Sovyetler Birliği’nde Propaganda ve Ajit-Trenler
Abstract
1917 yılındaki Ekim devriminin başarı ile sonuçlanması, Geçici Hükümet döneminin karmaşa ve belirsizliklerine son verdi ve Bolşevikleri iktidarın tek sahibi haline getirdi. Ancak bu sadece bir başlangıçtı. Bolşevikler, yeni bir düzeni -sosyalist bir toplumu- inşa etmek üzere yola çıkmıştı. Bu da şu anlama geliyordu: Sovyetler Birliği’nde siyasal ve ekonomik sisteminin yanı sıra, toplumsal ve kültürel alanda da köklü bir değişime ihtiyaç vardı. Bolşevik yöneticilerin, böylesine zor bir hedefi gerçekleştirilebilmek için her türlü vasıtadan istifade etmesi şaşırtıcı değildir. Nitekim Sovyet yöneticileri yeni politikalarını uygulamaya koyarken, bunların toplum tarafından da absorbe edilmesi için çalışmak zorunda kaldılar. Bu bakımdan, Bolşeviklerin iktidara geldikleri andan itibaren çabalarının yoğunlaştığı konulardan biri, Çarlık otokrasisi altında yüzyıllar boyunca cahil bırakılmış halkı eğitimli hale getirmek için bir seferberlik başlatmak oldu. Ancak bu, zor ve dahası uzun vadeli bir çözümdü. Oysaki, ilk yıllarda ciddi bir iç ve dış tehdit altında bulunan devrimin hayatta kalabilmesi için, daha acil bir çözüme ihtiyaç vardı. Sovyet yöneticilerine göre bunun en etkili ve kısa vadeli yöntemi, her türlü propaganda yönteminden istifade etmekti. Sovyetler Birliği’nde halk arasında ajitasyon ve propaganda çalışmalarını yürütmek üzere, “Ajitasyon ve Propaganda Birimi” (Ajit-prop) kuruldu. Bununla birlikte, Sovyetler Birliği’nde propaganda çalışmalarına yardımcı olmak, her bir Sovyet kurumunun ve her bir Sovyet vatandaşının başlıca vazifelerinden biriydi. İç Savaş yıllarında faaliyete geçirilen ajit-trenler de tam olarak bu amaca hizmet etti. Trenlerin esas işlevi, halkı Sovyet iktidarının yanına çekmek ve Sovyet ideolojisinin propagandasını yapmaktı.
Bu çalışma, Sovyetler Birliği’nde propagandanın kritik seviyedeki öneminin sebepleri, Sovyet propagandasının diğer ülkelerdeki propaganda tekniklerinden ayrılan yönleri ve esas olarak Sovyetler Birliği’ndeki propaganda çalışmalarında en sıra dışı olanlarından biri, “Ajit-trenler” (Rusça: agitpoyezd; İngilizce: agit-train) ve bu trenlerin Sovyet halkı arasındaki ideolojik propagandada nasıl bir rol oynadığı üzerine odaklanmaktadır
Keywords
Агитпоезда и Пропаганда в Советском Союзе
Abstract
Успех Октябрьской революции 1917 года положил конец хаосу и неопределенности периода Временного правительства и сделал большевиков полноправными хозяевами в стране. Но это было лишь начало. Придя к власти, большевики вознамерились построить новый порядок - социалистическое общество. Другими словами, в Советском Союзе было необходимо провести радикальные изменения в социальной и культурной сферах, а также в политической и экономической системе в целом. Неудивительно, что большевики использовали все средства для достижения столь масштабных целей. На самом деле, реализуя новую политику, советская власть должна была стремиться и к тому, чтобы быть положительно воспринимаемой обществом в целом. Для этого она использовала разнообразные методы и приемы пропагандистской работы. Конечно, большевики стремились в первую очередь дать образование обычным людям, в основном не приобщенным к нему в царский период. Однако это была трудная и во многом долгосрочная задача. Чтобы устоять в период, когда успехам революции угрожали внутренние и внешние враги, новой власти требовались более быстродейственные решения. Советская власть считала, что наиболее эффективным и быстрым способом является использование всевозможных методов пропаганды. Созданное при этом управление агитации и пропаганды было призвано контролировать и продвигать агитационную и пропагандистскую работу среди населения Советского Союза. Обязанностью каждого советского учреждения и каждого гражданина стало содействие пропагандистской работе в обществе. Одним из способов ее несения в массы во время Гражданской войны были “агитпоезда” (агитационные поезда). Их основная функция заключалась в том, чтобы обратить обычных людей на сторону Советской власти и прививать им советскую идеологию. В этом исследовании рассматриваются причины особого значения пропаганды в Советском Союзе, основные ее методы, отличия от пропаганды других стран, а также роль агитационных поездов в восприятии социалистических идей обычными советскими людьми.
Keywords
Propaganda in the Soviet Union and Agit-Trains
Abstract
The success of the October 1917 revolution put an end to the chaos and uncertainties of the Provisional Government period and made the Bolsheviks the sole owner of power. But this was just the beginning. The Bolsheviks set out to build a new order- a socialist society. In other words, in the Soviet Union, a radical change was necessary in the social and cultural field as well as the political and economic system. It is not surprising that the Bolsheviks made use of all means to achieve such a difficult goal. As a matter of fact, while implementing their new policies, Soviet administrators had to strive for these policies to be absorbed by society. Soviet administrators used numerous propaganda methods for this. The Bolsheviks sought primarily to educate the people who have been deprived of education for centuries under the tsarist autocracy. However, it was a difficult and long term solution. But a more urgent solution was needed to survive for the revolution, which was threatened by internal and external. Soviet rulers thought that the most effective and short-term method was to make use of all kinds of propaganda methods. The Department of Agitation and Propaganda set up intended to control and promote agitation and propaganda work among the people in the Soviet Union. It was the duty of every Soviet institution and every Soviet citizen to assist in the propaganda work in the Soviet Union. Agit-trains that served during the Civil War, served exactly that. The main function of the trains was to lure the people to the side of the Soviet power and to propagate the Soviet ideology.
This study focuses on the following issues: the reasons for the critical importance of propaganda in the Soviet Union, the aspects of Soviet propaganda that differ from propaganda techniques in other countries, and the "Agit-trains", one of the most unusual in propaganda work mainly in the Soviet Union, and how these trains played a role in adoption of socialist ideas by the Soviet people.
Keywords
