Review

Anne Sütü ve Emzirmenin Bebekler Üzerindeki Potansiyel Epigenetik Etkileri

Volume: 16 Number: 3 September 22, 2026
EN TR

Anne Sütü ve Emzirmenin Bebekler Üzerindeki Potansiyel Epigenetik Etkileri

Abstract

Besleyici aynı zamanda işlevsel bileşenlere sahip olan anne sütü biyolojik sistemdir. Mevcut bilgilere göre anne sütü, yalnızca gelişmiş büyüme parametreleriyle, aynı zamanda daha iyi bir nöronal-davranışsal gelişimle de ilişkilidir. Ayrıca bazı bulaşıcı ve bulaşıcı olmayan hastalıkların önlenmesiyle de ilişkilidir. Anne sütüyle beslenmenin bebeklerin nörogelişimiyle bağlantılı olduğu kesin mekanizmalar henüz bilinmemekle birlikte, kodlamayan RNA'lar, kök hücreler ve mikrobiyom dahil olmak üzere biyoaktif bileşenleri aracılığıyla anne sütünün potansiyel epigenetik etkileri bu ilişkiyi en azından kısmen açıklayabilmektedir. miRNA'lar; hedef mRNA'ların protein ifadelerini etkileyerek RNA modifikasyonlarına neden olur ve DNA metilasyonu sürecini, histon modifikasyonunu ve kodlamayan RNA'nın etkisini içermektedir. Süt eksozomlarında bulunan mikro ve uzun kodlamayan RNA'ların ve anne sütünün kök hücreleri sindirime dayanır, dolaşıma ulaşır ve kan-beyin bariyerini geçebilmektedir. Ayrıca anne sütü, mikrobiyota içeriği ve biyoaktif bileşenleri aracılığıyla bebeğin bağırsak mikrobiyomunun oluşumuna katkıda bulunmaktadır. Bu süreç epigenetik modifikasyonlar ve anahtar moleküler düzenlemeler yoluyla beyin gelişimi ile ilişkili mekanizmaları etkileyebilmektedir. Bu derleme, anne sütüyle beslenme, epigenetik süreçler ve bebek nörogelişimi arasındaki ilişkiyi güncel literatür doğrultusunda değerlendirip, anne sütünün biyoaktif bileşenlerinin hem term hem de preterm bebeklerin nörogelişimi üzerindeki potansiyel etkilerini vurgulamaktadır.

Keywords

References

  1. Kramer MS. “Breast is best”: the evidence. Early Hum. Dev. 2010;86(11):729-32. doi:10.1016/j.earlhumdev.2010.08.005.
  2. Tolunay O. Türk tıp tarihinde emzirme. Lokman Hekim Dergisi. 2014;4(3):6-10.
  3. World Health Organization (WHO). Breastfeeding [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2020 [cited 2026 May 10]. Available from: https://www.who.int/health-topics/breastfeeding
  4. UNICEF. Why breastfeeding is critical for babies [Internet]. New York: UNICEF; [cited 2026 May 10]. Available from: https://www.unicef.org/stories/why-breastfeeding-best-babies
  5. Victora CG, Bahl R, Barros AJD, França GVA, Horton S, Krasevec J, et al. Breastfeeding in the 21st century: epidemiology, mechanisms, and lifelong effect. Lancet. 2016;387(10017):475-90. doi:10.1016/S0140-6736(15)01024-7.
  6. Rollins NC, Bhandari N, Hajeebhoy N, Horton S, Lutter CK, Martines JC, et al. Why invest, and what it will take to improve breastfeeding practices? Lancet. 2016;387(10017):491-504. doi:10.1016/S0140-6736(15)01044-2.
  7. Lugonja N, Marinković V, Pucarević M, Miletić S, Stojić N, Crnković D, et al. Human milk—The biofluid that nourishes infants from the first day of life. Foods. 2024;13(9):1298. doi:10.3390/foods13091298.
  8. Favara G, Maugeri A, Barchitta M, Lanza E, Magnano San Lio R, Agodi A. Maternal lifestyle factors affecting breast milk composition and infant health: a systematic review. Nutrients. 2024;17(1):62. doi:10.3390/nu17010062.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Health Services and Systems (Other)

Journal Section

Review

Publication Date

September 22, 2026

Submission Date

February 5, 2025

Acceptance Date

June 2, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 16 Number: 3

APA
Tan Çelik, M., & Güney, E. (2026). Anne Sütü ve Emzirmenin Bebekler Üzerindeki Potansiyel Epigenetik Etkileri. Value in Health Sciences, 16(3), 613-618. https://doi.org/10.33631/sabd.1634248
AMA
1.Tan Çelik M, Güney E. Anne Sütü ve Emzirmenin Bebekler Üzerindeki Potansiyel Epigenetik Etkileri. VHS. 2026;16(3):613-618. doi:10.33631/sabd.1634248
Chicago
Tan Çelik, Melike, and Esra Güney. 2026. “Anne Sütü Ve Emzirmenin Bebekler Üzerindeki Potansiyel Epigenetik Etkileri”. Value in Health Sciences 16 (3): 613-18. https://doi.org/10.33631/sabd.1634248.
EndNote
Tan Çelik M, Güney E (September 1, 2026) Anne Sütü ve Emzirmenin Bebekler Üzerindeki Potansiyel Epigenetik Etkileri. Value in Health Sciences 16 3 613–618.
IEEE
[1]M. Tan Çelik and E. Güney, “Anne Sütü ve Emzirmenin Bebekler Üzerindeki Potansiyel Epigenetik Etkileri”, VHS, vol. 16, no. 3, pp. 613–618, Sept. 2026, doi: 10.33631/sabd.1634248.
ISNAD
Tan Çelik, Melike - Güney, Esra. “Anne Sütü Ve Emzirmenin Bebekler Üzerindeki Potansiyel Epigenetik Etkileri”. Value in Health Sciences 16/3 (September 1, 2026): 613-618. https://doi.org/10.33631/sabd.1634248.
JAMA
1.Tan Çelik M, Güney E. Anne Sütü ve Emzirmenin Bebekler Üzerindeki Potansiyel Epigenetik Etkileri. VHS. 2026;16:613–618.
MLA
Tan Çelik, Melike, and Esra Güney. “Anne Sütü Ve Emzirmenin Bebekler Üzerindeki Potansiyel Epigenetik Etkileri”. Value in Health Sciences, vol. 16, no. 3, Sept. 2026, pp. 613-8, doi:10.33631/sabd.1634248.
Vancouver
1.Melike Tan Çelik, Esra Güney. Anne Sütü ve Emzirmenin Bebekler Üzerindeki Potansiyel Epigenetik Etkileri. VHS. 2026 Sep. 1;16(3):613-8. doi:10.33631/sabd.1634248