FUZÛLÎ’NİN LEYLÂ VÜ MECNÛN DİBÂCESİ’NDE YİNELEMELERİN ANLAMLA İLİŞKİSİ

Kadriye Yılmaz

FUZÛLÎ’NİN LEYLÂ VÜ MECNÛN DİBÂCESİ’NDE YİNELEMELERİN ANLAMLA İLİŞKİSİ

Öz

Bu yazıda Fuzûlî (ö.1556) tarafından yeniden üretilen Leylâ vü Mecnûn (1535) mesnevisinin başlangıcında yer alan “Dibâce” (Önsöz) kısmının dil ve anlamsal düzeyde mesnevideki fonksiyonu incelenmiştir. Gelenekte Fuzûlî’nin, model aldığı diğer Leylâ ve Mecnûn yazarlarından farklı olarak eserini düzyazı ile başlatması bir yeniliktir. Fuzûlî, bu kısmı (Mensur Dibâce), üç rubai ve yaklaşık iki sayfa olarak kurar. Dibâce’nin nazım kısmında (rubailer) görülen üçlü bölünme devamında gelen düzyazı kısmında yüzeyde değildir. Ancak gramer ve anlama yansıtılmıştır. Düzyazı kısmı için şart cümlesi yapısı seçilmiştir. Bu yapı, üç kez yinelenir. Ancak bu cümleler, uzun tamlamalar ve iç içe geçen seci cümlecikleri ile gizlenmiştir. Bu dil sınanmasını tecrübe eden okur, Fuzûlî’nin üçlü katmanını ve bu katmanlara yerleştirdiği anlamı, fark ederse metinde daha sonra geleceklere de hazırlıklı hâle gelir. Bu araştırmada mesnevinin başlangıcındaki Dibâce incelenmiş ve diğer bölümleri ile bağı kurularak yazarın, okurunu yinelemelerle metne hazırlama yöntemleri gösterilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Dakukî, İbrahim (1996). “Fuzûlî’nin Hayatı Hakkında Bazı Yeni Tesbitler ve Arapça Divanı Üzerine Düşünceler”, Fuzûlî Kitabı 500. Yılında Fuzûlî Sempozyumu Bildirileri, İstanbul Büyük Şehir Belediyesi Kültür İşleri Daire Başkanlığı Yayınları, İstanbul, s. 53-68.
Doğan, Muhammet Nur (1996). Fuzûlî Leylâ ve Mecnûn, Çantay Kitabevi, İstanbul.
Fuzûlî (1962). Farsça Divan, (Hz.) MAZIOĞLU, H., Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara.
Fuzulî (1987). Hadikatü’s-Sü’eda, (Hz.) GÜNGÖR, Ş., Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, Ankara.
Fuzûlî, Leylâ vü Mecnûn. Bibilothequé Nationale de France, Turc 316, http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b84272029/f10.item.r=turc%20316 , 11.12.2019.
Kaçar, Mücahit-Koşik, Halil Sercan (2014). “Fuzuli’nin Leylâ vü Mecnûn Mesnevisinin Dibacesi Hakkında Bazı Mülahazalar”, TEKE- Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, S. 3/2. s. 154-166.
Levend, Agâh Sırrı (1959). Arap, Fars ve Türk Edebiyatlarında Leylâ ve Mecnun Hikâyesi, İş Bankası Yayınları, Ankara.
Süleyman Nazif (2015). Fuzûlî Hayatı ve Eserleri, (Hz). KÖKSAL F. vd., Doğu Kütüphanesi, İstanbul.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Sanat ve Edebiyat

Yazarlar

Kadriye Yılmaz ^*
0000-0003-3475-1526
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2020

Gönderilme Tarihi

9 Eylül 2020

Kabul Tarihi

1 Aralık 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Sayı: 38

IZ

https://izlik.org/JA56FD33RA

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Yılmaz, K. (2020). FUZÛLÎ’NİN LEYLÂ VÜ MECNÛN DİBÂCESİ’NDE YİNELEMELERİN ANLAMLA İLİŞKİSİ. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 38, 70-83. https://izlik.org/JA56FD33RA

AMA

1.Yılmaz K. FUZÛLÎ’NİN LEYLÂ VÜ MECNÛN DİBÂCESİ’NDE YİNELEMELERİN ANLAMLA İLİŞKİSİ. SDU SBE. 2020;(38):70-83. https://izlik.org/JA56FD33RA

Chicago

Yılmaz, Kadriye. 2020. “FUZÛLÎ’NİN LEYLÂ VÜ MECNÛN DİBÂCESİ’NDE YİNELEMELERİN ANLAMLA İLİŞKİSİ”. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 38: 70-83. https://izlik.org/JA56FD33RA.

EndNote

Yılmaz K (01 Aralık 2020) FUZÛLÎ’NİN LEYLÂ VÜ MECNÛN DİBÂCESİ’NDE YİNELEMELERİN ANLAMLA İLİŞKİSİ. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 38 70–83.

IEEE

[1]K. Yılmaz, “FUZÛLÎ’NİN LEYLÂ VÜ MECNÛN DİBÂCESİ’NDE YİNELEMELERİN ANLAMLA İLİŞKİSİ”, SDU SBE, sy 38, ss. 70–83, Ara. 2020, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA56FD33RA

ISNAD

Yılmaz, Kadriye. “FUZÛLÎ’NİN LEYLÂ VÜ MECNÛN DİBÂCESİ’NDE YİNELEMELERİN ANLAMLA İLİŞKİSİ”. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 38 (01 Aralık 2020): 70-83. https://izlik.org/JA56FD33RA.

JAMA

1.Yılmaz K. FUZÛLÎ’NİN LEYLÂ VÜ MECNÛN DİBÂCESİ’NDE YİNELEMELERİN ANLAMLA İLİŞKİSİ. SDU SBE. 2020;:70–83.

MLA

Yılmaz, Kadriye. “FUZÛLÎ’NİN LEYLÂ VÜ MECNÛN DİBÂCESİ’NDE YİNELEMELERİN ANLAMLA İLİŞKİSİ”. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 38, Aralık 2020, ss. 70-83, https://izlik.org/JA56FD33RA.

Vancouver

1.Kadriye Yılmaz. FUZÛLÎ’NİN LEYLÂ VÜ MECNÛN DİBÂCESİ’NDE YİNELEMELERİN ANLAMLA İLİŞKİSİ. SDU SBE [Internet]. 01 Aralık 2020;(38):70-83. Erişim adresi: https://izlik.org/JA56FD33RA