Hemşirelik Öğrencilerinin Periodontal Farkındalığı ve Ağız Sağlığına Yönelik Tutum ve Davranışlarının Değerlendirilmesi

Abstract

Amaç: Periodontal hastalıkların önlenmesi ve kontrolünde bireylerin bilgi düzeyi, farkındalığı ve ağız sağlığına yönelik davranışları önemli bir rol oynamaktadır. Bu çalışmada hemşirelik öğrencilerinin periodontal hastalıklar konusundaki bilgi ve farkındalık düzeyleri ile ağız sağlığına yönelik tutum ve davranışları değerlendirilmiş ve ağız sağlığı davranışları ile bireylerin ağız sağlığı algıları arasındaki ilişki incelenmiştir.

Gereç ve Yöntemler: Bu çalışma, Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Bölümü’nde öğrenim gören 195 öğrenci üzerinde gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar, Google Forms aracılığıyla 47 maddelik bir anketi doldurmuştur. Anket, sosyodemografik özellikler, periodontal bilgi ve farkındalık soruları ile Hiroshima Üniversitesi Dental Davranış Envanteri’nden (HU-DBI) oluşturulmuştur.

Bulgular: Hemşirelik öğrencilerinin %93,3’ü günde iki veya üç kez diş fırçaladığını belirtmiştir. Öğrencilerin %49,7’si ağız sağlığını orta, %41,0’ı iyi olarak değerlendirmiştir. Dental plağın tanımını doğru bilenlerin oranı %18,5 olup, öğrencilerin %50,3’ünün dental plağın sonuçları hakkında bilgi sahibi olmadığı saptanmıştır. HU-DBI ortalama puanı 6,46±1,85 olarak bulunmuştur. Çok değişkenli ordinal lojistik regresyon analizi, HU-DBI puanının olası karıştırıcı değişkenler kontrol edildikten sonra da öznel ağız sağlığı algısıyla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde ilişkili olduğunu göstermiştir (β=0,484; Wald χ²=28,290; p<0,001). HU-DBI puanındaki her bir birimlik artış, daha yüksek öznel ağız sağlığı algısı bildirme olasılık oranını 1,62 kat artırmıştır (düzeltilmiş OR=1,62; %95 GA: 1,36–1,94).

Sonuç: Hemşirelik öğrencilerinin ağız sağlığına yönelik tutum ve davranışları genel olarak olumlu olmakla birlikte, periodontal hastalıkların etiyolojisi ve korunmasına yönelik bilgi düzeylerinin geliştirilmesine ihtiyaç olduğu görülmektedir. Hemşirelik eğitim programlarında periodontal sağlık konularının güçlendirilmesi, koruyucu sağlık hizmetlerinin etkinliğini artırabilir.

Keywords

• Sağlık davranışı
• Hiroshima Üniversitesi Diş Hekimliği Davranış Envanteri
• ağız sağlığı
• ağız hijyeni
• periodontal hastalıklar
• hemşirelik öğrencileri

Ethical Statement

Bu çalışma, Bolu Abant Baysal Üniversitesi Müdahalesiz Araştırma Etik Kurulu tarafından onaylanmıştır (Karar No: 2025/228). Çalışma, Helsinki Bildirgesi ilkelerine uygun olarak yürütülmüştür.

Evaluation of Periodontal Awareness and Oral Health–Related Attitudes and Behaviors among Nursing Students

Abstract

Aim: Knowledge level, awareness, and oral health–related behaviors of individuals play an important role in the prevention and control of periodontal diseases. In this study, periodontal knowledge and awareness levels of nursing students and their attitudes and behaviors toward oral health were evaluated, and the relationship between oral health behaviors and perceived oral health was investigated.

Material and Methods: This cross-sectional and descriptive study was conducted among 195 students enrolled in the Nursing Department of the Faculty of Health Sciences at Bolu Abant İzzet Baysal Üniversty. Data were collected using a structured 47-item questionnaire administered via Google Forms. The questionnaire consisted of sociodemographic characteristics, questions assessing periodontal knowledge and awareness, and the Hiroshima University Dental Behavioural Inventory (HU-DBI).

Results: A total of 93.3% of nursing students reported brushing their teeth two or three times daily. Of the participants, 49.7% rated their oral health as moderate and 41.0% as good. Only 18.5% correctly defined dental plaque, while 50.3% were unaware of the consequences of dental plaque. The mean HU-DBI score was 6.46 ± 1.85. In the multivariable ordinal logistic regression analysis, each one-point increase in the HU-DBI score was associated with 62% higher odds of reporting a better self-rated oral health category after adjustment for potential confounders (adjusted OR=1.62, 95% CI: 1.36–1.94, p<0.001).

Conclusion: Although nursing students generally demonstrate positive oral health attitudes and behaviors, their level of knowledge regarding the etiology and prevention of periodontal diseases needs improvement. Strengthening periodontal health education within nursing curricula may enhance the effectiveness of preventive health services.

Keywords

• Health behavior
• Hiroshima University-Dental Behavioural Inventory
• oral health
• oral hygiene
• periodontal diseases
• students
• nursing

Ethical Statement

This study was approved by the Non-Interventional Research Ethics Committee of Bolu Abant Baysal University (Decision No: 2025/228). The study was conducted in accordance with the principles of the Helsinki Declaration.

Thanks

We would like to thank Prof. Dr. Arzu Özcan İlçe for his valuable insights and contributions during the planning and execution of this study.

References

1. Kinane DF. Stathopoulou PG. Papapanou PN. Periodontal diseases. Nat Rev Dis Primers. 2017;3(1):17038.
2. Pihlstrom BL, Michalowicz BS, Johnson NW. Periodontal diseases. Lancet. 2005;366(9499):1809-20. doi:10.1016/S0140-6736(05)67728-8.
3. Peres MA, Macpherson LMD, Weyant RJ, Daly B, Venturelli R, Mathur MR, et al. Oral diseases: a global public health challenge. Lancet. 2019;394(10194):249-60. doi:10.1016/S0140-6736(19)31146-8.
4. Wu L, Huang C-M, Wang Q, Wei J, Xie L, Hu C-Y, Burden of severe periodontitis: new insights based on a systematic analysis from the Global Burden of Disease Study 2021. BMC Oral Health. 2025;25(1):861. doi:10.1186/s12903-025-06271-0.
5. Nazir MA. Prevalence of periodontal disease, its association with systemic diseases and prevention. Int J Health Sci (Qassim). 2017;11(2):72-80.
6. Popova C, Dosseva-Panova V, Panov V. Microbiology of periodontal diseases. A review. Biotechnol Biotechnol Equip. 2013;27(3):3754-9. doi:10.5504/BBEQ.2013.0027.
7. Genco RJ, Borgnakke WS. Risk factors for periodontal disease. Periodontol. 2000. 2013;62(1):59-94. doi:10.1111/j.1600-0757.2012.00457.x.
8. Prasad M, Manjunath C, Murthy AK, Sampath A, Jaiswal S, Mohapatra A. Integration of oral health into primary health care: a systematic review. J Family Med Prim Care. 2019;8(6):1838-45. doi:10.4103/jfmpc.jfmpc_286_19.

9. Iriarte‐Roteta A, Lopez‐Dicastillo O, Mujika A, Ruiz‐Zaldibar C, Hernantes N, Bermejo‐Martins E, et al. Nurses’ role in health promotion and prevention: a critical interpretive synthesis. J Clin Nurs. 2020;29(21-22):3937-49. doi:10.1111/jocn.15441.
10. Gaffar B, Bakhurji E, AlKhateeb R, AlHashim H, AlGaoud H, AlDaamah Z, et al. Exploring factors influencing nurses’ attitudes towards their role in dental care. PLoS One. 2023;18(7):e0288927. doi:10.1371/journal.pone.0288927.
11. Grønkjær LL, Nielsen N, Nielsen M, Smedegaard C. Oral health behaviour, knowledge, and attitude among nursing students. J Nurs Educ Pract. 2017;7(8):1-6. doi:10.5430/jnep.v7n8p1.
12. Bashiru BO, Omotola OE. Oral health knowledge, attitude and behavior of medical, pharmacy and nursing students at the University of Port Harcourt, Nigeria. J Oral Res Rev. 2016;8(2):66-71. doi:10.4103/2249-4987.192209.
13. Doğan B. Differences in oral health behavior and attitudes between dental and nursing students. Journal of Marmara University Institute of Health Science. 2013;3(1):34-40. doi:10.5455/musbed.20130102082831.
14. Kawamura M. [Dental behavioral science. The relationship between perceptions of oral health and oral status in adults]. Hiroshima Daigaku Shigaku Zasshi. 1988;20(2):273-86. Japanese.
15. Kawamura M, Ikeda‐Nakaoka Y, Sasahara H. An assessment of oral self‐care level among Japanese dental hygiene students and general nursing students using the Hiroshima University–Dental Behavioural Inventory (HU‐DBI): Surveys in 1990/1999. Eur J Dent Educ. 2000;4(2):82-8. doi:10.1034/j.1600-0579.2000.040206.x.
16. Komabayashi T, Kwan SYL, Hu D-Y, Kajiwara K, Sasahara H, Kawamura M. A comparative study of oral health attitudes and behaviour using the Hiroshima University-Dental Behavioural Inventory (HU-DBI) between dental students in Britain and China. J Oral Sci. 2005;47(1):1-7. doi:10.2334/josnusd.47.1.
17. Rong W, Wang W, Yip H. Attitudes of dental and medical students in their first and final years of undergraduate study to oral health behaviour. Eur J Dent Educ. 2006;10(3):178-84. doi:10.1111/j.1600-0579.2006.00415.x.
18. Al-Omari QD, Hamasha AA. Gender-specific oral health attitudes and behavior among dental students in Jordan. J Contemp Dent Pract. 2005;6(1):107-14.
19. Özkan Şen D, Irız B, Ucan Yarkac F, Öncü E. Diş Hekimliği Fakültesi öğrencilerinin periodontal farkındalığı, ağız sağlığına yönelik tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi. Necmettin Erbakan Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi. 2020;2(1):14-24. izlik no:JA73WS24MT.
20. Şen Yavuz B, Şener M, Bekiroğlu N, Kargul B. Assessment of self-reported oral health attitudes and behaviors of a group of dental students using the Hiroshima University-Dental Behavioural Inventory in Turkey. European Annals of Dental Sciences. 2023;50(2):52-6. doi:10.52037/eads.2023.0015.
21. Smadi L, Nassar OS. Oral and dental health knowledge and attitude among nursing students. World Journal of Educational Research. 2016;3(2):238-50. doi:10.22158/wjer.v3n2p238.
22. Marquès-Pellejà G, Roqueta-Vall-llosera M, Cámara-Liebana D, Mantas-Jiménez S, Gelabert-Vilella S, Baltasar-Bagué A, et al. Assessing the student nurses’ knowledge of oral health care. Nursing Reports. 2023;13(3):1126-37. doi:10.3390/nursrep13030097.
23. Haresaku S, Umezaki Y, Egashira R, Naito T, Kubota K, Iino H, et al. Comparison of attitudes, awareness, and perceptions regarding oral healthcare between dental and nursing students before and after oral healthcare education. BMC Oral Health. 2021;21(1):188. doi:10.1186/s12903-021-01554-8.
24. Bakir B, Karaca M. Evaluation of oral health behavior, knowledge and attitude among dental and nursing preclinical students. Turkish Journal of Health Science and Life. 2024;7(1):10-7. doi:10.56150/tjhsl.1440953.
25. Riad A, Chuchmová V, Staněk J, Hocková B, Attia S, Krsek M, et al. Czech and Slovak dental students’ oral health-related knowledge, attitudes, and behaviours (KAB): multi-country cross-sectional study. Int J Environ Res Public Health. 2022;19(5):2717. doi:10.3390/ijerph19052717.
26. Yildiz S, Dogan B. Self reported dental health attitudes and behaviour of dental students in Turkey. Eur J Dent. 2011;5(03):253-9.
27. Martinelli E, Palmer RM, Wilson RF, Newton JT. Smoking behaviour and attitudes to periodontal health and quit smoking in patients with periodontal disease. J Clin Periodontol. 2008;35(11):944-54. doi:10.1111/j.1600-051X.2008.01324.x.
28. Suvan JE, Sabalic M, Araújo MR, Ramseier CA. Behavioral strategies for periodontal health. Periodontol 2000. 2022;90(1):247-61. doi:10.1111/prd.12462.
29. Bergström J, Eliasson S, Dock J. Exposure to tobacco smoking and periodontal health. J Clin Periodontol. 2000;27(1):61-8. doi:10.1034/j.1600-051x.2000.027001061.x.