The Quality of Life and The Factors Affecting Smoking Cessation Status of Individuals Who Smoking Cessation Process

Öz

Introduction: Tobacco use causes many preventable chronic diseases, primarily such as respiratory system diseases, cardiovascular system diseases, cancers and cardiovascular diseases. Purpose: This study was conducted to determine the quality of life in individuals who applied to smoking cessation polyclinics for the first time, as well as effective factors in smoking cessation and smoking cessation statuses. Materials and Methods: The descriptive cross sectional study was carried out in the smoking cessation polyclinic in a public hospital between September 2019 and December 2020. The sample of the study comprised 126 individuals. In the study, the data were collected using Informed Consent Form, Participant Information Form, Fagerström Nicotine Addiction Test and WHOQOL-BREF(TR) World Health Organization Quality of Life Scale. Findings: Of the individuals who took part in the study, 80.2% were male and 41.3% had started smoking at 10-14 years. The participants’ mean total quality of life scale was 14.10±2.07 for the physical area subscale, 13.22±2.26 for the mental area subscale, 13.39±3.11 for the social area subscale and 13.03±1.90 for the environmental area subscale. 58.8% of those who had started smoking at the age of twenty and over and 75.0% of those who smoked half a package per day on average ceased smoking. It was determined that there was a statistically significant difference between the age to start smoking, average use of cigarettes per day, reasons of smoking cessation and posttreatment smoking cessation (p<0.05). Conclusion: In the present study, it was found that the rate of smoking cessation was higher among those who had started smoking at an advanced age, smoked half a package per day and those who believed that smoking was harmful for health. It was determined that curiosity and circle of friends were among the main reasons of starting smoking and as the addiction of individuals increased, the rate of smoking cessation decreased. It was determined that individuals who ceased smoking had an improvement in their quality of life.

Anahtar Kelimeler

• Smoking cessation
• Quality life
• Factors affecting to smoking cessation

Sigara Bırakma Sürecindeki Bireylerin Yaşam Kalitesi ve Sigara Bırakma Durumlarını Etkileyen Faktörler

Öz

Giriş: Tütün kullanımı, başta solunum sistemi hastalıkları olmak üzere kardiyovasküler sistem hastalıkları, kanserler ve kalp-damar hastalıkları gibi önlenebilir birçok kronik hastalığa neden olmaktadır. Amaç: Bu araştırma, sigara bırakma polikliniklerine ilk kez başvuran bireylerin yaşam kalitelerini, sigara bırakma sürecinde etkili olan faktörleri ve sigara bırakma durumlarını belirlemek amacıyla yapıldı. Gereç ve Yöntem: Kesitsel ve tanımlayıcı tipte yapılan çalışma Eylül 2019-Aralık 2020 tarihleri arasında bir kamu hastanesinin sigara bırakma polikliniğinde yürütüldü. Çalışmanın örneklemi 126 kişiden oluşmaktadır. Bu araştırmada veriler; Bilgilendirilmiş Gönüllü Olur Formu, Katılımcı Bilgi Formu, Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi ve WHOQOL-BREF(TR) Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanılarak toplandı. Bulgular: Çalışmaya katılan bireylerin %80.2’si erkek ve %41.3’ünün sigaraya başlama yaşı 10-14 yaş aralığındadır. Katılımcıların yaşam kalitesi ölçeği alt boyut toplam puan ortalamaları; bedensel alan 14.10±2.07, ruhsal alan 13.22±2.26, sosyal alan 13.39±3.11 ve çevresel alan 13.03±1.90 olarak bulundu. Yirmi yaş ve üstü sigaraya içmeye başlayanların %58.8’inin ve günde ortalama yarım paket sigara kullananların %75.0’ının sigara içmeyi bıraktığı; sigaraya başlama yaşı, günde ortalama sigara kullanımı, sigarayı bırakma nedenleri ve tedavi sonrası sigarayı bırakma durumu arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir fark olduğu saptandı (p<0.05). Sonuç: Bu çalışmada, ileri yaşta sigara içmeye başlayanların, günde ortalama yarım paket sigara içenlerin, sigaranın sağlığına zarar verdiğine inananların sigara içmeyi bırakma oranlarının daha yüksek olduğu, merak ve arkadaş ortamının sigaraya başlama nedenleri arasında ilk sıralarda yer aldığı, bireylerin bağımlılık durumu arttıkça sigarayı bırakma oranının düştüğü bulundu. Sigarayı bırakan bireylerin yaşam kalitesinde iyileşme belirlendi.

Anahtar Kelimeler

• Sigara bırakma
• Yaşam kalitesi
• Sigara bırakmayı etkileyen faktörler

Kaynakça

1. Anu, V., Laksmi, B. S., Sharmila, S., Shivani, S., & Mahalakshmi, S. M. (2021). Disparities in the quality of life among smokers, nonsmokers, and ex-smokers. Journal of Datta Meghe Institute of Medical Sciences University, 16(1), 144. https://doi.org/10.4103/jdmimsu.jdmimsu_228_19
2. Arguder, E., Karalezli, A., Hezer, H., Kilic, H., Er, M., Canan Hasanoglu, H., & Demir, P. (2013). Factors affecting the success of smoking cessation. Turkish Thoracic Journal/Türk Toraks Dergisi. https://doi.org/10.5152/ttd.2013.18
3. Arslanoğlu, C., Acar, K., Arslanoğlu, E., Baynaz, K., Karakaş, F., İPekoğlu, G., & Mor, A. (2020). Üniversite öğrencilerinin sigara kullanma alışkanlıkları ile yaşam kalitelerinin incelenmesi (Sinop Üniversitesi Örneği). Ekev Akademi Dergisi 84, 195-210.
4. Aydiner Boylu, A., & Paçacioğlu, B. (2016). Yaşam kalitesi ve göstergeleri. Akademik Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi (AKAD), 137-150. https://doi.org/10.20990/kilisiibfakademik.266011
5. Bacha, Z. A., Layoun, N., Khayat, G., & Allit, S. (2018). Factors associated with smoking cessation success in Lebanon. Pharmacy Practice, 16(1), 1111. https://doi.org/10.18549/PharmPract.2018.01.1111
6. Becker, J. B., & Chartoff, E. (2019). Sex differences in neural mechanisms mediating reward and addiction. Neuropsychopharmacology: Official Publication of the American College of Neuropsychopharmacology, 44(1), 166-183. https://doi.org/10.1038/s41386-018-0125-6
7. Buturak, Ş. V., Günal, N., Özçiçek, G., Özdemir Rezaki, H., Koçak, O. M., Kırıcı, A. G., Kabalcı, M., Dural, K., & Özpolat, B. (2016). Sigara bırakma polikliniğine başvuran hastaların sosyodemografik özellikleri ve sigara bağımlılık şiddetleri. Turkish Journal of Clinics and Laboratory, 7(3). https://doi.org/10.18663/tjcl.05665
8. Castro, M. R. P. de, Matsuo, T., & Nunes, S. O. V. (2010). Clinical characteristics and quality of life of smokers at a referral center for smoking cessation. Jornal Brasileiro De Pneumologia: Publicacao Oficial Da Sociedade Brasileira De Pneumologia E Tisilogia, 36(1), 67-74. https://doi.org/10.1590/s1806-37132010000100012

9. Çelepkolu, T. (2014). The relationship between nicotine dependence level and age-gender among the smokers: Diyarbakir sample. Dicle Medical Journal, 41(4), 712-716. https://doi.org/10.5798/diclemedj.0921.2014.04.0505
10. Çoşkun Çelik, H., Satıcı, Ö., & Çelik, Y. (2004). Kronik sigara içme alışkanlığı olan üniversite öğrencilerinin tutumlarına ilişkin değişkenlerin aşamalı kümeleme yöntemi çözümlemesi. Turgut Özal Tıp Merkezi Dergisi, 11(4).
11. David, J.-C., Fonte, D., Sutter-Dallay, A.-L., Auriacombe, M., Serre, F., Rascle, N., & Loyal, D. (2024). The stigma of smoking among women: A systematic review. Social Science & Medicine, 340, 116491. https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2023.116491
12. Emekdar, G., Çıtıl, R., & Önder, Y. (2017). Tokat ili ortaokul ve lise öğrencilerinde sigara içme prevalansı ve etkileyen faktörler. Journal of Contemporary Medicine, 1-1. https://doi.org/10.16899/gopctd.286207
13. Eser, E., Fidaner, H., Fidaner, C., Elbi, H., Yalçın Eser, S., & Göker, E. (1999). Whoqol-100 and psychometric characteristics of WHOQOL-bref. 3p Psychiatry, Psychology, Psychopharmacology Bulletin, 7, 5-13.
14. Goldenberg, M., Danovitch, I., & IsHak, W. W. (2014). Quality of life and smoking. The American Journal on Addictions, 23(6), 540-562. https://doi.org/10.1111/j.1521-0391.2014.12148.x
15. Kartal, M., Midik, O., & Buyukakkus, A. (2012). Tobacco smoking and its effect on quality of Life of medical students in Ondokuz Mayıs University. Turkish Thoracic Journal/Turk Toraks Dergisi, 13(4), 11-17. https://doi.org/10.5152/ttd.2012.03
16. Kocakaya, D., Şenol, H., Aslan, S., Çirakoğlu, A. M., Çakir, M., Telci̇, H., Çeti̇Nkaya, M., Olgun, S., Özaydin, A. N., & Berri̇N, C. (2022). Sigara bırakma polikliniğine başvuran bireylerde tedavi başarısını etkileyen faktörler. Bağımlılık Dergisi, 23(1), 1-1. https://doi.org/10.51982/bagimli.904672
17. Kutlu, R., Vatansev, C., Demirbas, N., & Taşer, S. (2019). The frequency of tobacco and tobacco product use in medical faculty students. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care, 219-226. https://doi.org/10.21763/tjfmpc.569908
18. KYTA. (2014). Küresel Yetişin Tütün Araştırması Türkiye Raporu. Türkiye Halk sağlığı Kurumu. Lien, L., Bolstad, I., & Bramness, J. G. (2021). Smoking among inpatients in treatment for substance use disorders: Prevalence and effect on mental health and quality of life. BMC Psychiatry, 21, 244. https://doi.org/10.1186/s12888-021-03252-9
19. McNeill, A., Gravely, S., Hitchman, S. C., Bauld, L., Hammond, D., & Hartmann-Boyce, J. (2017). Tobacco packaging design for reducing tobacco use. The Cochrane Database of Systematic Reviews, 4(4), CD011244. https://doi.org/10.1002/14651858.CD011244.pub2
20. Mercan, Y., Temi̇zer, D. A., & Selçuk, K. T. (2018). Üniversite öğrencilerinde sigara bağımlılığı, sigarayı bırakmaya yönelik istek ve öz-etkililik. Clinical and Experimental Health Sciences, 8(1), Article 1. https://doi.org/10.5152/clinexphealthsci.2017.420
21. Mitra, M., Chung, M.-C., Wilber, N., & Klein Walker, D. (2004). Smoking status and quality of life: A longitudinal study among adults with disabilities. American Journal of Preventive Medicine, 27(3), 258-260. https://doi.org/10.1016/j.amepre.2004.06.002
22. National Institutes of Health. (2021, Nisan 6). Cigarettes and Other Tobacco Products Drug Facts. National Institute on Drug Abuse. https://nida.nih.gov/publications/drugfacts/cigarettes-other-tobacco-products
23. Onurlubaş, E., Yildiz, E., & Yıldız, S. (2017). Üniversite öğrencilerinin sigara tüketimini etkileyen faktörler: Trakya Üniversitesi öğrencileri üzerine bir uygulama. The Journal of International Scientific Researches, 2, 83-83. https://doi.org/10.23834/isrjournal.283052
24. Peretti-Watel, P., Legleye, S., Guignard, R., & Beck, F. (2014). Cigarette smoking as a stigma: Evidence from France. International Journal of Drug Policy, 25(2), 282-290. https://doi.org/10.1016/j.drugpo.2013.08.009
25. Peri̇ncek, G., & Yağci, İ. (2022). Sigara bırakma polikliniğine başvuran kişilerde bırakma oranları ile bırakma durumunu etkileyen faktörler. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 15(2), Article 2. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.1037222
26. Qiu, D., Chen, T., Liu, T., & Song, F. (2020). Smoking cessation and related factors in middle-aged and older Chinese adults: Evidence from a longitudinal study. PloS One, 15(10), e0240806. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0240806
27. Rajabi, A., Arefnezhad, M., Erfanpoor, S., Esmaeilzadeh, F., Arefnezhad, M., & Hasani, J. (2019). Cigarette Smoking and Health-related Quality of Life in the General Population of Iran: Independent Associations According to Gender. International Journal of Preventive Medicine, 10, 188. https://doi.org/10.4103/ijpvm.IJPVM_526_17
28. Rezaei, S., Matin, B. K., Karyani, A. K., Woldemichael, A., Khosravi, F., Khosravipour, M., & Rezaeian, S. (2017). Impact of smoking on health-related quality of life: A general population survey in West Iran. Asian Pacific Journal of Cancer Prevention : APJCP, 18(11), 3179-3185. https://doi.org/10.22034/APJCP.2017.18.11.3179
29. Şen Celasi̇n, N., Gürol Arslan, G., Çoban, A., Güngör, N., Kulbakan, S., & Solar, M. (2008). Sigara içme durumunun üniversite öğrencilerinin yaşam kalitesi üzerine etkisinin incelenmesi. Toraks Dergisi, 9(2), Article 2.
30. Şengezer, T., Sivri, F., Dilbaz, N., & Sunay, D. (2014). Ankara ili Yenimahalle ilçesinde birinci basamak sağlık kuruluşuna başvuran bireylerde tütün bağımlılığı ve ilişkili risk faktörleri. Turkish Journal of Family Practice, 18(1), 42-48. https://doi.org/10.2399/tahd.14.38247
31. Toghianifar, N., Najafian, J., Pooya, A., Rabiei, K., Eshrati, B., Anaraki, J., & Sarrafzadegan, N. (2012). Association of smoking status with quality of life in a cross-sectional population-based sample of Iranian adults: Isfahan Healthy Heart Program. Asia-Pacific Journal of Public Health, 24(5), 786-794. https://doi.org/10.1177/1010539511403800
32. Tomioka, H., Sekiya, R., Nishio, C., & Ishimoto, G. (2014). Impact of smoking cessation therapy on health-related quality of life. BMJ Open Respiratory Research, 1(1), e000047. https://doi.org/10.1136/bmjresp-2014-000047
33. Türk Toraks Derneği, TTD. (2014). Sigara Bırakma Tanı ve Tedavi Uzlaşı Raporu. https://toraks.org.tr/site/sf/books/pre_migration/ef712e27e221af17ab3b44ca23fe11aa49b62032270561dce9e62214188110ac.pdf
34. Uysal, M. A., Kadakal, F., Karşidağ, Ç., Bayram, N. G., Uysal, Ö., Yilmaz, V., & Ma, U. (2004). Fagerstrom test for nicotine dependence: Reliability in a Turkish sample and factor analysis. Tüberküloz ve Toraks Dergisi, 52(2), 115-121.
35. Ünal Demir, F., Akpınar Aslan, E., Batmaz, S., Çelikbaş, Z., Hızlı, G., & Ünübol, H. (2022). Sigara, alkol veya madde kullanan üniversite öğrencilerinin bağımlılığa yönelik farkındalık, olumsuz tutum ve damgalama düzeyleri. Bağımlılık Dergisi, 23(1), 86-94. https://doi.org/10.51982/bagimli.978640
36. Vogl, M., Wenig, C. M., Leidl, R., & Pokhrel, S. (2012). Smoking and health-related quality of life in English general population: Implications for economic evaluations. BMC Public Health, 12, 203. https://doi.org/10.1186/1471-2458-12-203
37. West, R., Evins, A. E., Benowitz, N. L., Russ, C., McRae, T., Lawrence, D., St Aubin, L., Krishen, A., Maravic, M. C., & Anthenelli, R. M. (2018). Factors associated with the efficacy of smoking cessation treatments and predictors of smoking abstinence in EAGLES. Addiction (Abingdon, England), 113(8), 1507-1516. https://doi.org/10.1111/add.14208
38. WHO. (1998). Development of the World Health Organization WHOQOL-BREF quality of life assessment. The WHOQOL Group. Psychological Medicine, 28(3), 551-558. https://doi.org/10.1017/s0033291798006667
39. WHO. (2012). WHOQOL| The World Health Organization. https://www.who.int/tools/whoqol/whoqol-bref WHO. (2022). Tobacco. https://www.who.int/en/news-room/fact-sheets/detail/tobacco
40. Yang, J. J., Song, M., Yoon, H.-S., Lee, H.-W., Lee, Y., Lee, S.-A., Choi, J.-Y., Lee, J.-K., & Kang, D. (2015). What are the major determinants in the success of smoking cessation: Results from the health examinees study. PloS One, 10(12), e0143303. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0143303
41. Yasar, Z., Kar Kurt, O., Talay, F., & Kargi, A. (2014). One-year follow-up results of smoking cessation outpatient clinic: Factors affecting the cessation of smoking. Eurasian Journal of Pulmonology, 16(2), 99-104. https://doi.org/10.5152/ejp.2014.48295
42. Yavaş Çeli̇K, M., Özbaş Gençaslan, D., & Yildirim, A. D. (2018). Sağlık yüksekokulu öğrencilerinde depresif belirti sıklığının anemi, sigara, alkol, uyuşturucu madde kullanımı ile ilişkisi. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 11(2), 116-122. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.334742
43. Yengil, E., Çevik, C., Demirkıran, G., Akkoca, A., Özler, G., & Özer, C. (2014). Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Sigara İçme Durumu ve Sigara İle İlgili Tutumları. Konuralp Medical Journal, 6(3), Article 3. https://doi.org/10.18521/ktd.34618
44. Zahran, H. S., Zack, M. M., Vernon-Smiley, M. E., & Hertz, M. F. (2007). Health-related quality of life and behaviors risky to health among adults aged 18-24 years in secondary or higher education—United States, 2003-2005. The Journal of Adolescent Health: Official Publication of the Society for Adolescent Medicine, 41(4), 389-397. https://doi.org/10.1016/j.jadohealth.2007.05.011
45. Zakiniaeiz, Y., & Potenza, M. N. (2018). Gender-related differences in addiction: A review of human studies. Current Opinion in Behavioral Sciences, 23, 171-175. https://doi.org/10.1016/j.cobeha.2018.08.004