerde sözcüğün anlambiliminin yanı sıra, sözlükbilimcinin tarihin belirli bir döneminde, belirli bir dil topluluğunun yaşamını kapsamasına izin veren duygusal-zihinsel çağrışımı da verilir. Çevirmen/öğretici tarafından kaynağını yerli, edebi geleneklerinden alan dilin değişmezliğinin sağlanması, yazarın milli ruhunun nasıl korunacağı, belirli bir karakterin gözünden görülen dünyayı verilen dil içindeki farklı gerçeklikleri nasıl algılamalı konusunu da göz önünde bulundurması gerekir. Bu bağlamda dilin kültürel yaşamının aynası olan kültürdilbilim sözlüklerin de önemi büyüktür. Bu sözlükler milli kültürün tarihsel değişikliklerine odaklanarak olayların anlamları ve toplumsal tabakanın temsilcilerinin karakteristik özelliklerini tanımlar, belli bir çağda stereotiplerin ortaya çıkmasının nedenleri hakkında araştırmacılara bir fikir verir. Bu bağlamda kültürdilbilim sözlüklerin inceleme alanlarından biri de zoonimlerdir. Hayvanların dildeki kullanımını kültürel adlandırmalar, tarihi süreçler bağlamında inceleyen bu disiplinle kültürel ve kavramsal başta olmak üzere pek çok analiz yapılır. Nitekim yapılan çalışmada da "Rus Kültür Alanı" adlı sözlük temel alınarak Türkçenin ve Gürcücenin yabancı dil olarak öğretimine katkı sunma, çevirmenlere bir fikir verebilme amacına yönelik iki dildeki bazı zoonimlerin benzerlik ve farklıklarının neler olduğunun anlaşılmasına çalışılmıştır. Olgu bilim deseninden yararlanılan çalışmada zoonimlerin iki dildeki karşılıklarına yönelik benzer ve farklı pek çok sonuca ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abik, D. (2009). Kutadgu Bilig’de Hayvan Adları. Türklük Bilgisi Araştırmaları, C33/1, 1-33.
  2. Akkutay Ü. (1984). Enderun Mektebi. Ankara: Gazi Üniv. Basın Yay. Yüksekokulu Basımevi.
  3. Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü (2023). Türk Dil Kurumu Yayınları. https://sozluk.gov.tr/. [Erişim Tarihleri: 10.07.2023-05.08.2023.)
  4. Atkins, B.T. & Rundell, M. (2008). The Oxford Guide to Practial Lexicography, NewYork. Oxford University Press.
  5. Boz, E. (2016). Kültürdilbilimsel Sözlük ve Türkçe Kültürdilbilimsel Sözlükler Üzerine. Kültürel Çokseslilik, Dünyada Türk Dili, Kültürü ve Medeniyeti, Bildiriler Katalog (Ed. Berechet, L., Buzatu, A., Cıobanu, E. ve Hasan, N.). Bucureşti: Editura Universitară.
  6. Burkhanov, I. (1998). Lexicography (A Dictionary of Bacis Terminology). Poland, Rzeszow.
  7. Chernov, G. V. (1996). America: English-Russian linguistic-Cultural Dictionary. Moscow: Poligram.
  8. Corbenadze, B. (1989). Gürcü Diyalektolojisi. Tiflis.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kafkas Dilleri, Edebiyatları ve Kültürleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

23 Ekim 2023

Gönderilme Tarihi

4 Temmuz 2023

Kabul Tarihi

23 Ekim 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Sayı: Ö13

Kaynak Göster

APA
Abukan, M., & Akhvlediani, Z. (2023). Türkçe ve Gürcücenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Zoonimler. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, Ö13, 1205-1222. https://doi.org/10.29000/rumelide.1379330