Research Article

V. M. GARŞİN VE YAŞAMLA ÖLÜM SINIRINDA İNCE BİR GECE

Number: 13 June 30, 2025
RU TR EN

V. M. GARŞİN VE YAŞAMLA ÖLÜM SINIRINDA İNCE BİR GECE

Abstract

Vsevolod Mihayloviç Garşin (1855-1888) Petersburg’da evinin önündeki merdivenden kendini atarak intihar ettiğinde henüz otuz üç yaşındadır. XIX. yüzyıl Rus edebiyatının zengin mirasına yalnızca on yedi öykü, sekiz şiir, birkaç mektup, makale ve deneme bırakmış olsa bile hem çağdaşlarına hem de ardından gelen birçok yazara çalışmalarıyla esin kaynağı olmuştur. 93 Harbi’nde cephede görev alan, savaşın acımasız yüzüne bizzat yerinde tanıklık eden, insanın ölüme ne kadar yakın olduğunu idrakına varan ve bu gerçekleri çoğu otobiyografik sayılabilecek öykülerinde tüm açıklığıyla betimleyen Garşin, okurun gözünde bir yanda daima ruhsal bir arayış içinde olan diğer yanda dünyayı iyi bir yere çevirme konusunda kendi güçsüzlüğünün farkına varan yalnız bir adam portresi çizmiştir. Ölüm dürtüsüne olan takıntısı her eserinde ön plana çıkan sanatçının, karamsarlığı ve depresif ruh hali yaşamı boyunca kendini bırakmaz. Yaşadığı çağa oldukça duyarlı biri ve 1870-80’li yılların en önde yazarlarından olan Garşin eserlerinde daha çok savaş, yoksulluk, sosyal eşitsizlik gibi toplumsal sorunlara değinir. Gece (Ночь, 1880) öyküsü hem benzer hem de farklı bir konuya sahiptir. Bu eserde ruhsal ve fiziksel açıdan içinden çıkamadığı karanlık odasında yaşamla ölüm arasında mekik dokuyan başkahraman Aleksey Petroviç’in trajik öyküsü anlatılmaktadır. Babasıyla beraber geçirdiği anılarla dolu saf, samimi ve gerçek olan çocukluk dünyası, başkahramanın yetişkin haline bir karşıtlık olarak göze çarpar. Modern insanın maneviyattan yoksun ve yalanlarla dolu anlamsız varoluşunun vurgulandığı bu öyküde Aleksey Petroviç zaman karşısında çaresiz kaldığı ve yaşamaktan yorulduğu için hem ölümü arzular hem de dini değerlere sıkıca tutunur. Çalışmamızda V. M. Garşin’in Gece öyküsü Avusturyalı nörobilimci S. Freud’un tıp dünyasına kazandırdığı psikanalitik kuramın yapısal modeline göre irdelenecek ve başkahraman üzerinden yazarın ruhsal işleyişi incelenecektir.

Keywords

References

  1. Andreyevskiy, Sergey. Kniga o smerti. Seriya Literaturnye pamyatniki. Moskva: Nauka, 2005.
  2. Atlı, Ferda. “Edebi Metnin ve Yaratıcılığın Kaynağına Ulaşan Yol: Psikanalitik Edebiyat Eleştirisi.” Turkish Studies 7/3 (2012): 257-273.
  3. Belyayev, Naum. Garshin. Seriya zamechatel'nyh lyudey. Moskva: Molodaya Gvardiya, 1988.
  4. Dedyuhina, Olga. “Ispıtaniye smertyu v povesti L. N. Tolstogo ‘Smert İvana İlyicha’ i rasskaze V. M. Garshina ‘Noch’.” Mir nauki, kultury, obrazovaniya 6/97 (2022): 502-504.
  5. Freud, Sigmund. “The Ego and the Id.” The Standard Edition of the Complete Psychological Works of Sigmund Freud içinde. Volume XIX, London: The Hogart Press, 1923.
  6. Freud, Sigmund. Yaşamım ve Psikanaliz. Çev. Kamuran Şipal. İstanbul: Say Yayınları, 1993.
  7. Garshin, Vsevolod. Sochineniya. Moskva: Hudojestvennaya Literatura, 1955.
  8. İncil. İstanbul: Yeni Yaşam, 2010.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Russian Language, Literature and Culture

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 30, 2025

Submission Date

March 5, 2025

Acceptance Date

June 18, 2025

Published in Issue

Year 2025 Number: 13

APA
Özberk, R. (2025). V. M. GARŞİN VE YAŞAMLA ÖLÜM SINIRINDA İNCE BİR GECE. Rusya Araştırmaları Dergisi, 13, 405-416. https://doi.org/10.48068/rusad.1651708
AMA
1.Özberk R. V. M. GARŞİN VE YAŞAMLA ÖLÜM SINIRINDA İNCE BİR GECE. Rusya Araştırmaları Dergisi. 2025;(13):405-416. doi:10.48068/rusad.1651708
Chicago
Özberk, Rabia. 2025. “V. M. GARŞİN VE YAŞAMLA ÖLÜM SINIRINDA İNCE BİR GECE”. Rusya Araştırmaları Dergisi, nos. 13: 405-16. https://doi.org/10.48068/rusad.1651708.
EndNote
Özberk R (June 1, 2025) V. M. GARŞİN VE YAŞAMLA ÖLÜM SINIRINDA İNCE BİR GECE. Rusya Araştırmaları Dergisi 13 405–416.
IEEE
[1]R. Özberk, “V. M. GARŞİN VE YAŞAMLA ÖLÜM SINIRINDA İNCE BİR GECE”, Rusya Araştırmaları Dergisi, no. 13, pp. 405–416, June 2025, doi: 10.48068/rusad.1651708.
ISNAD
Özberk, Rabia. “V. M. GARŞİN VE YAŞAMLA ÖLÜM SINIRINDA İNCE BİR GECE”. Rusya Araştırmaları Dergisi. 13 (June 1, 2025): 405-416. https://doi.org/10.48068/rusad.1651708.
JAMA
1.Özberk R. V. M. GARŞİN VE YAŞAMLA ÖLÜM SINIRINDA İNCE BİR GECE. Rusya Araştırmaları Dergisi. 2025;:405–416.
MLA
Özberk, Rabia. “V. M. GARŞİN VE YAŞAMLA ÖLÜM SINIRINDA İNCE BİR GECE”. Rusya Araştırmaları Dergisi, no. 13, June 2025, pp. 405-16, doi:10.48068/rusad.1651708.
Vancouver
1.Rabia Özberk. V. M. GARŞİN VE YAŞAMLA ÖLÜM SINIRINDA İNCE BİR GECE. Rusya Araştırmaları Dergisi. 2025 Jun. 1;(13):405-16. doi:10.48068/rusad.1651708