Research Article

UKRAYNA SAVAŞI SONRASI RUSYA’NIN ENERJİ DİPLOMASİSİ

Number: 14 December 31, 2025
RU TR EN

UKRAYNA SAVAŞI SONRASI RUSYA’NIN ENERJİ DİPLOMASİSİ

Abstract

Düşük enerji gelirleri, siyasi kararsızlık ve kısmen başarısız lider diplomasisi 90’lı yıllar boyunca Rusya’nın küresel bir aktör olarak öne çıkmasını engellemiştir. Eski Sovyet coğrafyasındaki nüfuzunun kimi bölge ülkeleri tarafından tehdit edilmeye başladığı dönemde Vladimir Putin’in iktidara gelmesi ve yükselen enerji fiyatları dış politikanın güç kazanmasını sağlamıştır. Özellikle ABD’nin küresel liderlik iddiasına ve AB’nin çevreleme stratejisine Rusya sahip olduğu enerji gücü ile karşılık vermiştir. Bu çerçevede sürdürülen mücadelenin öne çıkan alanlarından biri de Ukrayna olmuştur. 2004 yılında Turuncu Devrim ile başlayıp, 2013 yılında Euromaidan olayları ile devam eden Rusya-Ukrayna gerginliği 2014 yılında Kırım’ın yasa dışı ilhakı ile sonuçlanmıştır. Bu dönemde Rusya uluslararası alanda birtakım yaptırımlara uğramış ve Doğu’ya Dön stratejisi çerçevesinde Asya ile iş birliğine yönelme kararı almıştır. Ancak Avrupa pazarının büyüklüğü, altyapı imkanlarının genişliği ve zaman içinde düzelen ilişkiler Doğu’nun öncelikli bir bölge haline gelmesini engellemiştir. Şubat 2022’de Rusya’nın Ukrayna’ya müdahalesi Avrupa-Rusya ilişkilerini Sovyet sonrası dönemin en düşük seviyelerine çekmiştir. Uluslararası alanda Rusya’ya uygulanan yaptırımlar ve Moskova’nın enerji gücünü kullanmaya başlaması iş birliğini sürdürülebilir olmaktan çıkarmıştır. Avrupa Birliği hızlı bir şekilde savaşa ve savaş sonrası sürece uyum sağlayacak politikalar geliştirmiştir. Rusya’ya olan enerji bağımlılığının azaltılmasını önceleyen AB, tasarruf tedbirleri ve yeşil enerji dönüşümünün yanı sıra aralarında Norveç, Katar, Nijerya, Suudi Arabistan, ABD, Kazakistan ve Azerbaycan’ın bulunduğu bir sıra ihracat ülkesi ile enerji iş birliğini genişletmiştir. Diğer taraftan Rusya-Ukrayna savaşının gölgesinde Moskova enerji diplomasisi ise yeni bir boyut kazanmıştır. AB ile yaşanan krizin ardından Rusya bir yandan LNG üretimine ağırlık verirken diğer yandan 2014 yılındaki stratejisi kapsamında Asya pazarına yönelmiştir. Rusya yeni olmadığı ancak deneyiminin az olduğu bu pazarda Çin’in ihtiyatlılığı ile karşı karşıyadır. Çalışmanın temel tezi teknoloji ve finansmana olan ihtiyacı Moskova’nın yeni dönem enerji diplomasisinde Çin’i iş birliğinin büyük ortağına dönüştürdüğüdür. Bu kapsamda çalışma, Şubat 2022 yılından sonra Moskova’nın uyguladığı enerji diplomasisine ve etkilerine odaklanmaktadır.

Keywords

References

  1. Batta, Anna. “Roadblocks to Peace in Russia’s War in Ukraine.” Orbis 68/4 (2024): 666–676.
  2. Becker, Torbjörn & Åslund, Anders. “The EU’s Dependence on Russian Energy-A Force that Divides or Unites the Union?.” The Borders of the European Union in a Conflictual World içinde, ed. Antonina Bakardjieva Engelbrekt, Per Ekman, Anna Michalski, Lars Oxelheim, 147–175. Switzerland: Palgrave Macmillan, 2024.
  3. Brown, Oli; Froggatt, Antony; Gozak, Natalia; Katser-Buchkovska, Nataliya & Lutsevych, Orysia. “The Consequences of Russia’s War on Ukraine for Climate Action, Food Supply and Energy Security.” Chatham House, 2023.
  4. Downs, Erica. “China-Russia Energy Relations in the Wake of the War in Ukraine.” The Revenge of Energy Security Reconciling Asia’s Economic Security with Climate Ambitions içinde, ed. Erica Downs, Vandana Hari, Meredith Miller, Jennifer F. Sklarew & Rahul Tongia, 11–24. Washington: The National Bureau of Asian Research, 2023
  5. Enescu, Adrian-Gabriel & Monica Răileanu Szeles. “Discussing Energy Volatility and Policy in the Aftermath of the Russia–Ukraine Conflict.” Frontiers in Environmental Science 11 (2023): 1–13.
  6. Graaf, Thijs Van De & Colgan, Jeff D. “Russian Gas Games or Well-Oiled Conflict? Energy Security and the 2014 Ukraine Crisis.” Energy Research & Social Science 24 (2017): 59–64.
  7. Hamzaoğlu, Halit. “Rusya Federasyonu’nun Arktik Stratejisinin Analizi.” Gazi Akademik Bakış Dergisi (GABD) 18/35 (2024): 205–226.
  8. Henderson, James & Tatiana Mitrova. Energy Relations between Russia and China: Playing Chess with the Dragon. Oxford Institute for Energy Studies Paper: WPM 67, 2016.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

International Relations (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 31, 2025

Submission Date

July 2, 2025

Acceptance Date

December 27, 2025

Published in Issue

Year 2025 Number: 14

APA
Özsoy, B. (2025). UKRAYNA SAVAŞI SONRASI RUSYA’NIN ENERJİ DİPLOMASİSİ. Rusya Araştırmaları Dergisi, 14, 297-327. https://doi.org/10.48068/rusad.1733114
AMA
1.Özsoy B. UKRAYNA SAVAŞI SONRASI RUSYA’NIN ENERJİ DİPLOMASİSİ. Rusya Araştırmaları Dergisi. 2025;(14):297-327. doi:10.48068/rusad.1733114
Chicago
Özsoy, Bahar. 2025. “UKRAYNA SAVAŞI SONRASI RUSYA’NIN ENERJİ DİPLOMASİSİ”. Rusya Araştırmaları Dergisi, nos. 14: 297-327. https://doi.org/10.48068/rusad.1733114.
EndNote
Özsoy B (December 1, 2025) UKRAYNA SAVAŞI SONRASI RUSYA’NIN ENERJİ DİPLOMASİSİ. Rusya Araştırmaları Dergisi 14 297–327.
IEEE
[1]B. Özsoy, “UKRAYNA SAVAŞI SONRASI RUSYA’NIN ENERJİ DİPLOMASİSİ”, Rusya Araştırmaları Dergisi, no. 14, pp. 297–327, Dec. 2025, doi: 10.48068/rusad.1733114.
ISNAD
Özsoy, Bahar. “UKRAYNA SAVAŞI SONRASI RUSYA’NIN ENERJİ DİPLOMASİSİ”. Rusya Araştırmaları Dergisi. 14 (December 1, 2025): 297-327. https://doi.org/10.48068/rusad.1733114.
JAMA
1.Özsoy B. UKRAYNA SAVAŞI SONRASI RUSYA’NIN ENERJİ DİPLOMASİSİ. Rusya Araştırmaları Dergisi. 2025;:297–327.
MLA
Özsoy, Bahar. “UKRAYNA SAVAŞI SONRASI RUSYA’NIN ENERJİ DİPLOMASİSİ”. Rusya Araştırmaları Dergisi, no. 14, Dec. 2025, pp. 297-2, doi:10.48068/rusad.1733114.
Vancouver
1.Bahar Özsoy. UKRAYNA SAVAŞI SONRASI RUSYA’NIN ENERJİ DİPLOMASİSİ. Rusya Araştırmaları Dergisi. 2025 Dec. 1;(14):297-32. doi:10.48068/rusad.1733114