Araştırma Makalesi

TÜRKİYE İÇİN ÇKE VE YKE HİPOTEZLERİNİN ARAŞTIRILMASI: ÇAPRAZ KANTİLOGRAM TESTİNDEN KANITLAR

Cilt: 15 Sayı: 29 26 Haziran 2025
PDF İndir
EN TR

TÜRKİYE İÇİN ÇKE VE YKE HİPOTEZLERİNİN ARAŞTIRILMASI: ÇAPRAZ KANTİLOGRAM TESTİNDEN KANITLAR

Öz

Dünyada küreselleşme faaliyetleriyle birlikte ekonomik büyüme hızı artmaya başlamıştır. Ancak ekonomik büyümeyle birlikte aşırı kaynak tüketimi ve artan emisyonlar gibi çevresel olumsuzluklar ortaya çıkmıştır. Çevresel olumsuzluklar ve kaygılar küresel dünyanın sürdürülebilir büyüme kavramına odaklanmasına neden olmuştur. Bu çalışmada sürdürülebilir büyüme kapsamında Türkiye için 1961Q1 ile 2022Q4 yılları arasında çevre kirliliği ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki çevresel Kuznets eğrisi (ÇKE) ve yük kapasitesi eğrisi (YKE) hipotezleriyle analiz edilmiştir. Bunun için çalışmada çapraz kantilogram yöntemi kullanılmıştır. Bulgular, kısa dönemde ekonomik büyümedeki artışın karbondioksit emisyonlarını ve ekolojik ayak izini artırdığını, yük kapasitesi faktörünü azalttığını ve uzun dönemde ekonomik büyümenin çevre kalitesini artırdığını göstermektedir. Bu sonuçlar Türkiye’de ÇKE ve YKE hipotezlerinin geçerli olduğunu belirtmektedir. Çalışmada Türkiye için sürdürülebilir çevresel büyüme stratejilerinin dönemlere göre farklılaştırılması gerektiği vurgulanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abbasi, F., & Riaz, K. (2016). CO2 emissions and financial development in an emerging economy: an augmented VAR approach. Energy Policy, 90, 102-114.
  2. Ahmed, A., Uddin, G. S., & Sohag, K. (2016). Biomass energy, technological progress and the environmental Kuznets curve: Evidence from selected European countries. Biomass and Bioenergy, 90, 202-208.
  3. Ali, S., Ghimire, A., Khan, A., Tariq, G., Shah, A. A., & Tariq, M. A. U. R. (2022). Modelling the nexus of carbon dioxide emissions, economic growth, electricity production and consumption: Assessing the evidence from Pakistan. Frontiers in Environmental Science, 10, 1075730.
  4. Aung, T. S., Saboori, B., & Rasoulinezhad, E. (2017). Economic growth and environmental pollution in Myanmar: an analysis of environmental Kuznets curve. Environmental Science and Pollution Research, 24, 20487-20501.
  5. Azomahou, T., Laisney, F., & Van, P. N. (2006). Economic development and CO2 emissions: A nonparametric panel approach. Journal of Public Economics, 90(6-7), 1347-1363.
  6. Beckerman, W. (1995). Economic growth and the environment: Whose growth? Whose environment?. In Growth, the Environment and the Distribution of Incomes (pp. 275-290). Edward Elgar Publishing.
  7. Boluk, G., & Karaman, S. (2024). The impact of agriculture, energy consumption and economic growth on ecological footprint: testing the agriculture-induced EKC for Türkiye. Environment, Development and Sustainability, 26, 31817–31837.
  8. Broock, W. A., Scheinkman, J. A., Dechert, W. D., & LeBaron, B. (1996). A test for independence based on the correlation dimension. Econometric Reviews, 15(3), 197-235.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Büyüme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

26 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

9 Ocak 2025

Kabul Tarihi

10 Nisan 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 15 Sayı: 29

Kaynak Göster

APA
Yurtkuran, S., Pata, U. K., Erdoğan, S., & Akalin, G. (2025). TÜRKİYE İÇİN ÇKE VE YKE HİPOTEZLERİNİN ARAŞTIRILMASI: ÇAPRAZ KANTİLOGRAM TESTİNDEN KANITLAR. Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi, 15(29), 58-81. https://izlik.org/JA56LB87JP
AMA
1.Yurtkuran S, Pata UK, Erdoğan S, Akalin G. TÜRKİYE İÇİN ÇKE VE YKE HİPOTEZLERİNİN ARAŞTIRILMASI: ÇAPRAZ KANTİLOGRAM TESTİNDEN KANITLAR. KTÜSBD. 2025;15(29):58-81. https://izlik.org/JA56LB87JP
Chicago
Yurtkuran, Süleyman, Uğur Korkut Pata, Sinan Erdoğan, ve Güray Akalin. 2025. “TÜRKİYE İÇİN ÇKE VE YKE HİPOTEZLERİNİN ARAŞTIRILMASI: ÇAPRAZ KANTİLOGRAM TESTİNDEN KANITLAR”. Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi 15 (29): 58-81. https://izlik.org/JA56LB87JP.
EndNote
Yurtkuran S, Pata UK, Erdoğan S, Akalin G (01 Haziran 2025) TÜRKİYE İÇİN ÇKE VE YKE HİPOTEZLERİNİN ARAŞTIRILMASI: ÇAPRAZ KANTİLOGRAM TESTİNDEN KANITLAR. Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi 15 29 58–81.
IEEE
[1]S. Yurtkuran, U. K. Pata, S. Erdoğan, ve G. Akalin, “TÜRKİYE İÇİN ÇKE VE YKE HİPOTEZLERİNİN ARAŞTIRILMASI: ÇAPRAZ KANTİLOGRAM TESTİNDEN KANITLAR”, KTÜSBD, c. 15, sy 29, ss. 58–81, Haz. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA56LB87JP
ISNAD
Yurtkuran, Süleyman - Pata, Uğur Korkut - Erdoğan, Sinan - Akalin, Güray. “TÜRKİYE İÇİN ÇKE VE YKE HİPOTEZLERİNİN ARAŞTIRILMASI: ÇAPRAZ KANTİLOGRAM TESTİNDEN KANITLAR”. Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi 15/29 (01 Haziran 2025): 58-81. https://izlik.org/JA56LB87JP.
JAMA
1.Yurtkuran S, Pata UK, Erdoğan S, Akalin G. TÜRKİYE İÇİN ÇKE VE YKE HİPOTEZLERİNİN ARAŞTIRILMASI: ÇAPRAZ KANTİLOGRAM TESTİNDEN KANITLAR. KTÜSBD. 2025;15:58–81.
MLA
Yurtkuran, Süleyman, vd. “TÜRKİYE İÇİN ÇKE VE YKE HİPOTEZLERİNİN ARAŞTIRILMASI: ÇAPRAZ KANTİLOGRAM TESTİNDEN KANITLAR”. Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi, c. 15, sy 29, Haziran 2025, ss. 58-81, https://izlik.org/JA56LB87JP.
Vancouver
1.Süleyman Yurtkuran, Uğur Korkut Pata, Sinan Erdoğan, Güray Akalin. TÜRKİYE İÇİN ÇKE VE YKE HİPOTEZLERİNİN ARAŞTIRILMASI: ÇAPRAZ KANTİLOGRAM TESTİNDEN KANITLAR. KTÜSBD [Internet]. 01 Haziran 2025;15(29):58-81. Erişim adresi: https://izlik.org/JA56LB87JP

KTÜSBD

KTUJSS

Creative Commons Lisansı
Bu eser Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.