Research Article

Tercümanın tercüme sürecinde deneyimlediği aşamalar ve bu aşamalar esnasında devreye soktuğu yetiler

Number: 17 December 21, 2019
  • Refika Zuhal Gılıç *
EN TR

Tercümanın tercüme sürecinde deneyimlediği aşamalar ve bu aşamalar esnasında devreye soktuğu yetiler

Öz

Bu çalışmada çevirmenin bilişsel yetkinliğini zorlayıcı ve anındalık ilkesinin çok ön planda olduğu bir süreç olan andaş ve ardıl tercüme bakımından sözlü çevirmenin tercüme esnasında bilişsel, duyuşsal ve psikomotor olarak ilerlediği düzlem ve bu düzlem ile paralelinde tercümanlarda bulunması beklenen yetiler ilişkilendirilerek aktarılacaktır. Ayrıca çevirmenin tercüme esnasında yol aldığı bazı aşamalara özgü yeni yetiler de önerilecektir. Çalışma iki ana başlık ve üçer tane alt başlık aracılığı ile aktarılacaktır. İlk temel başlık; andaş ve ardıl tercümede algılama sürecindeki yetiler ve alt başlıkları olan; andaş ve ardıl tercümede kaynak metnin duyulması ve anlaşılması, andaş ve ardıl tercümede algılanan bölümlerin hatırda tutulması ve andaş ve ardıl tercümede not alma ile tanıtılacaktır. İkinci ana başlık ise andaş ve ardıl tercümede üretme sürecindeki yetiler ve alt başlıkları olan andaş ve ardıl tercümede kaynak metnin anlamının aktarılması, andaş ve ardıl tercümede erek metnin düzenlenmesi ve andaş ve ardıl tercümede erek metnin söylenmesidir. Bu çalışma vasıtasıyla edinilen verilere göre; ileriki araştırmalarda psikodilbilimsel, sosyodilbilimsel, sinirdilbilimsel ve çevirmeninin belleğine özel yeti ve durum türlerinde keşfedilmemiş tercümebilimsel noktalar konusunda ufuk açıcı, daha detaylı, deneysel, yarı-deneysel ve betimleyici vaka incelemelerine başvurulması gerekliliği gündeme gelmektedir. Önerilen yetilere daha fazlasını eklemek, çevirmenin kara kutusunun keşfedilmemiş noktalarına ışık tutan bu araştırmalarla mümkün olacaktır.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Antonova-Ünlü, Elena; Sağın-Şimşek, Çiğdem. (2018). Sözlü Çeviri Eğitiminin İşler Bellek Kapasitesi Üzerindeki Etkisi. Dilbilim Çeviribilim Yazıları. Ed. Kansu-Yetkiner, N. & Şahin, M. Ankara: Anı. Atik, G.(2011). Sözlü Çeviri Yöntem ve Teknikleri. Ankara: Sinemis. Atkinson, R. C and Shiffrin R. M. (2016). Human Memory: A Proposed System and Its Control Processes. In R. Sternberg, S. Fiske, & D. Foss (Eds.), Scientists Making a Difference: One Hundred Eminent Behavioral and Brain Scientists Talk about their Most Important Contributions (pp.115-118). Cambridge: Cambridge University Press. doi:10.1017/CBO9781316422250.025 Baddely, A. (2003). Working memory and language: An overview. Journal of Communication Disorders, 36, 189 -208. Berk, Ö. (2005). Kuramlar Işığında Çeviribilim Terimcesi İstanbul: Multilingual. Christoffels, I. K., De Groot, A. M. B & J. F. Kroll, (2006). Memory and language skills in simultaneous interpreters: The role of expertise and language proficiency. Journal of Memory and Language, 54, 324-345. Chernov, V. Gelly (2004). Inference and Anticipation in Simultanesous Interpreting: A probability –prediction model. Eds. Robin Setton and Adelina Hild .Amsterdam/ Philedelphia: John Benjamins. Engle, R. W. (2002). Working memory capacity as executive attention. Current directions in psychological science, 11(1), 19-23. Doğan, A. (2016). Anybody Down There? Emergency and Disaster Interpreting in Turkey. In Mediating Emergencies and Conflicts (pp. 59-83). London: Palgrave Macmillan. Doğan, A. (2015). Sözlü Çeviri Çalışmaları ve Uygulamaları. Güncellenmiş 4. Baskı. Ankara: Siyasal Kitabevi. Doğan, A. (1999). Konuşmalardan not alma becerisine genel bakış.(A general overview of note-taking skills). Çeviribilim ve Uygulamaları December, 1999, 55-65. Ersoy, H. (2012). Kavram Kuram ve Süreç Açısından Tercüme Etkinliği. Araştırma. Kade, O. (1968). Transformationelle Analyse russischer Gerundialkonstruktionen zur Ermittlung von Übersetzungsäquivalenten. Zeitschrift für Slawistik, 13(1), 601-615. Kane, M. J., Bleckley, M. K., Conway, A. R., & Engle, R. W. (2001). A controlled-attention view of working-memory capacity. Journal of Experimental Psychology: General, 130(2), 169. Kautz, U. (2002). Handbuch Didaktik des Übersetzens und Dolmetschens. München: Iudicium-Verlag. Kautz, U. (2000). Handbuch Didaktik des Übersetzens und Dolmetschens, München: Iudicium-Verlag. Moser-Mercer, B. (1997). Process models in simultaneous interpretation. Maschine translation and translation theory. Hague: Mouton de Gruyter, 3-18. Pöchhacker, F. (2004). Introducing Interpreting Studies. London and New York: Routledge. Seleskovitch, D. (1975). Langage, langues et mémoire: études de la prise de notes en interprétation consécutive. Paris, Minard Lettres Modernes. Şulha, P. (ed.). (2015). Sözden Temsile Çeviribilim. İstanbul: Çeviribilim. Tahir-Gurçağlar, Ş. (2016). Çevirinin ABC'si, (3. b.), İstanbul: Say. Witte, H. (2000). Die Kulturkompetenz des Translators. Begriffliche Grundlegung und Didaktisierung. Tübingen: Stauffenburg.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Linguistics

Journal Section

Research Article

Authors

Refika Zuhal Gılıç * This is me
0000-0003-3474-5804
Türkiye

Publication Date

December 21, 2019

Submission Date

August 23, 2019

Acceptance Date

December 20, 2019

Published in Issue

Year 2019 Number: 17

APA
Gılıç, R. Z. (2019). Tercümanın tercüme sürecinde deneyimlediği aşamalar ve bu aşamalar esnasında devreye soktuğu yetiler. RumeliDE Dil Ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 17, 331-345. https://doi.org/10.29000/rumelide.656864