Research Article

Tayfur Sökmen Kampüs Kazısı'ndan bir grup geç antik dönem tekne örnekleri

Number: 54 June 30, 2026
TR EN

Tayfur Sökmen Kampüs Kazısı'ndan bir grup geç antik dönem tekne örnekleri

Abstract

Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, Tayfur Sökmen Kampüsü’nde tespit edilen çiftlik yerleşiminde 2012-2014 yılları arasında kazı çalışmaları Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Arkeoloji Bölümü ve Hatay Arkeoloji Müzesi tarafından gerçekleştirilmiştir. Amik Ovası ve Kilikya Bölgesi’ne uzanan yollar ile Amanos Dağları’nın doğu yamacında konumlanan bu çiftlik yerleşimi özellikle seramik buluntuları ışığında ağırlıklı olarak Geç Antik Döneme tarihlenmektedir. Yapının konumu hem tarım için gerekli olan geniş arazi alanlarına hem de kıyı bölgelerine ge¬çişi sağlayan ticaret yollarına yakın olmasına olanak tanımıştır. Kazı çalışmalarında ele geçen günlük kullanım seramikleri arasında bulunan Geç Antik Döneme ait tekne örnekleri bu çalışmanın konusunu oluşturur. Tekne formları kullanıma yönelik olarak az miktarda gıda ürününün depolanması veya yemek hazırlama aşamasında tercih edilmiştir. Diğer yandan bu kap formlarının konut alanları, dükkanlar ve çiftlik komplekslerinde yoğunluk göstermesi bölgenin tarımsal faaliyetlerine bağlı olarak üreticiden tüketiciye ne oranda ürün aktarımının olduğunu ve yerel mutfak kültürüne dair bilgilere ulaşılmasında da etkilidir. Özellikle ithal örneklerin varlığı bölgenin ticari ilişkilerine farklı bir bakış açısı sunması açısından önemlidir. Tekneler ışığında Tayfur Sökmen çiftlik yerleşiminin hem yakın çevresindeki hem de uzak bölgelerdeki tarımsal organizasyonla ilişkisi ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda, söz konusu kapların kırsal ve gündelik yaşam içerisindeki çok yönlü kullanım biçimleri açıklanmıştır. Çalışma sayesinde Geç Antik Dönem tarımsal üretimi, elde edilen ürünler ve dönemin mutfaklarında teknelerin kullanımına ilişkin önemli bilgiler edinilmiştir. Tekneler, önce ana tiplere, ardından alt tiplere ayrılarak tipolojik çeşitlilik ortaya konmuştur. Tipolojik olarak sınıflandırılan bu tekne örnekleri MS 3.–7. yüzyıllar arasına tarihlenmekte ve gündelik yaşamda yoğun olarak kullanıldıkları anlaşılmaktadır. Bu kaplar üzerinde yapılan analojik çalışmalar sonucunda benzer örneklerin özellikle Kilikya ve Kuzey Suriye’de bulunduğu saptanmıştır. Bununla birlikte, bu kapların benzer formlarına İspanya’dan Levant Bölgesi’ne, Kuzey Afrika’dan Anadolu ve Ege’ye kadar uzanan geniş bir coğrafyada rastlanmıştır. Geniş bir perspektifle yürütülen bu analoji çalışmaları neticesinde, söz konusu teknelerin tüm Akdenizde yaygın bir kullanım ve dağılıma sahip olduğu belirlenmiştir. Tayfur Sökmen Kampüs kazılarında yalnızca tekne formları özelinde gerçekleştirilen bu araştırma, Antiokheia ve yakın çevresi için ilk olma niteliğini taşıması açısından da önemlidir.

Keywords

Supporting Institution

Destekleyen herhangi bir kurum bulunmamaktadır.

Ethical Statement

Bu çalışma etik kurul onayı gerektirmemektedir.

Thanks

Teşekkür edilecek herhangi bir kişi veya kurum bulunmamaktadır.

References

  1. Abadie-Reynal, C., Martz, A. M., & Cador, A. (2007). Late Roman and Byzantine pottery in Zeugma: Groups of the beginning of the 5th century. B. Böhlendorf-Arslan, A. O. Uysal, & J. Witte-Orr (Ed.), Byzas 7: Çanak: Late antique and medieval pottery and tiles in Mediterranean archaeological contexts (ss. 181–194). Ege Yayınları.
  2. Amari, S. (2014). Observations on the Late Roman coarse wares production from the factory of Acium in Sicily (Italy). N. Poulou-Papadimitriou, E. Nodarou, & V. Kilikoglou (Ed.), LRCW 4 Late Roman coarse wares, cooking wares and amphorae in the Mediterranean: Archaeology and archaeometry, the Mediterranean: A market without frontiers, BAR International Series 2616 (I) (ss. 225–234). Bar Publishing.
  3. Amores, F., Garcia, E., Gonzalez, D., & Lopez, P. (2007). Ceramicas de cocina y comunes tardoantiguas en Hispalis (Sevilla, Espana). Primera tipologia y sus contextos (la encarnacion, ss. V-VI). M. Bonifay & J. C. Treglia (Ed.), LRCW 2 Late Roman coarse wares, cooking wares and amphorae in the Mediterranean: Archaeology and archaeometry, BAR International Series 1662 (I) (ss. 147–164). Bar Publishing.
  4. Anderson-Stojanovic, V. R. (1992). Stobi, the Hellenistic and Roman pottery. Princeton University Press. https://doi.org/10.1515/9781400852918
  5. Aydınoğlu, Ü. (1998). Doğu Dağlık Kilikia'da villae rusticae [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Ege Üniversitesi.
  6. Aydınoğlu, Ü. (2013). Paslı: Dağlık Kilikia'da bir kırsal yerleşimin değişim süreci. OLBA, 21, 71–100.
  7. Ben Abed-Ben Khader, A., & Bonifay, M. (1998). La céramique de l'édifice des asclépeia à Thuburbo Majus (Tunisie). Antiquités Africaines, Hommage a Georges Souville 2 (34), 231–249. https://doi.org/10.3406/antaf.1998.1300
  8. Bonetto, J., Mazzochin, S., & Kaudelka, E. S. (2010). Missione archeologica Italiana presso il teatro del pythion a Gortyna (Creta): I dati preliminari della ceramica comune di eta tardoantica. S. Menchelli, S. Santoro, M. Pasquinucci, & G. Guiducci (Ed.), LRCW 3 Late Roman coarse wares, cooking wares and amphorae in the Mediterranean: Archaeology and archaeometry, comparison between western and eastern Mediterranean, BAR International Series 2185 (II) (ss. 899–905). Bar Publishing.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Ceramics in Archeology

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 30, 2026

Submission Date

August 11, 2025

Acceptance Date

December 5, 2025

Published in Issue

Year 2026 Number: 54

APA
Kılınçoğlu, H. (2026). Tayfur Sökmen Kampüs Kazısı’ndan bir grup geç antik dönem tekne örnekleri. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 54, 1-22. https://doi.org/10.61904/sbe.1762465
AMA
1.Kılınçoğlu H. Tayfur Sökmen Kampüs Kazısı’ndan bir grup geç antik dönem tekne örnekleri. JISS. 2026;(54):1-22. doi:10.61904/sbe.1762465
Chicago
Kılınçoğlu, Hikmet. 2026. “Tayfur Sökmen Kampüs Kazısı’ndan Bir Grup Geç Antik Dönem Tekne örnekleri”. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, nos. 54: 1-22. https://doi.org/10.61904/sbe.1762465.
EndNote
Kılınçoğlu H (June 1, 2026) Tayfur Sökmen Kampüs Kazısı’ndan bir grup geç antik dönem tekne örnekleri. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 54 1–22.
IEEE
[1]H. Kılınçoğlu, “Tayfur Sökmen Kampüs Kazısı’ndan bir grup geç antik dönem tekne örnekleri”, JISS, no. 54, pp. 1–22, June 2026, doi: 10.61904/sbe.1762465.
ISNAD
Kılınçoğlu, Hikmet. “Tayfur Sökmen Kampüs Kazısı’ndan Bir Grup Geç Antik Dönem Tekne örnekleri”. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 54 (June 1, 2026): 1-22. https://doi.org/10.61904/sbe.1762465.
JAMA
1.Kılınçoğlu H. Tayfur Sökmen Kampüs Kazısı’ndan bir grup geç antik dönem tekne örnekleri. JISS. 2026;:1–22.
MLA
Kılınçoğlu, Hikmet. “Tayfur Sökmen Kampüs Kazısı’ndan Bir Grup Geç Antik Dönem Tekne örnekleri”. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. 54, June 2026, pp. 1-22, doi:10.61904/sbe.1762465.
Vancouver
1.Hikmet Kılınçoğlu. Tayfur Sökmen Kampüs Kazısı’ndan bir grup geç antik dönem tekne örnekleri. JISS. 2026 Jun. 1;(54):1-22. doi:10.61904/sbe.1762465

by.png Journal of Suleyman Demirel University Institute of Social Sciences (SDU-JS), is licensed under the is licensed under the Creative Commons Attribution 4.0 International Legal Code.