Mesleki Kimlik, Adalet Algısı ve Gelecek Kaygısı Bağlamında Okul Öncesi Öğretmen Adaylarının Açık Öğretim Atamalarına Bakışı
Abstract
Bu araştırmanın amacı, okul öncesi öğretmen adaylarının açık öğretim çocuk gelişimi mezunlarının okul öncesi öğretmeni olarak atanmasına ilişkin görüşlerini incelemektir. Çalışma fenomenolojik desende yürütülmüştür. Araştırmaya, bir devlet üniversitesinde okul öncesi öğretmenliği programında okuyan 12 öğretmen adayı (11 kadın, 1 erkek) katılmıştır. Adaylarla yüz yüze yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Bulgulara göre mesleği seçme nedenleri arasında idealist (kritik dönem vurgusu, çocuk sevgisi, çocukluk hayali) ve pragmatik (puan, atanma) gerekçeler, ikincil tercih olgusu, kişisel yeterlilik ve çevresel etkiler belirtilmiştir. Mezuniyet planları kamuda istihdam edilme, lisansüstü eğitim, özel sektör, alternatif kariyer şeklinde ifade edilmiştir. Adaylara göre bir okul öncesi öğretmeninde olması gereken temel yeterlikler, duyuşsal ve mesleki değerler, mesleki alan bilgisi ve uygulamalı mesleki beceriler ile iletişim olarak tanımlanmıştır. Lisans eğitiminin sağladığı mesleki donanıma yönelik olarak adaylar kuram ile uygulama arasında dengesizlik olduğunu, erken saha deneyimi eksikliği, kimlik inşası ve müfredat sorunları doğrultusunda görüş bildirmişlerdir. Açık öğretim mezunlarının okul öncesi öğretmeni olarak atanması, pedagojik yetersizlik, adalet algısının zedelenmesi, mesleki kimlik ayrışması ve istihdam tehdidi olarak değerlendirilmektedir. Adaylar bu durumun mesleki anlamın ve kimliğin zarar görmesi ve istihdam kaygısı üzerinden motivasyonu düşürdüğünü belirtmiştir. Ek olarak uygulamanın öğretmen yeterliği, çocuk üzerindeki etkileri ve mesleğin değeri açısından risk oluşturduğu belirtilmiştir. Bulgular doğrultusunda, okul öncesi eğitimde yardımcı öğretmen statüsü kalıcı hale getirilerek açık öğretim mezunları ya da ön lisans mezunları bu statüde görevlendirilebilir. Okul öncesi öğretmen atamalarında sadece alandan mezun olanlar atanabilir.
Keywords
Okul Öncesi Öğretmenliği, Öğretmen Atamaları, Öğretmenlik, Açık Öğretim, Mesleki Kimlik
Ethical Statement
References
- Baltacı, A. (2018). Nitel araştırmalarda örnekleme yöntemleri ve örnek hacmi sorunsalı üzerine kavramsal bir inceleme. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), 231-274.
- Barnett, W. S. (2003). Better teachers, better preschools: Student achievement linked to teacher qualification (Preschool Policy Matters, No. 2). Rutgers National Institute for Early Education Research.
- Beauchamp, C. ve Thomas, L. (2009). Understanding teacher identity: An overview of issues in the literature and implications for teacher education. Cambridge Journal of Education, 39(2), 175–189. https://doi.org/10.1080/03057640902902252
- Berry, B., Byrd, A. ve Wieder, A. (2013) Teacherpreneurs: Innovative teachers who lead but don’t leave. John Wiley & Sons, Hoboken.
- Boyd, D., Grossman, P., Lankford, H., Loeb, S. ve Wyckoff, J. (2008). Teacher preparation and student achievement (ERIC No. ED509670). ERIC. https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED509670.pdf
- Boyd, D. J., Grossman, P. L., Lankford, H., Loeb, S. ve Wyckoff, J. (2009). Teacher preparation and student achievement. Educational Evaluation and Policy Analysis, 31(4), 416–440. https://doi.org/10.3102/0162373709353129
- Colquitt, J. A., Conlon, D. E., Wesson, M. J., Porter, C. O. L. H. ve Ng, K. Y. (2001). Justice at the millennium: A meta-analytic review of 25 years of organizational justice research. Journal of Applied Psychology, 86(3), 425–445. https://doi.org/10.1037/0021-9010.86.3.425
- Creswell, J. W. ve Poth, C. N. (2018). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (4th ed.). SAGE Publications.
- Darling-Hammond, L. (2000). Teacher quality and students’ achievement. Education Policy Analysis Archives, 8(1). http://dx.doi.org/10.14507/epaa.v8n1.2000
- Darling-Hammond, L. (2010). The flat world and education: How America’s commitment to equity will determine our future. Teachers College Press.
