Mesleki Kimlik, Adalet Algısı ve Gelecek Kaygısı Bağlamında Okul Öncesi Öğretmen Adaylarının Açık Öğretim Atamalarına Bakışı

Bu araştırmanın amacı, okul öncesi öğretmen adaylarının açık öğretim çocuk gelişimi mezunlarının okul öncesi öğretmeni olarak atanmasına ilişkin görüşlerini incelemektir. Çalışma fenomenolojik desende yürütülmüştür. Araştırmaya, bir devlet üniversitesinde okul öncesi öğretmenliği programında okuyan 12 öğretmen adayı (11 kadın, 1 erkek) katılmıştır. Adaylarla yüz yüze yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Bulgulara göre mesleği seçme nedenleri arasında idealist (kritik dönem vurgusu, çocuk sevgisi, çocukluk hayali) ve pragmatik (puan, atanma) gerekçeler, ikincil tercih olgusu, kişisel yeterlilik ve çevresel etkiler belirtilmiştir. Mezuniyet planları kamuda istihdam edilme, lisansüstü eğitim, özel sektör, alternatif kariyer şeklinde ifade edilmiştir. Adaylara göre bir okul öncesi öğretmeninde olması gereken temel yeterlikler, duyuşsal ve mesleki değerler, mesleki alan bilgisi ve uygulamalı mesleki beceriler ile iletişim olarak tanımlanmıştır. Lisans eğitiminin sağladığı mesleki donanıma yönelik olarak adaylar kuram ile uygulama arasında dengesizlik olduğunu, erken saha deneyimi eksikliği, kimlik inşası ve müfredat sorunları doğrultusunda görüş bildirmişlerdir. Açık öğretim mezunlarının okul öncesi öğretmeni olarak atanması, pedagojik yetersizlik, adalet algısının zedelenmesi, mesleki kimlik ayrışması ve istihdam tehdidi olarak değerlendirilmektedir. Adaylar bu durumun mesleki anlamın ve kimliğin zarar görmesi ve istihdam kaygısı üzerinden motivasyonu düşürdüğünü belirtmiştir. Ek olarak uygulamanın öğretmen yeterliği, çocuk üzerindeki etkileri ve mesleğin değeri açısından risk oluşturduğu belirtilmiştir. Bulgular doğrultusunda, okul öncesi eğitimde yardımcı öğretmen statüsü kalıcı hale getirilerek açık öğretim mezunları ya da ön lisans mezunları bu statüde görevlendirilebilir. Okul öncesi öğretmen atamalarında sadece alandan mezun olanlar atanabilir.

This study aims to examine the views of pre-service preschool teachers regarding the appointment of open-education Child Development graduates as preschool teachers. The study was conducted using a phenomenological design. The participants comprised 12 pre-service teachers (11 female and 1 male) enrolled in a preschool teaching programme at a state university. Face-to-face, semi-structured interviews were conducted with the candidates. According to the findings, reasons for choosing the profession included idealistic motivations (emphasis on the critical period, love for children, childhood dreams), pragmatic reasons (entrance scores, appointment prospects), the profession being a secondary choice, personal competence, and environmental influences. Post-graduation plans were expressed as employment in the public sector, postgraduate education, the private sector, and alternative careers. The candidates defined the fundamental competencies required of a preschool teacher as affective and professional values, professional content knowledge, applied professional skills, and communication. Regarding the professional qualifications provided through undergraduate education, candidates reported an imbalance between theory and practice, a lack of early field experience, and issues related to identity construction and the curriculum. The appointment of open education graduates as preschool teachers was evaluated as constituting pedagogical inadequacy, undermining a sense of justice, causing professional identity fragmentation, and posing a threat to employment. Candidates stated that this situation reduced their motivation due to the damage caused to professional meaning and identity, as well as employment anxiety. Additionally, it was noted that this practice poses risks regarding teacher competence, its effects on children, and the value of the profession. In line with the findings, the status of assistant teacher within preschool education could be institutionalised, allowing graduates of open-education or associate degree programmes to be employed in this capacity. Consequently, appointments for preschool teachers could be restricted solely to graduates of the field.