Research Article

Okul Öncesi Öğretmen Adaylarının Erken Müdahale Kavramına İlişkin Bilişsel Yapıları

Volume: 25 Number: 1 June 30, 2025
EN TR

Okul Öncesi Öğretmen Adaylarının Erken Müdahale Kavramına İlişkin Bilişsel Yapıları

Abstract

Bugün dünya çapında çocukların büyük bir kısmı, gelişimlerini ve refahlarını tehlikeye atan olumsuz çocukluk deneyimlerine maruz kalmaktadır. Dolayısıyla çocukların gelişimini tehlikeye sokan risk faktörlerini en aza indirmek ve koruyucu faktörleri en üst düzeye çıkararak onları güçlendirmek okul öncesi öğretmenlerinin görevlerinden bir tanesi olarak düşünülebilir. Erken müdahale çerçevesinde temel amaç risk ve koruyucu faktörler arasındaki dengeyi değiştirerek toplumsal yapının güçlenmesini sağlamaktır. Bu doğrultuda mevcut araştırmanın amacı okul öncesi öğretmen adaylarının “erken müdahale” kavramına ilişkin bilişsel yapılarını ortaya koymaktır. Tarama modelinde benimsenen çalışmaya farklı sınıf düzeylerinde öğrenim görmekte olan 100 okul öncesi öğretmen adayı katılmıştır. Çalışmada veri toplama aracı olarak kelime ilişkilendirme testi (KİT) kullanılmıştır. Çalışmada elde edilen veriler kesme noktası tekniğinden faydalanılarak kavram ağları aracılığıyla sunulmuştur. Okul öncesi öğretmen adaylarının erken müdahale kavramını en çok “hayat kurtarır” ifadesi ile ilişkilendirdikleri görülmüştür. Bunun yanı sıra “hayat”, “önemli”, “ilk yardım”, “sağlık”, “kurtarıcı” gibi kelimelerle ilişkilendirdikleri belirlenmiştir. Araştırmanın bulguları okul öncesi öğretmen adaylarının “erken müdahale” kavramına ilişkin bilişsel yapılarının sağlam bir temele sahip olmadığını ortaya koymuştur.

Keywords

Erken Müdahale, Erken Çocukluk Eğitimi, Öğretmen Adayları, Okul Öncesi Öğretmenliği, Kelime İlişkilendirme Testi

References

  1. Akman, B., Karlıdağ, İ., & Özen, Z. Z. (2018). Okul öncesi öğretmen adaylarının erken müdahale kavramına ilişkin algıları. Ilkogretim Online, 17(3).
  2. Atabek-Yiğit, E., & Balkan-Kıyıcı, F. (2019). Öğretmen adaylarının öğretmen algısı. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(1), 20-39.
  3. Atabek-Yiğit, E., Balkan-Kıyıcı, F., & Yavuz-Topaloğlu, M. (2019). İlkokul Öğrencilerinin Çevre Sorunlari İle İlgili Kavramlara Yönelik Algılarının Belirlenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(3), 732-744.
  4. Bahar, M. & Tongaç, E. (2009). The effect of teaching approaches on the pattern of pupils' cognitive structure: Some evidence from the field. Asia-pacific education researcher, 18 (1), 21-45.
  5. Bahar, M., Johnstone, A.H. & Sutcliffe, R.G. (1999). Investigation of students’ cognitive structure in elementary genetics through word association tests. Journal of Biological Education, 33(3),134-141. https://doi.org/10.1080/00219266.1999.9655653
  6. Balbağ, M. Z. (2018). Fen bilgisi öğretmen adaylarının kelime ilişkilendirme testi (KİT) kullanılarak kütle ve ağırlık kavramlarına ilişkin bilişsel yapılarının belirlenmesi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Eğitim Dergisi, 3(1), 69-81.
  7. Barnett, W. S. (2011). Effectiveness of early educational intervention. Science, 333(6045), 975-978. Benmalek, A. Exploring the Effect of Using Word Association Tests on English Foreign Language Learners’ Mental Lexicon: A Case of Master Students of English at Biskra University.
  8. Brownell, M. D., Nickel, N. C., Enns, J. E., Chartier, M., Campbell, R., Phillips-Beck, W., ... & Katz, A. (2017). Association between home visiting interventions and First Nations families’ health and social outcomes in Manitoba, Canada: protocol for a study of linked population-based administrative data. BMJ open, 7(10).
  9. Büyüköztürk, S., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E, Karadeniz, S. & Demirel, F. (2008). Bilimsel Araştırma Yöntemleri (7. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
  10. Derman, A., & Eilks, I. (2016). Using a word association test for the assessment of high school students' cognitive structures on dissolution. Chemistry Education Research and Practice, 17(4), 902-913.
APA
Şenöz, E. G., & Akman, B. (2025). Okul Öncesi Öğretmen Adaylarının Erken Müdahale Kavramına İlişkin Bilişsel Yapıları. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(1), 19-30. https://doi.org/10.53629/sakaefd.1576268
AMA
1.Şenöz EG, Akman B. Okul Öncesi Öğretmen Adaylarının Erken Müdahale Kavramına İlişkin Bilişsel Yapıları. SUJEF. 2025;25(1):19-30. doi:10.53629/sakaefd.1576268
Chicago
Şenöz, Eslem Gözde, and Berrin Akman. 2025. “Okul Öncesi Öğretmen Adaylarının Erken Müdahale Kavramına İlişkin Bilişsel Yapıları”. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 25 (1): 19-30. https://doi.org/10.53629/sakaefd.1576268.
EndNote
Şenöz EG, Akman B (June 1, 2025) Okul Öncesi Öğretmen Adaylarının Erken Müdahale Kavramına İlişkin Bilişsel Yapıları. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 25 1 19–30.
IEEE
[1]E. G. Şenöz and B. Akman, “Okul Öncesi Öğretmen Adaylarının Erken Müdahale Kavramına İlişkin Bilişsel Yapıları”, SUJEF, vol. 25, no. 1, pp. 19–30, June 2025, doi: 10.53629/sakaefd.1576268.
ISNAD
Şenöz, Eslem Gözde - Akman, Berrin. “Okul Öncesi Öğretmen Adaylarının Erken Müdahale Kavramına İlişkin Bilişsel Yapıları”. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 25/1 (June 1, 2025): 19-30. https://doi.org/10.53629/sakaefd.1576268.
JAMA
1.Şenöz EG, Akman B. Okul Öncesi Öğretmen Adaylarının Erken Müdahale Kavramına İlişkin Bilişsel Yapıları. SUJEF. 2025;25:19–30.
MLA
Şenöz, Eslem Gözde, and Berrin Akman. “Okul Öncesi Öğretmen Adaylarının Erken Müdahale Kavramına İlişkin Bilişsel Yapıları”. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, vol. 25, no. 1, June 2025, pp. 19-30, doi:10.53629/sakaefd.1576268.
Vancouver
1.Eslem Gözde Şenöz, Berrin Akman. Okul Öncesi Öğretmen Adaylarının Erken Müdahale Kavramına İlişkin Bilişsel Yapıları. SUJEF. 2025 Jun. 1;25(1):19-30. doi:10.53629/sakaefd.1576268