Kutadgu Bilig’de “iyi olan yukarıda, kötü olan aşağıda metaforu” üzerine
Abstract
İslâmi Türk edebiyatının bilinen ilk büyük eseri
olan Kutadgu Bilig zengin bir söz
varlığına sahiptir. Bu söz varlığındaki mevcut metaforlar döneminin kavram
dünyasını yansıtır. Yansıttığı kavramların temelinde de toplumun tecrübeleri,
kültürel birikimi, hayata bakış açısı ve zihnin dünyayı nasıl algıladığı yer
alır. Metaforlar, günlük hayatımızda dünyanın nasıl algılanıp
kavramlaştırıldığını ifade eden gösterge ve gösterilenlerden meydana gelir. Bir
forma en az iki içeriğin sığdırıldığı metaforlar düşünce sistemimizin doğal bir
parçasıdır. Düşünceleri somutlaştırır ve nesnelleştirir, bu da dilimizin etkili
ve ustaca işlenebilirliğini gösterir. Her alanda kullanılan metaforlar
edebiyatta da kullanılmıştır. Çalışmamızda, Kutadgu
Bilig’de yer alan yönelim metaforları incelenmiştir ve otuz sekiz adet
yönelim metaforu tespit edilmiştir. Tespit edilen metaforlar günümüzde de
devamlılık arz eder. Bu devamlılık bize kültür ile metaforun doğrudan ilişkili
olduğunu gösterir.
Keywords
References
- Aksan, D. (2017). Anlambilim Konuları ve Türkçenin Anlambilimi. Bilgi. Arat, R. R. (2008). Kutadgu Bilig. İstanbul: Kabalcı. Arat, R. R. (1991). Kutadgu Bilig I Metin. Ankara: Atatürk Kültür, Dil veTarih Yüksek Kurumu Türk Dil Kurumu. Çetinkaya, B. (2017). Kutadgu Bilig'de Kavramsal Metaforlar. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi , 19 (2), 377-399. Demirci, K. (2017). Türkoloji Öğrencileri İçin Dilbilim Konular Kavramlar Teoriler. Ankara: Anı. Devellioğlu, F. (2012). Osmanlıca - Türkçe Ansiklopedik Lugat. Ankara: Aydın Kitabevi. Ercilasun, A. B. (2016). Başlangıçtan Yirminci Yüzyıla Türk Dili Tarihi. Ankara: Akçağ. Ercilasun, A. B. (1985). Karahanlı Devri Türk Edebiyatı. A. B. Ercilasun içinde, Büyük Türk Klasikleri 1 (s. 114-179). İstanbul. Ergüzel, M. M., & Kirik, E. (2018). Kutadgu Bilig'in Söz Varlığı Ve Kelime Gruplarına Dair. Turkısh Studies , 381-398. Karaağaç, G. (2013). Dil Bilimi Terimleri Sözlüğü. Ankara: Türk Dil Kurumu. Lakoff, G., & Johnson, M. (2015). Metaforlar Hayat, Anlam ve Dil. (G. Y. Demir, Çev.) İstanbul: İthaki. Nâci, M. (2006). Lûgat-i Nâci. (Ş. Kurt, Çev.) İstanbul: Çağrı. Sami, Ş. (2007). Kâmûs-ı Türkî . (Ş. Kurt, Çev.) İstanbul: Çağrı. Sarı, C. (2016). Deyimlerde Aşağı/Yukarı Yönelim Metaforu. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi , 9 (44), 212-216. Türkçe Sözlük. (2011). Ankara: Türk Dil Kurumu.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Linguistics
Journal Section
Research Article
Authors
Publication Date
August 21, 2019
Submission Date
April 25, 2019
Acceptance Date
August 18, 2019
Published in Issue
Year 2019
Cited By
Atasözlerinde yönelim metaforları
RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.29000/rumelide.948337TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE YÖNELİM METAFORLARI: ÖN-ARKA
Uluslararası Dil Edebiyat ve Kültür Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.37999/udekad.1670687