Mustafa Kutlu’nun Yoksulluk İçimizde ve Bu Böyledir hikâyelerinde modern insanın açmazı

Öz

Türk edebiyatının seksenli yıllardan itibaren hem konu hem şekil hem de tür anlamında büyük bir değişim ve gelişim gösterdiği, sayısal olarak zenginleştiği bilinen bir gerçektir. İnsanlar arasında gelir düzeyinde görülen farklılıkların derinleşmesi, ülke dışına daha çok açılma ve teknolojik gelişmeler insanın teknik donanımlara ulaşmasını kolaylaştırmış, bu da beraberinde alışagelmiş bir hayat tarzının dışına çıkmaya, yeni bir ifadeyle modernleşme yolunda yeni açılımların sağlanmasına imkân tanımıştır. Moderniteye karşı duyulan özlem, teknik imkânlar sayesinde dış dünya insanının (burada kastedilen daha çok Batı insanıdır) yaşantısına ve kavuştuğu imkânlara ulaşma arzu ve çabası ülke insanında da tesirini göstermiştir. Edebî metinler bu anlamıyla özelde bireyi genelde ise toplumu yansıtan en iyi eserlerdir. Anadolu ve büyük şehir hayatını deneyimlemiş ve ikisini metinlerine çok iyi yansıtmış isimlerden birisi de Mustafa Kutlu’dur. Son yarım asrın en önemli yazarlarından biri olan Mustafa Kutlu, 1970’li yıllarda başladığı hikâye yazma serüvenini günümüze kadar zenginleştirerek devam ettirmiş nadir yazarlardandır. Kutlu’nun bu hikâye yazma serüveni neredeyse yılda bir kitap yayımlayarak devam edegelmiştir. Ayrıca Deneme ve inceleme türünde de eserler kaleme alan yazarın daha çok hikâyeye sadık kalması bile Kutlu’yu Türk edebiyatında ayrı bir yere koymaya kâfidir. Yoksulluk İçimizde ve Bu Böyledir onun bu düşüncelerini en iyi yansıttığı eserler arasında sayılabilir. Bu makalede, bu iki öykü kitabından hareketle modern insanın açmazları üzerine bir inceleme yapılacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Mustafa Kutlu
• hikâye
• Bu Böyledir
• Yoksulluk İçimizde
• modernizm

Dilemma of modern human being in the story Yoksulluk İçimizde ve Bu Böyledir of Mustafa Kutlu

Abstract

Mustafa Kutlu is one of the prominent figures who is well known for his precious stories in the field of Turkish storytelling and who has brought a breath of fresh air to that kind of works. M. Kutlu began to write stories in 1970s and has continued his efforts to collect them into a book. He has recently followed in the tradition to produce a piece of work at least a year. Regarding his being a storyteller, he is a productive writer. What make his works distinctive is that he has a different viewpoint of social, cultural and moral issues and that he puts them into words in a flowing style. The power of his stories can be seen in his effective use of the language that charms and impresses the reader and his authentic narration. Generally he gets his feet on the ground with respect to the issues he tells in his stories. That is the cultural historical heritage of these lands. Although in his works modern human beings use the latest facilities of science and technology and lead a much better life compared to the past, it is possible to observe they come to a deadlock without any alternatives. Among his works Yoksulluk İçimizde ve Bu Böyledir can be considered as the ones in which he reflects these thoughts best. In this article, an analysis will be conducted on the dilemmas of modern human beings based on these two story books.

Keywords

• Mustafa Kutlu
• hikâye
• Bu Böyledir
• Yoksulluk İçimizde
• modernization

References

1. Aktulum, K. (2000). Metinlerarası İlişkiler, Ankara: Öteki.
2. Andı, M. F. (2008). “Metinlerarası İlişkiler Açısından Mustafa Kutlu’nun Bu Böyledir İsimli Eseri”, (hz. M. Fatih Andı, Ömür Ceylan, Öykünün Bugünü Bugünün Hikâyesi: 80 Sonrası Türk Hikâyesi Sempozyumu, İstanbul: Ümraniye Belediyesi Yayınları, s. 71-82.
3. Atiker, E. (1998). Modernizm ve Kitle Toplumu, Konya: Vadi.
4. Dirin, İ. (1999). “Söyleşi: Mustafa Kutlu İle Öykücülüğü Üzerine”, Hece Dergisi, S. 33-34, s. 106-123.
5. Ecevit, Y. (2009). Türk Romanında Postmodernist Açılımlar, İstanbul: İletişim.
6. Keş, İ. (2019). “Toplumsal Değişme Bağlamında Mustafa Kutlu Beşlemesi”, Necmettin Erbakan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi), Konya 2019.
7. Kutlu, M. (2006). Bu Böyledir, İstanbul: Dergâh.
8. Kutlu, M. (2015). Yoksulluk İçimizde, İstanbul: Dergâh.

9. Şenses, F. (2002). Küreselleşmenin Öteki Yüzü: Yoksulluk, İstanbul: İletişim.
10. Tonga, N. (2017). “Her Daim Bir Mustafa Kutlu Klasiği: Yoksulluk İçimizde”, Hangâh, S. 3, Eylül-Ekim-Kasım 2017, s. 45-46.
11. Tosun, N. (2004). Türk Öykücülüğünde Mustafa Kutlu, İstanbul: Dergâh.
12. Uçan, M. H. (2000). “Batı’da ve Bizde Roman, Öykü, Anlatı Teknikleri ve Bir Mustafa Kutlu Öyküsü: Bu Böyledir”, Nisan 2000, s. 43-53.
13. Yıldırım, E. (2007). Mustafa Kutlu Hikâyeciliği Varoluş/Yabancılaşma/ Hakikat, Ankara: Ebabil.