Araştırma Makalesi

Engelli Sporcuların Objektifinden Spor Deneyimini Görmek: Engelleyici Faktörlerin Sosyo-Ekolojik Model Perspektifinden Analizi

Cilt: 32 Sayı: 2 7 Haziran 2021
PDF İndir
TR EN

Engelli Sporcuların Objektifinden Spor Deneyimini Görmek: Engelleyici Faktörlerin Sosyo-Ekolojik Model Perspektifinden Analizi

Öz

Bu araştırmanın amacı, bedensel engelli sporcuların spora katılımlarında karşılaştıkları engellere yönelik deneyimlerini ve bu engelleyici unsurların bireylerin spora katılımlarını nasıl etkilediğini Sosyo-Ekolojik Model (SEM) perspektifinden fotoses yöntemi ile anlamaya çalışmaktır. Yorumlayıcı paradigmanın temel alındığı bu nitel araştırmada katılımcılar amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemine göre seçilmiştir. Çalışmada yaşları 20-42 arasında değişen, dördü tekerlekli sandalye atletizm ve yedisi tekerlekli sandalye basketbol olmak üzere 11 bedensel engelli sporcu yer almıştır. Araştırmada hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu çerçevesinde yüz yüze ve odak grup görüşmeleri ile fotoğraf verisi olmak üzere üç farklı veri toplama tekniği kullanılmıştır. Verilerin analizinde içerik analizi yönteminden yararlanılmıştır. Analiz sonucunda bedensel engelli sporcuların spor deneyimlerini etkileyen kişisel, sosyal, çevresel, kurumsal ve politik faktörler belirlenmiştir. Kişisel engellerin temelde bedensel engelli sporcuların tekerlekli sandalye sporlarına uyum sağlama ve engellilik durumlarının yarattığı sorunlardan kaynaklandığı görülmüştür. Sosyal engellerin, prososyal davranış engelleri ve damgalamanın yarattığı toplumsal bakış açısı sebebiyle oluştuğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmada en çok vurgu yapılan çevresel engeller ise spor alanlarına ulaşımda kamusal alanların iyi tasarlanmamasından ve toplumsal yaşamda bireylerin bazı kurallara uymamasından kaynaklanan erişim engelleri üzerine temellenmektedir. Kurumsal engeller temasında spora ilişkin kaynaklara ulaşmada sürdürülebilirliğinin olmayışı ve sistematik yaklaşımların benimsenmediği görülmüştür. Politik engeller temasında ise toplumun engellilere yaklaşımı konusunda yeterince politikalar üretilmediği, medya etkisinin engelliler için yeterince kullanılmadığı belirtilmiştir. Sonuç olarak bedensel engelli sporcuların spora katılım deneyimini etkileyen ve SEM’in beş boyutunu da içeren çok faktörlü engeller bulunmaktadır. Bedensel engelli sporcuların karşılaştıkları bu engeller günlük hayatlarını etkilediği gibi spor hayatlarını da olumsuz etkilemektedir. Bu engellerin ortadan kalkması veya azaltılması durumunda engelli sporlarının daha fazla gelişim göstereceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Albrecht, J., Elmose-Østerlund, K., Klenk, C., ve Nagel, S. (2019). Sports clubs as a medium for integrating people with disabilities. European Journal for Sport and Society, 16(2), 88-110. https://doi.org/10.1080/16138171.2019.1607468
  2. 2. Argan, M., Yılmaz, A., Argan, M.T., ve Yetim, G. (2020). Sesimi gören var mı? Fotoses yönteminin spor bilimlerinde kullanım potansiyeline ilişkin kuramsal bir çerçeve. Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 25(3), 149-166.
  3. 3. Bronfenbrenner, U. (1979). The ecology of human development: experiments by nature and design. Cambridge, MA: Harvard University Press.
  4. 4. Burns, R.C., ve Graefe, A.R. (2007). Constraints to outdoor recreation: Exploring the effects of disabilities on perceptions and participation. Journal of Leisure Research, 39(1), 156-181. https://doi.org/10.1080/00222216.2007.11950102
  5. 5. Burns, J. (2021). Inclusion and exclusion of elite athletes with disabilities. In D. Chatziefstathiou (Ed.) Routledge handbook of the olympic and paralympic games. Newyork, NY: Routledge.
  6. 6. Chatfield, S.L., ve Cottingham II, M. (2017). Perceptions of Athletes in disabled and non-disabled sport contexts: A descriptive qualitative research study. The Qualitative Report, 22(7), 1909-1924. https://doi.org/10.46743/2160-3715/2017.2483
  7. 7. Çokluk, Ö., Yılmaz, K., ve Oğuz, E. (2011). Nitel bir görüşme yöntemi: Odak grup görüşmesi. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 4(1), 95-107.
  8. 8. Creswell, J.W. (2018). Nitel araştırma yöntemleri: Beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma desenleri. ( M. Bütün ve S.B. Demir, Çev.). Ankara: Siyasal Kitabevi. (orjinal yayınlanma, 2012)

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Spor Hekimliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

7 Haziran 2021

Gönderilme Tarihi

17 Mart 2021

Kabul Tarihi

27 Mayıs 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 32 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Argan, M., Gürbüz, B., Koçak, F., & Atıcı, M. (2021). Engelli Sporcuların Objektifinden Spor Deneyimini Görmek: Engelleyici Faktörlerin Sosyo-Ekolojik Model Perspektifinden Analizi. Spor Bilimleri Dergisi, 32(2), 75-97. https://doi.org/10.17644/sbd.898381
AMA
1.Argan M, Gürbüz B, Koçak F, Atıcı M. Engelli Sporcuların Objektifinden Spor Deneyimini Görmek: Engelleyici Faktörlerin Sosyo-Ekolojik Model Perspektifinden Analizi. SBD. 2021;32(2):75-97. doi:10.17644/sbd.898381
Chicago
Argan, Metin, Bülent Gürbüz, Funda Koçak, ve Merve Atıcı. 2021. “Engelli Sporcuların Objektifinden Spor Deneyimini Görmek: Engelleyici Faktörlerin Sosyo-Ekolojik Model Perspektifinden Analizi”. Spor Bilimleri Dergisi 32 (2): 75-97. https://doi.org/10.17644/sbd.898381.
EndNote
Argan M, Gürbüz B, Koçak F, Atıcı M (01 Haziran 2021) Engelli Sporcuların Objektifinden Spor Deneyimini Görmek: Engelleyici Faktörlerin Sosyo-Ekolojik Model Perspektifinden Analizi. Spor Bilimleri Dergisi 32 2 75–97.
IEEE
[1]M. Argan, B. Gürbüz, F. Koçak, ve M. Atıcı, “Engelli Sporcuların Objektifinden Spor Deneyimini Görmek: Engelleyici Faktörlerin Sosyo-Ekolojik Model Perspektifinden Analizi”, SBD, c. 32, sy 2, ss. 75–97, Haz. 2021, doi: 10.17644/sbd.898381.
ISNAD
Argan, Metin - Gürbüz, Bülent - Koçak, Funda - Atıcı, Merve. “Engelli Sporcuların Objektifinden Spor Deneyimini Görmek: Engelleyici Faktörlerin Sosyo-Ekolojik Model Perspektifinden Analizi”. Spor Bilimleri Dergisi 32/2 (01 Haziran 2021): 75-97. https://doi.org/10.17644/sbd.898381.
JAMA
1.Argan M, Gürbüz B, Koçak F, Atıcı M. Engelli Sporcuların Objektifinden Spor Deneyimini Görmek: Engelleyici Faktörlerin Sosyo-Ekolojik Model Perspektifinden Analizi. SBD. 2021;32:75–97.
MLA
Argan, Metin, vd. “Engelli Sporcuların Objektifinden Spor Deneyimini Görmek: Engelleyici Faktörlerin Sosyo-Ekolojik Model Perspektifinden Analizi”. Spor Bilimleri Dergisi, c. 32, sy 2, Haziran 2021, ss. 75-97, doi:10.17644/sbd.898381.
Vancouver
1.Metin Argan, Bülent Gürbüz, Funda Koçak, Merve Atıcı. Engelli Sporcuların Objektifinden Spor Deneyimini Görmek: Engelleyici Faktörlerin Sosyo-Ekolojik Model Perspektifinden Analizi. SBD. 01 Haziran 2021;32(2):75-97. doi:10.17644/sbd.898381

Cited By

9551


SPOR BİLİMLERİ DERGİSİ


Yayın hakkı © Hacettepe Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi