Book Review

Vergiler ve Güven: Polonya, Rusya ve Ukrayna’da Zorlamadan Uyum Sürecine

Number: 15 June 30, 2026
TR EN RU

Vergiler ve Güven: Polonya, Rusya ve Ukrayna’da Zorlamadan Uyum Sürecine

Abstract

Marc P. Berenson’un Taxes and Trust: From Coercion to Compliance in Poland, Russia and Ukraine adlı kapsamlı çalışması, Sovyet sonrası dönemde Polonya, Rusya ve Ukrayna’nın vergi idareleri, devlet kapasitesi ve vatandaş-devlet ilişkilerini karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Berenson, vergi uyumunu yalnızca ekonomik rasyonaliteye indirgememekte; tarihsel deneyim, siyasal meşruiyet ve kurumsal güven gibi faktörleri birlikte ele alarak çok boyutlu ve disiplinlerarası bir bakış açısı geliştirmektedir. Çalışmanın en dikkat çekici yönlerinden biri, üç düzeyli teorik çerçevesidir: meta düzeyde vergi devletinin tarihsel gelişimi ve toplumsal kabuller; makro düzeyde kurumsal yapı, yönetim kapasitesi ve bürokratik işleyiş; mikro düzeyde ise bireylerin vergiye yönelik tutumları, gönüllü uyum davranışları ve adalet algıları ayrıntılı biçimde değerlendirilmektedir. On beş yıla yayılan saha araştırması sürecinde yaklaşık 400 görüşme ve sekiz farklı anketten elde edilen zengin veri seti, üç ülkenin farklılaşan toplumsal ve siyasal profillerini ortaya koymaktadır. Polonya’da AB üyelik sürecine paralel olarak gelişen yüksek güven düzeyi ve gönüllü vergi uyumu, demokratikleşme ile mali uyum arasındaki güçlü bağı göstermektedir. Rusya’da ise cebri ve cezalandırıcı mekanizmaların baskınlığı, vergi uyumunu gönüllülükten ziyade korkuya dayalı hale getirmiştir. Ukrayna’da ise düşük kurumsal kapasite, siyasal istikrarsızlık ve yapısal kırılganlıklar ön plandadır. Berenson’un geliştirdiği ‘Yurttaşlar, Tebaa, Vergiden Kaçınanlar’ tipolojisi, bireylerin devlete karşı konumlanışlarını anlamak için özgün ve işlevsel bir analitik araç sunmaktadır. Berenson, güvene dayalı vergi rejimlerinin zora dayalı sistemlerden çok daha sürdürülebilir olduğunu savunurken, uluslararası kuruluşların reform süreçlerine etkisinin ve toplumsal çeşitliliğin sistematik analizinin sınırlı kaldığını da vurgulamaktadır. Buna rağmen eser, vergi devletini bir ‘güven rejimi’ olarak yeniden tanımlamakta; demokratikleşme, bürokratik şeffaflık ve kapsayıcı kamu hizmetlerinin vergi uyumundaki belirleyici rolünü güçlü biçimde ortaya koymaktadır.

Keywords

References

  1. Berenson, Marc P. Taxes and Trust: From Coercion to Compliance in Poland, Russia and Ukraine. Cambridge: Cambridge University Press, 2018.
  2. Buchanan, James M. & Gordon Tullock. The Calculus of Consent: Logical Foundations of Constitutional Democracy. Ann Arbor: University of Michigan Press, 1962.
  3. Tilly, Charles. "Reflections on the History of European State Making." İçinde The Formation of National States in Western Europe, edited by Charles Tilly, 3-83. Princeton, NJ: Princeton University Press, 1975.
  4. Weber, Max. Economy and Society: An Outline of Interpretive Sociology. Edited by Guenther Roth & Claus Wittich. Berkeley: University of California Press, 1978.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Political Science (Other)

Journal Section

Book Review

Publication Date

June 30, 2026

Submission Date

September 20, 2025

Acceptance Date

January 26, 2026

Published in Issue

Year 2026 Number: 15

APA
Yavan, S. (2026). Vergiler ve Güven: Polonya, Rusya ve Ukrayna’da Zorlamadan Uyum Sürecine. Rusya Araştırmaları Dergisi, 15, 315-321. https://doi.org/10.48068/rusad.1787724
AMA
1.Yavan S. Vergiler ve Güven: Polonya, Rusya ve Ukrayna’da Zorlamadan Uyum Sürecine. Rusya Araştırmaları Dergisi. 2026;(15):315-321. doi:10.48068/rusad.1787724
Chicago
Yavan, Sercan. 2026. “Vergiler Ve Güven: Polonya, Rusya Ve Ukrayna’da Zorlamadan Uyum Sürecine”. Rusya Araştırmaları Dergisi, nos. 15: 315-21. https://doi.org/10.48068/rusad.1787724.
EndNote
Yavan S (June 1, 2026) Vergiler ve Güven: Polonya, Rusya ve Ukrayna’da Zorlamadan Uyum Sürecine. Rusya Araştırmaları Dergisi 15 315–321.
IEEE
[1]S. Yavan, “Vergiler ve Güven: Polonya, Rusya ve Ukrayna’da Zorlamadan Uyum Sürecine”, Rusya Araştırmaları Dergisi, no. 15, pp. 315–321, June 2026, doi: 10.48068/rusad.1787724.
ISNAD
Yavan, Sercan. “Vergiler Ve Güven: Polonya, Rusya Ve Ukrayna’da Zorlamadan Uyum Sürecine”. Rusya Araştırmaları Dergisi. 15 (June 1, 2026): 315-321. https://doi.org/10.48068/rusad.1787724.
JAMA
1.Yavan S. Vergiler ve Güven: Polonya, Rusya ve Ukrayna’da Zorlamadan Uyum Sürecine. Rusya Araştırmaları Dergisi. 2026;:315–321.
MLA
Yavan, Sercan. “Vergiler Ve Güven: Polonya, Rusya Ve Ukrayna’da Zorlamadan Uyum Sürecine”. Rusya Araştırmaları Dergisi, no. 15, June 2026, pp. 315-21, doi:10.48068/rusad.1787724.
Vancouver
1.Sercan Yavan. Vergiler ve Güven: Polonya, Rusya ve Ukrayna’da Zorlamadan Uyum Sürecine. Rusya Araştırmaları Dergisi. 2026 Jun. 1;(15):315-21. doi:10.48068/rusad.1787724