Research Article

Türkçe ve Almanca frazemlerde “su” kavramının anlam analizi

Number: Ö14 March 21, 2024
RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi Cover
RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi
PDF Download

Türkçe ve Almanca frazemlerde “su” kavramının anlam analizi

Öz

Frazem; kalıplaşmış ifade, metaforik deyim ve diğer benzer ifadeleri içine alan tek bir kelime veya kelime grubundan oluşan özel anlamlı yapıdır. Bir diğer deyişle geçmişten günümüze toplumların konuşma dilinde bolca kullanılan, kullanıldığı toplumun kültür, örf, adet ve tarihine ayna tutup onu süslü kılan kalıplaşmış ifadelerdir. Dilde kullanılan temel yapılardandır ve çoğunlukla gerçek anlamlarının dışına çıkar, bu sebeple hem kullanıldığı toplumda hem de yabancı dil eğitimi ve öğretiminde önemli bir yere sahiptir. Türkçe ve Almancada “su” kavramıyla oluşturulan frazemlerin anlam analizi, soyut, somut, olumlu ve olumsuz anlamlarını karşılaştırmalı inceleyen araştırmalar bulunmamaktır. Bunun yanı sıra mevcut dillerin frazemleri arasındaki benzerlik ve farklılıkların yanı sıra buradaki söz sanatlarını tespit etmeye çalışan araştırmalar da yoktur. Dil ve anlam birbirinden ayrılmaz bir bütün olduğundan frazemler, bu çalışmada anlambilimsel açıdan ele alınmıştır. Özellikle her iki kültürde önemli bir yere sahip olan “su” içerikli metaforik ifadeler bu makalede karşılaştırmalı dilbilim yöntemi ile analiz edilmiştir. Bunun için ilk önce tarama modeli ile frazemler kayıt altına alınmış, ardından karşılaştırma yöntemi ile incelenmiştir. İnceleme sonucunda Türkçede 88, Almancada 48 adet su kavramını içeren toplam 136 frazem bulunmuştur. Anlamlarına göre dağılımı yapıldığında Türkçede %34'ünün olumlu, %51'inin olumsuz, %15'inin hem olumlu hem olumsuz; Almancada ise %33'ünün olumlu, %61'inin olumsuz, %6'sının hem olumlu hem olumsuz olduğu tespit edilmiştir. Özetle her iki dildeki frazemlerin yarısından fazlasının olumsuz olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Aksan, D. (2020). Her yönüyle dil (ana çizgileriyle dilbilim). Ankara: Türk Dil Kurumu Yayımları.
  2. Aksan, D. (2021). Anlambilim: Anlambilim konuları ve Türkçenin anlambilimi. Ankara: Bilgi Yayınevi.
  3. Aksoy, Ö. A. (1993). Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü 1-2. İstanbul: İnkılâp Kitabevi.
  4. Atli, M. H., & Demir, E. (2023). Türkçe ve Almanca “Renk” içerikli deyimlerin karşılaştırılması. Korpusgermanistik, 2(1), 1-16.
  5. Bayraktar, S. (2022). Kalıp Sözler Özellikleri, Sınıflandırılması, Kültürel Göstergeleri, Yabancı Dil Öğretimindeki Yeri. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  6. Duden, (2013). Redewendungen.
  7. Jiang, W. (2000). The relationship between culture and language. ELT journal, 54(4), 328-334.
  8. Kenzhalin, K. (2017). Türk Dünyasında Deyim Bilimi Çalışmaları. Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi, (43), 107-124.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

German Language, Literature and Culture

Journal Section

Research Article

Authors

Hatice Algül This is me
0009-0000-0390-3270
Türkiye

Publication Date

March 21, 2024

Submission Date

February 1, 2024

Acceptance Date

March 20, 2024

Published in Issue

Year 2024 Number: Ö14

DOI

https://doi.org/10.29000/rumelide.1455144

IZ

https://izlik.org/JA98UE38AW

Cite

RIS / Bibtex
APA
Atli, M. H., & Algül, H. (2024). Türkçe ve Almanca frazemlerde “su” kavramının anlam analizi. RumeliDE Dil Ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, Ö14, 897-912. https://doi.org/10.29000/rumelide.1455144