21. YÜZYILDA OKUL YÖNETİCİSİNİN NİTELİĞİ: ÖĞRETİM LİDERLİĞİ

21. yüzyılda, insanlık ve insanla ilgili her öğe hızlı ve tarihin hiçbir döneminde olmayan değişimlerle karşı karşıyadır. 21. yüzyılda eğitim sistemlerinde değişimin ana merkezi ilköğretim ve ortaöğretim okullarıdır. İlköğretim ve ortaöğretim okulları, nitelikli yurttaş yetiştirerek, ülkenin kalkınmasında büyük öneme sahip eğitim kademeleridir. Bu nedenle, bu okulların eğitimin amaçlarını üst düzeyde gerçekleştirmeye yönelik organizasyonu, kaynaklarının sağlanması ve işleyişlerinin merkezinde okul yöneticisi yer almaktadır. Bu çerçevede, bu çalışmada, 21. yüzyılda lider olarak okul yöneticilerinin yeni görev ve niteliklerine ilişkin öne çıkan yeni anlayışların ortaya konulması ve buradan hareketle bu niteliklerinden öğretim liderliği ve kapsamının belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada derleme (tarama) yöntemi kullanılmıştır. Bu literatür taramasında şu sonuçlara ulaşılmıştır: 1- 21. yüzyılda okul yöneticisinin görevleri daha kapsamlı ve çok bileşenli hale gelmiştir. 2- 21. yüzyılda, okul yöneticisinin anahtar rolü, yüksek ve nitelikli öğrenci başarısı için, öncelikli olarak öğrenme-öğretme süreçlerinin etkililiğini temele almadır. 3- 21. yüzyılın okul yöneticisinin öne çıkan özelliği değişim odaklı liderlik davranışlarını sergilemesidir. 4- 21. yüzyılda lider olarak okul yöneticisinin en önemli özelliği, hem öğrenen hem de öğreten olmasıdır. 5- 21. yüzyılda, okul yöneticisinin yeni görevlerinden biri öğretimsel liderliktir. 6- Öğretimsel liderlik, destekleyici, kolaylaştırıcı ve bu süreçleri harekete geçiren bir katalizördür. 7- Öğretimsel liderlik, ailelerle, velilerle, öğretmenler ve öğrencilerle etkileşimi ve her bir öğrencinin bireysel gelişimi hakkında bilgi verici etkinlikleri kapsayan bir süreçtir. 8- 21. yüzyılda eğitim sistemlerindeki değişiklikler, okul yöneticisi yetiştirme eğitim programlarının da yenilenmesini gerektirmektedir.

In the 21st century, humanity and each constituent about human being have encountered rapid changes which have not been seen in any period of history. The main focus of change is primary and secondary schools in the 21st century. By training qualified citizens, primary and secondary schools are educational stages which have remarkable prominence in the development of a country. For this reason, school principle is in the centre of these schools’ organization, resource maintenance and mechanisms directed towards realizing educational goals at a higher level. In this framework, this study aims to reveal foremost and novel understandings about new duties and qualifications of school principals as leaders in the 21st century and
accordingly, it is aimed to determine instructional leadership and its scope.
Compilation method based on literature review is used in this study. Following
results were obtained: 1- Duties of school principle have become more comprehensive
and multi-dimensional in the 21st century. 2- Key role of school principle in the 21st
century is to place primarily the effectiveness of learning-teaching processes in the
centre for efficient and high-rate student success. 3- Prominent feature of the 21st
century school principal is to demonstrate change-oriented behaviors. 4- The most
crucial qualification of a school principal as a leader in the 21st century is to be both
a learner and a teacher. 5- One of the new duties of school principal in the 21st
century is instructional leadership. 6- Instructional leadership is a supportive and
facilitative catalyst who is initiative of these processes. 7- Instructional leadership is
a process involving interaction with families, parents, teachers and students as well
as sharing knowledge about individual development of each student. 8- Alterations
in the educational systems of the 21st century require renewing training programs of
school principal.