Research Article

Şıkıştırılmış Kil Zeminlerin Şişme Basıncının Belirlenmesinde Bulanık Mantık Yaklaşımı

Volume: 28 Number: 3 December 23, 2024
EN TR

Şıkıştırılmış Kil Zeminlerin Şişme Basıncının Belirlenmesinde Bulanık Mantık Yaklaşımı

Abstract

Bu çalışmada kil zeminlerde önemli bir mühendislik problemi olan şişme basıncının belirlenmesinde bulanık mantık kuralları kullanılmıştır. Bu amaçla kilin şişme basıncını etkileyen parametrelerden olan plastisite indisi, başlangıç su muhtevası ve kuru birim hacim ağırlık değerleri dikkate alınmıştır. Öncelikle şişme basıncı ve etki eden parametreler bulanık alt kümelere ayrılmıştır. Bulanık kural tabanı oluşturulmuş ve Fortran dilinde programlanmıştır. Daha sonra şişme potansiyeli yüksek olan üç kil numunesi üzerinde sabit hacimli şişme deneyleri yapılmıştır. Şişme deneyleri için altı farklı başlangıç su muhtevası ve yedi farklı kuru birim hacim ağırlıkta numuneler kompaksiyonla hazırlanmıştır. Deneyden elde edilen şişme basıncı değerleri ile bulanık mantık modelinden elde edilen değerler karşılaştırılmıştır. Şişme basıncının 40 kPa ‘ın üzerinde olduğu durumlarda, bulanık mantık modelinden elde edilen şişme basınçları ile deneysel sonuçlar arasındaki maksimum hata miktarı %10 dolaylarındayken, daha düşük şişme basıncı değerlerinde maksimum hata miktarının %30 ‘un üzerine çıktığı görülmüştür. Şişme basıncı tahmininde ortalama hata miktarı ise %9.73 olarak elde edilmiştir.

Keywords

References

  1. [1] Petry, T.M., Little, D.N. 2002. Review of Stabilization of Clays and Expansive Soils in Pavements and Lightly Loaded Structures—history, Practice, and Future, J. Mater. Civ. Eng., 14 (6), 447–460.
  2. [2] Bell, F.G. 2007. Engineering Geology, 2nd edition, Butterworth-Heinemann.
  3. [3] Al-Mukhtar, M., Khattab, S., Alcover, J.F. 2012. Microstructure and geotechnical properties of lime-treated expansive clayey soil, Eng. Geol., 139-140, 17–27.
  4. [4] Jamsawang, P., Abdulyamet, B., Voottipruex, P., Jongpradist, P., Likitlersuang, S., Tantayopin, K. 2023. The free swell potential of expansive clays stabilized with the shallow bottom ash mixing method, Engineering Geology, 315, 107027.
  5. [5] El-Sohby, M.A., Rabba, E.A. 1981. Some factors affecting swelling of clayey soils, Geotech. Engineering, 12, 19-39.
  6. [6] Nelson, J.D. and Miller, D.J. 1992. Expansive Soils Problem and Practice in Foundation and Pavement Engineering, John Wiley & Sons, 253 p.
  7. [7] Elsharief, A.M., Zumrawi, M.E., Salam, A.M. 2014. Experimental Study of Some Factors Affecting Swelling Pressure, University of Khartoum Engineering Journal, 4(2), 1-7.
  8. [8] Smaida, A., Mekerta, B., Gueddouda, M.K. 2021. Physico-mechanical stabilization of a high swelling clay, Construction and Building Materials, 289, 123197.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Civil Geotechnical Engineering

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 23, 2024

Submission Date

July 1, 2024

Acceptance Date

October 6, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 28 Number: 3

APA
Çimen, Ö., & Keskin, N. (2024). Şıkıştırılmış Kil Zeminlerin Şişme Basıncının Belirlenmesinde Bulanık Mantık Yaklaşımı. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 28(3), 422-432. https://doi.org/10.19113/sdufenbed.1508229
AMA
1.Çimen Ö, Keskin N. Şıkıştırılmış Kil Zeminlerin Şişme Basıncının Belirlenmesinde Bulanık Mantık Yaklaşımı. J. Nat. Appl. Sci. 2024;28(3):422-432. doi:10.19113/sdufenbed.1508229
Chicago
Çimen, Ömür, and Nilay Keskin. 2024. “Şıkıştırılmış Kil Zeminlerin Şişme Basıncının Belirlenmesinde Bulanık Mantık Yaklaşımı”. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 28 (3): 422-32. https://doi.org/10.19113/sdufenbed.1508229.
EndNote
Çimen Ö, Keskin N (December 1, 2024) Şıkıştırılmış Kil Zeminlerin Şişme Basıncının Belirlenmesinde Bulanık Mantık Yaklaşımı. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 28 3 422–432.
IEEE
[1]Ö. Çimen and N. Keskin, “Şıkıştırılmış Kil Zeminlerin Şişme Basıncının Belirlenmesinde Bulanık Mantık Yaklaşımı”, J. Nat. Appl. Sci., vol. 28, no. 3, pp. 422–432, Dec. 2024, doi: 10.19113/sdufenbed.1508229.
ISNAD
Çimen, Ömür - Keskin, Nilay. “Şıkıştırılmış Kil Zeminlerin Şişme Basıncının Belirlenmesinde Bulanık Mantık Yaklaşımı”. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 28/3 (December 1, 2024): 422-432. https://doi.org/10.19113/sdufenbed.1508229.
JAMA
1.Çimen Ö, Keskin N. Şıkıştırılmış Kil Zeminlerin Şişme Basıncının Belirlenmesinde Bulanık Mantık Yaklaşımı. J. Nat. Appl. Sci. 2024;28:422–432.
MLA
Çimen, Ömür, and Nilay Keskin. “Şıkıştırılmış Kil Zeminlerin Şişme Basıncının Belirlenmesinde Bulanık Mantık Yaklaşımı”. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, vol. 28, no. 3, Dec. 2024, pp. 422-3, doi:10.19113/sdufenbed.1508229.
Vancouver
1.Ömür Çimen, Nilay Keskin. Şıkıştırılmış Kil Zeminlerin Şişme Basıncının Belirlenmesinde Bulanık Mantık Yaklaşımı. J. Nat. Appl. Sci. 2024 Dec. 1;28(3):422-3. doi:10.19113/sdufenbed.1508229

e-ISSN :1308-6529
Linking ISSN (ISSN-L): 1300-7688

All published articles in the journal can be accessed free of charge and are open access under the Creative Commons CC BY-NC (Attribution-NonCommercial) license. All authors and other journal users are deemed to have accepted this situation. Click here to access detailed information about the CC BY-NC license.