Research Article

Sigara Bırakma Sürecindeki Bireylerin Yaşam Kalitesi ve Sigara Bırakma Durumlarını Etkileyen Faktörler

Volume: 10 Number: 1 April 30, 2025
EN TR

Sigara Bırakma Sürecindeki Bireylerin Yaşam Kalitesi ve Sigara Bırakma Durumlarını Etkileyen Faktörler

Abstract

Giriş: Tütün kullanımı, başta solunum sistemi hastalıkları olmak üzere kardiyovasküler sistem hastalıkları, kanserler ve kalp-damar hastalıkları gibi önlenebilir birçok kronik hastalığa neden olmaktadır. Amaç: Bu araştırma, sigara bırakma polikliniklerine ilk kez başvuran bireylerin yaşam kalitelerini, sigara bırakma sürecinde etkili olan faktörleri ve sigara bırakma durumlarını belirlemek amacıyla yapıldı. Gereç ve Yöntem: Kesitsel ve tanımlayıcı tipte yapılan çalışma Eylül 2019-Aralık 2020 tarihleri arasında bir kamu hastanesinin sigara bırakma polikliniğinde yürütüldü. Çalışmanın örneklemi 126 kişiden oluşmaktadır. Bu araştırmada veriler; Bilgilendirilmiş Gönüllü Olur Formu, Katılımcı Bilgi Formu, Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi ve WHOQOL-BREF(TR) Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanılarak toplandı. Bulgular: Çalışmaya katılan bireylerin %80.2’si erkek ve %41.3’ünün sigaraya başlama yaşı 10-14 yaş aralığındadır. Katılımcıların yaşam kalitesi ölçeği alt boyut toplam puan ortalamaları; bedensel alan 14.10±2.07, ruhsal alan 13.22±2.26, sosyal alan 13.39±3.11 ve çevresel alan 13.03±1.90 olarak bulundu. Yirmi yaş ve üstü sigaraya içmeye başlayanların %58.8’inin ve günde ortalama yarım paket sigara kullananların %75.0’ının sigara içmeyi bıraktığı; sigaraya başlama yaşı, günde ortalama sigara kullanımı, sigarayı bırakma nedenleri ve tedavi sonrası sigarayı bırakma durumu arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir fark olduğu saptandı (p<0.05). Sonuç: Bu çalışmada, ileri yaşta sigara içmeye başlayanların, günde ortalama yarım paket sigara içenlerin, sigaranın sağlığına zarar verdiğine inananların sigara içmeyi bırakma oranlarının daha yüksek olduğu, merak ve arkadaş ortamının sigaraya başlama nedenleri arasında ilk sıralarda yer aldığı, bireylerin bağımlılık durumu arttıkça sigarayı bırakma oranının düştüğü bulundu. Sigarayı bırakan bireylerin yaşam kalitesinde iyileşme belirlendi.

Keywords

Supporting Institution

Yok

Project Number

Yok

References

  1. Anu, V., Laksmi, B. S., Sharmila, S., Shivani, S., & Mahalakshmi, S. M. (2021). Disparities in the quality of life among smokers, nonsmokers, and ex-smokers. Journal of Datta Meghe Institute of Medical Sciences University, 16(1), 144. https://doi.org/10.4103/jdmimsu.jdmimsu_228_19
  2. Arguder, E., Karalezli, A., Hezer, H., Kilic, H., Er, M., Canan Hasanoglu, H., & Demir, P. (2013). Factors affecting the success of smoking cessation. Turkish Thoracic Journal/Türk Toraks Dergisi. https://doi.org/10.5152/ttd.2013.18
  3. Arslanoğlu, C., Acar, K., Arslanoğlu, E., Baynaz, K., Karakaş, F., İPekoğlu, G., & Mor, A. (2020). Üniversite öğrencilerinin sigara kullanma alışkanlıkları ile yaşam kalitelerinin incelenmesi (Sinop Üniversitesi Örneği). Ekev Akademi Dergisi 84, 195-210.
  4. Aydiner Boylu, A., & Paçacioğlu, B. (2016). Yaşam kalitesi ve göstergeleri. Akademik Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi (AKAD), 137-150. https://doi.org/10.20990/kilisiibfakademik.266011
  5. Bacha, Z. A., Layoun, N., Khayat, G., & Allit, S. (2018). Factors associated with smoking cessation success in Lebanon. Pharmacy Practice, 16(1), 1111. https://doi.org/10.18549/PharmPract.2018.01.1111
  6. Becker, J. B., & Chartoff, E. (2019). Sex differences in neural mechanisms mediating reward and addiction. Neuropsychopharmacology: Official Publication of the American College of Neuropsychopharmacology, 44(1), 166-183. https://doi.org/10.1038/s41386-018-0125-6
  7. Buturak, Ş. V., Günal, N., Özçiçek, G., Özdemir Rezaki, H., Koçak, O. M., Kırıcı, A. G., Kabalcı, M., Dural, K., & Özpolat, B. (2016). Sigara bırakma polikliniğine başvuran hastaların sosyodemografik özellikleri ve sigara bağımlılık şiddetleri. Turkish Journal of Clinics and Laboratory, 7(3). https://doi.org/10.18663/tjcl.05665
  8. Castro, M. R. P. de, Matsuo, T., & Nunes, S. O. V. (2010). Clinical characteristics and quality of life of smokers at a referral center for smoking cessation. Jornal Brasileiro De Pneumologia: Publicacao Oficial Da Sociedade Brasileira De Pneumologia E Tisilogia, 36(1), 67-74. https://doi.org/10.1590/s1806-37132010000100012

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Health Care Administration

Journal Section

Research Article

Publication Date

April 30, 2025

Submission Date

May 12, 2023

Acceptance Date

April 23, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 10 Number: 1

APA
Efe Ertürk, N., & Çeçen, S. (2025). Sigara Bırakma Sürecindeki Bireylerin Yaşam Kalitesi ve Sigara Bırakma Durumlarını Etkileyen Faktörler. Health Academy Kastamonu, 10(1), 66-82. https://doi.org/10.25279/sak.1296168
AMA
1.Efe Ertürk N, Çeçen S. Sigara Bırakma Sürecindeki Bireylerin Yaşam Kalitesi ve Sigara Bırakma Durumlarını Etkileyen Faktörler. HAK. 2025;10(1):66-82. doi:10.25279/sak.1296168
Chicago
Efe Ertürk, Nuriye, and Sultan Çeçen. 2025. “Sigara Bırakma Sürecindeki Bireylerin Yaşam Kalitesi Ve Sigara Bırakma Durumlarını Etkileyen Faktörler”. Health Academy Kastamonu 10 (1): 66-82. https://doi.org/10.25279/sak.1296168.
EndNote
Efe Ertürk N, Çeçen S (April 1, 2025) Sigara Bırakma Sürecindeki Bireylerin Yaşam Kalitesi ve Sigara Bırakma Durumlarını Etkileyen Faktörler. Health Academy Kastamonu 10 1 66–82.
IEEE
[1]N. Efe Ertürk and S. Çeçen, “Sigara Bırakma Sürecindeki Bireylerin Yaşam Kalitesi ve Sigara Bırakma Durumlarını Etkileyen Faktörler”, HAK, vol. 10, no. 1, pp. 66–82, Apr. 2025, doi: 10.25279/sak.1296168.
ISNAD
Efe Ertürk, Nuriye - Çeçen, Sultan. “Sigara Bırakma Sürecindeki Bireylerin Yaşam Kalitesi Ve Sigara Bırakma Durumlarını Etkileyen Faktörler”. Health Academy Kastamonu 10/1 (April 1, 2025): 66-82. https://doi.org/10.25279/sak.1296168.
JAMA
1.Efe Ertürk N, Çeçen S. Sigara Bırakma Sürecindeki Bireylerin Yaşam Kalitesi ve Sigara Bırakma Durumlarını Etkileyen Faktörler. HAK. 2025;10:66–82.
MLA
Efe Ertürk, Nuriye, and Sultan Çeçen. “Sigara Bırakma Sürecindeki Bireylerin Yaşam Kalitesi Ve Sigara Bırakma Durumlarını Etkileyen Faktörler”. Health Academy Kastamonu, vol. 10, no. 1, Apr. 2025, pp. 66-82, doi:10.25279/sak.1296168.
Vancouver
1.Nuriye Efe Ertürk, Sultan Çeçen. Sigara Bırakma Sürecindeki Bireylerin Yaşam Kalitesi ve Sigara Bırakma Durumlarını Etkileyen Faktörler. HAK. 2025 Apr. 1;10(1):66-82. doi:10.25279/sak.1296168

Health Academy Kastamonu is included in the class of 1-b journals (journals scanned in international indexes other than SCI, SSCI, SCI-expanded, ESCI) according to UAK associate professorship criteria. HEALTH ACADEMY KASTAMONU Journal cover is registered by the Turkish Patent Institute.