Research Article

Bir çeviri eylemi olarak yeniden anlatım: ‘The Hogarth Shakespeare’ projesi

August 21, 2019
  • Gülsüm Canlı *
EN TR

Bir çeviri eylemi olarak yeniden anlatım: ‘The Hogarth Shakespeare’ projesi

Abstract

Bu çalışmanın amacı, William Shakespeare’in oyunlarının roman türünde yeniden anlatılması ve ortaya çıkan eserlerin Türkçeye çevrilmesi üzerinden ‘yeniden anlatım’ ve ‘yeniden yazan’ kavramlarını sorgulamaktır. Sorgulamanın inceleme nesnesi Hogarth Press tarafından Ekim 2015 itibarıyla hayata geçirilen ‘The Hogarth Shakespeare’ projesidir. 2016 yılının William Shakespeare’in 400. ölüm yıl dönümü olması nedeniyle başlatılan proje kapsamında, Shakespeare’in oyunlarının günümüzün çok satan, tanınmış yazarları tarafından roman türünde yeniden anlatılması ve bu romanların Türkiye dahil 20 ülkede çevrilmesi planlanmıştır. Başlangıç tarihinden itibaren, proje için yedi oyun roman türünde yeniden anlatılmış, bunlardan dördü Türkçeye kazandırılmıştır. Türkçeye çevrilen romanlar, Doğan Kitap tarafından ‘Shakespeare Yeniden’ adlı bir seriyle okura sunulmuştur. Çevrilen bu romanların yazarlarına, serinin tanıtımı için hazırlanan listede ‘yeniden yazan’ denilmektedir. Tiyatro oyunundan roman üretme eyleminin kaynak dizgede ‘yeniden anlatım’ ve bu sürecin eyleyenlerinin erek dizgede ‘yeniden yazan’ şeklinde ifade edilmesine rağmen, romanlar her iki dizgede de telif eser olarak kabul görmüştür. Ancak yüzyıllar önce yazılan oyunların romanlara kaynaklık ettiği göz önüne alındığında, telif olduğu düşünülen bu romanların bir çeviri gibi değerlendirilip değerlendirilemeyeceği sorusu akla gelmektedir. Ayrıca metinlerarasılık kavramı üzerinden yorumlandığında, çevirinin “tekrarlanabilir”, “çoğul” ve “özgünün farklı bir yorumu” olduğu iddia edilmektedir (Sakellariou, 2014: 7). Bu iddiadan hareketle, bir oyunu roman türünde yeniden anlatmanın bir çeviri eylemi olup olamayacağı da tartışmaya açılacaktır. Son olarak, tartışmaya açılan sorulara cevap aranırken bahsi geçen yeniden anlatım sürecine dahil edilen kaynak ve erek metinler arasındaki ilişkisellik, çeviribilim bağlamında anlamlandırılmaya çalışılacaktır. 

Keywords

References

  1. Amorim, Lauro Maia. (2003). Translation and Adaptation: Differences, Intercrossings and Conflicts in Ana Maria Machado’s Translation of Alice in Wonderland By Lewis Carroll. Caternos de Traducao, Cilt 1, Sayı 11, 193-209. Asal, Raşel Rakella. (2019). Yazmak Yeniden Yazmaktır: Tracy Chevalier’in Yeni Çocuk Romanı. Roman Kahramanları, 37, 163-172. Atwood, Margaret. (2016). Hagseed. New York/London: Hogarth. Atwood, Margaret. (2017). Cadı Tohumu. Çev. Canan Sılay. İstanbul: Doğan Kitap. Chevalier, Tracy. (2017). New Boy. New York/London: Hogarth. Derrida, Jacques. (1976). Of Grammatology. Çev. Gayatri Chakravorty Spivak. Baltimore: Johns Hopkins University Press. Erdoğan, Altay Ömer. Dunbar: Azmin Yolu Kalbe Uzanmazsa; Shakespeare Yeniden, Kral Lear Yine!. Roman Kahramanları, 37, 142-150. Jacobson, Howard. (2016). Shylock is My Name. New York/London: Hogarth. Karadağ, Ayşe Banu. (2019). Çeviriyi ve Çeviribilimi Çeviribilim Aracılığıyla Yeniden Düşünmek. II. Uluslararası Rumeli [Dil, Edebiyat, Çeviri] Sempozyumu, 12-13.04.2019, Kırklareli Üniversitesi, Kırklareli/Türkiye. Lewis, Anthony R.. (2007). Language and Translation: Contesting Conventions. In Translation – Reflections, Refractions, Transformations, Ed. Paul St. Pierre, 27-37. New York: Benjamins. Milton, John. (2010). Adaptation. Handbook of Translation Studies. Amsterdam: John Benjamins. Nesbo, Jo. (2018). Macbeth. New York/London: Hogarth. Nesbo, Jo. (2018). Macbeth. Çev. Can Yapalak. İstanbul: Doğan Kitap. Pala-Mull, Çiğdem. (2019). Hırçın Kız’dan Sirke Kız’a Kadının Özgürleşmesi mi Evcilleşmesi mi?. Roman Kahramanları, 37, 125-131. Schiff, James A.. (1998). Contemporary Retellings: A Thousand Acres as the Latest Lear. Critique: Studies in Contemporary Fiction, Cilt 39, Sayı 4, 367-381. Doi: 10.1080/00111619809599542. Sakellariou, Panagiotis. (2014). The Appropriation of the Concept of Intertextuality for Translation-Theoretic Purposes. Translation Studies. 37-41. Soyşekerci, Hülya. (2019). Kış Masalı’ndan Zaman Boşluğu’na. Roman Kahramanları, 37, 151-162. St. Aubyn, Edward. (2017). Dunbar. New York/London: Hogarth. St. Pierre, Paul. (2007). In Translation – Reflections, Refractions, Transformations. Amsterdam: John Benjamins. Tellioğlu, Banu. (2019). Özgünün Kökeni ve Çeviride Telif Hakları. Çeviribilimde Araştırmalar, Ed. Seda Taş, 123-148. İstanbul: Hiperlink. Toury, Gideon. (1986). Translation. A Cultural-Semiotic Perspective. Encyclopedic Dictionary of Semiotics, Ed. Thomas A. Sebeok, 1111-1124. Berlin: Walter de Gruyter. Tyler, Anne. (2016). Vinegar Girl. New York/London: Hogarth. Tyler, Anne. (2018). Sirke Kız. Çev. Sinem Bozkurt. İstanbul: Doğan Kitap. Van Wyke, Ben. (2010). Ethics and Translation. Handbook of Translation Studies, Ed. Yves Gambier & Luc Van Doorslaer, 111-115. Amsterdam: John Benjamins. Venuti, Lawrence. (1998). The Scandals of Translation: Towards an Ethics of Difference. New York: Routledge. Winterson, Jeanette. (2015). The Gap of Time. New York/London: Hogarth. Winterson, Jeanette. (2017). Zaman Boşluğu. Çev. Yeşim Seber. İstanbul: Doğan Kitap. Yağcıoğlu, Semiramis. (2019). Shakespeare Yeniden. Roman Kahramanları, 37, 123- 124. Yağcıoğlu, Semiramis. (2019). Shakespeare’in Büyülü Adasından Hapishane Duvarlarına: Atwood’un Cadı Tohumu. Roman Kahramanları, 37, 132-141.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Linguistics

Journal Section

Research Article

Authors

Gülsüm Canlı * This is me
0000-0001-6720-1147
Türkiye

Publication Date

August 21, 2019

Submission Date

June 28, 2019

Acceptance Date

August 19, 2019

Published in Issue

Year 2019

APA
Canlı, G. (2019). Bir çeviri eylemi olarak yeniden anlatım: ‘The Hogarth Shakespeare’ projesi. RumeliDE Dil Ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 377-386. https://doi.org/10.29000/rumelide.606220
AMA
1.Canlı G. Bir çeviri eylemi olarak yeniden anlatım: ‘The Hogarth Shakespeare’ projesi. RumeliDE. Published online August 1, 2019:377-386. doi:10.29000/rumelide.606220
Chicago
Canlı, Gülsüm. 2019. “Bir çeviri Eylemi Olarak Yeniden Anlatım: ‘The Hogarth Shakespeare’ Projesi”. RumeliDE Dil Ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, August 1, 377-86. https://doi.org/10.29000/rumelide.606220.
EndNote
Canlı G (August 1, 2019) Bir çeviri eylemi olarak yeniden anlatım: ‘The Hogarth Shakespeare’ projesi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi 377–386.
IEEE
[1]G. Canlı, “Bir çeviri eylemi olarak yeniden anlatım: ‘The Hogarth Shakespeare’ projesi”, RumeliDE, pp. 377–386, Aug. 2019, doi: 10.29000/rumelide.606220.
ISNAD
Canlı, Gülsüm. “Bir çeviri Eylemi Olarak Yeniden Anlatım: ‘The Hogarth Shakespeare’ Projesi”. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi. August 1, 2019. 377-386. https://doi.org/10.29000/rumelide.606220.
JAMA
1.Canlı G. Bir çeviri eylemi olarak yeniden anlatım: ‘The Hogarth Shakespeare’ projesi. RumeliDE. 2019;:377–386.
MLA
Canlı, Gülsüm. “Bir çeviri Eylemi Olarak Yeniden Anlatım: ‘The Hogarth Shakespeare’ Projesi”. RumeliDE Dil Ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, Aug. 2019, pp. 377-86, doi:10.29000/rumelide.606220.
Vancouver
1.Gülsüm Canlı. Bir çeviri eylemi olarak yeniden anlatım: ‘The Hogarth Shakespeare’ projesi. RumeliDE. 2019 Aug. 1;377-86. doi:10.29000/rumelide.606220