FUZÛLÎ’NİN LEYLÂ VÜ MECNÛN DİBÂCESİ’NDE YİNELEMELERİN ANLAMLA İLİŞKİSİ

Kadriye Yılmaz

FUZÛLÎ’NİN LEYLÂ VÜ MECNÛN DİBÂCESİ’NDE YİNELEMELERİN ANLAMLA İLİŞKİSİ

Abstract

Bu yazıda Fuzûlî (ö.1556) tarafından yeniden üretilen Leylâ vü Mecnûn (1535) mesnevisinin başlangıcında yer alan “Dibâce” (Önsöz) kısmının dil ve anlamsal düzeyde mesnevideki fonksiyonu incelenmiştir. Gelenekte Fuzûlî’nin, model aldığı diğer Leylâ ve Mecnûn yazarlarından farklı olarak eserini düzyazı ile başlatması bir yeniliktir. Fuzûlî, bu kısmı (Mensur Dibâce), üç rubai ve yaklaşık iki sayfa olarak kurar. Dibâce’nin nazım kısmında (rubailer) görülen üçlü bölünme devamında gelen düzyazı kısmında yüzeyde değildir. Ancak gramer ve anlama yansıtılmıştır. Düzyazı kısmı için şart cümlesi yapısı seçilmiştir. Bu yapı, üç kez yinelenir. Ancak bu cümleler, uzun tamlamalar ve iç içe geçen seci cümlecikleri ile gizlenmiştir. Bu dil sınanmasını tecrübe eden okur, Fuzûlî’nin üçlü katmanını ve bu katmanlara yerleştirdiği anlamı, fark ederse metinde daha sonra geleceklere de hazırlıklı hâle gelir. Bu araştırmada mesnevinin başlangıcındaki Dibâce incelenmiş ve diğer bölümleri ile bağı kurularak yazarın, okurunu yinelemelerle metne hazırlama yöntemleri gösterilmiştir.

Keywords

References

Dakukî, İbrahim (1996). “Fuzûlî’nin Hayatı Hakkında Bazı Yeni Tesbitler ve Arapça Divanı Üzerine Düşünceler”, Fuzûlî Kitabı 500. Yılında Fuzûlî Sempozyumu Bildirileri, İstanbul Büyük Şehir Belediyesi Kültür İşleri Daire Başkanlığı Yayınları, İstanbul, s. 53-68.
Doğan, Muhammet Nur (1996). Fuzûlî Leylâ ve Mecnûn, Çantay Kitabevi, İstanbul.
Fuzûlî (1962). Farsça Divan, (Hz.) MAZIOĞLU, H., Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara.
Fuzulî (1987). Hadikatü’s-Sü’eda, (Hz.) GÜNGÖR, Ş., Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, Ankara.
Fuzûlî, Leylâ vü Mecnûn. Bibilothequé Nationale de France, Turc 316, http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b84272029/f10.item.r=turc%20316 , 11.12.2019.
Kaçar, Mücahit-Koşik, Halil Sercan (2014). “Fuzuli’nin Leylâ vü Mecnûn Mesnevisinin Dibacesi Hakkında Bazı Mülahazalar”, TEKE- Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, S. 3/2. s. 154-166.
Levend, Agâh Sırrı (1959). Arap, Fars ve Türk Edebiyatlarında Leylâ ve Mecnun Hikâyesi, İş Bankası Yayınları, Ankara.
Süleyman Nazif (2015). Fuzûlî Hayatı ve Eserleri, (Hz). KÖKSAL F. vd., Doğu Kütüphanesi, İstanbul.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Art and Literature

Authors

Kadriye Yılmaz ^*
0000-0003-3475-1526
Türkiye

Publication Date

December 31, 2020

Submission Date

September 9, 2020

Acceptance Date

December 1, 2020

Published in Issue

Year 2020 Number: 38

IZ

https://izlik.org/JA56FD33RA

Cite

RIS / Bibtex

APA

Yılmaz, K. (2020). FUZÛLÎ’NİN LEYLÂ VÜ MECNÛN DİBÂCESİ’NDE YİNELEMELERİN ANLAMLA İLİŞKİSİ. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 38, 70-83. https://izlik.org/JA56FD33RA

AMA

1.Yılmaz K. FUZÛLÎ’NİN LEYLÂ VÜ MECNÛN DİBÂCESİ’NDE YİNELEMELERİN ANLAMLA İLİŞKİSİ. JISS. 2020;(38):70-83. https://izlik.org/JA56FD33RA

Chicago

Yılmaz, Kadriye. 2020. “FUZÛLÎ’NİN LEYLÂ VÜ MECNÛN DİBÂCESİ’NDE YİNELEMELERİN ANLAMLA İLİŞKİSİ”. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, nos. 38: 70-83. https://izlik.org/JA56FD33RA.

EndNote

Yılmaz K (December 1, 2020) FUZÛLÎ’NİN LEYLÂ VÜ MECNÛN DİBÂCESİ’NDE YİNELEMELERİN ANLAMLA İLİŞKİSİ. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 38 70–83.

IEEE

[1]K. Yılmaz, “FUZÛLÎ’NİN LEYLÂ VÜ MECNÛN DİBÂCESİ’NDE YİNELEMELERİN ANLAMLA İLİŞKİSİ”, JISS, no. 38, pp. 70–83, Dec. 2020, [Online]. Available: https://izlik.org/JA56FD33RA

ISNAD

Yılmaz, Kadriye. “FUZÛLÎ’NİN LEYLÂ VÜ MECNÛN DİBÂCESİ’NDE YİNELEMELERİN ANLAMLA İLİŞKİSİ”. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 38 (December 1, 2020): 70-83. https://izlik.org/JA56FD33RA.

JAMA

1.Yılmaz K. FUZÛLÎ’NİN LEYLÂ VÜ MECNÛN DİBÂCESİ’NDE YİNELEMELERİN ANLAMLA İLİŞKİSİ. JISS. 2020;:70–83.

MLA

Yılmaz, Kadriye. “FUZÛLÎ’NİN LEYLÂ VÜ MECNÛN DİBÂCESİ’NDE YİNELEMELERİN ANLAMLA İLİŞKİSİ”. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. 38, Dec. 2020, pp. 70-83, https://izlik.org/JA56FD33RA.

Vancouver

1.Kadriye Yılmaz. FUZÛLÎ’NİN LEYLÂ VÜ MECNÛN DİBÂCESİ’NDE YİNELEMELERİN ANLAMLA İLİŞKİSİ. JISS [Internet]. 2020 Dec. 1;(38):70-83. Available from: https://izlik.org/JA56FD33RA