Araştırma Makalesi

Şıkıştırılmış Kil Zeminlerin Şişme Basıncının Belirlenmesinde Bulanık Mantık Yaklaşımı

Cilt: 28 Sayı: 3 23 Aralık 2024
PDF İndir
EN TR

Şıkıştırılmış Kil Zeminlerin Şişme Basıncının Belirlenmesinde Bulanık Mantık Yaklaşımı

Öz

Bu çalışmada kil zeminlerde önemli bir mühendislik problemi olan şişme basıncının belirlenmesinde bulanık mantık kuralları kullanılmıştır. Bu amaçla kilin şişme basıncını etkileyen parametrelerden olan plastisite indisi, başlangıç su muhtevası ve kuru birim hacim ağırlık değerleri dikkate alınmıştır. Öncelikle şişme basıncı ve etki eden parametreler bulanık alt kümelere ayrılmıştır. Bulanık kural tabanı oluşturulmuş ve Fortran dilinde programlanmıştır. Daha sonra şişme potansiyeli yüksek olan üç kil numunesi üzerinde sabit hacimli şişme deneyleri yapılmıştır. Şişme deneyleri için altı farklı başlangıç su muhtevası ve yedi farklı kuru birim hacim ağırlıkta numuneler kompaksiyonla hazırlanmıştır. Deneyden elde edilen şişme basıncı değerleri ile bulanık mantık modelinden elde edilen değerler karşılaştırılmıştır. Şişme basıncının 40 kPa ‘ın üzerinde olduğu durumlarda, bulanık mantık modelinden elde edilen şişme basınçları ile deneysel sonuçlar arasındaki maksimum hata miktarı %10 dolaylarındayken, daha düşük şişme basıncı değerlerinde maksimum hata miktarının %30 ‘un üzerine çıktığı görülmüştür. Şişme basıncı tahmininde ortalama hata miktarı ise %9.73 olarak elde edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. [1] Petry, T.M., Little, D.N. 2002. Review of Stabilization of Clays and Expansive Soils in Pavements and Lightly Loaded Structures—history, Practice, and Future, J. Mater. Civ. Eng., 14 (6), 447–460.
  2. [2] Bell, F.G. 2007. Engineering Geology, 2nd edition, Butterworth-Heinemann.
  3. [3] Al-Mukhtar, M., Khattab, S., Alcover, J.F. 2012. Microstructure and geotechnical properties of lime-treated expansive clayey soil, Eng. Geol., 139-140, 17–27.
  4. [4] Jamsawang, P., Abdulyamet, B., Voottipruex, P., Jongpradist, P., Likitlersuang, S., Tantayopin, K. 2023. The free swell potential of expansive clays stabilized with the shallow bottom ash mixing method, Engineering Geology, 315, 107027.
  5. [5] El-Sohby, M.A., Rabba, E.A. 1981. Some factors affecting swelling of clayey soils, Geotech. Engineering, 12, 19-39.
  6. [6] Nelson, J.D. and Miller, D.J. 1992. Expansive Soils Problem and Practice in Foundation and Pavement Engineering, John Wiley & Sons, 253 p.
  7. [7] Elsharief, A.M., Zumrawi, M.E., Salam, A.M. 2014. Experimental Study of Some Factors Affecting Swelling Pressure, University of Khartoum Engineering Journal, 4(2), 1-7.
  8. [8] Smaida, A., Mekerta, B., Gueddouda, M.K. 2021. Physico-mechanical stabilization of a high swelling clay, Construction and Building Materials, 289, 123197.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İnşaat Geoteknik Mühendisliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

23 Aralık 2024

Gönderilme Tarihi

1 Temmuz 2024

Kabul Tarihi

6 Ekim 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 28 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Çimen, Ö., & Keskin, N. (2024). Şıkıştırılmış Kil Zeminlerin Şişme Basıncının Belirlenmesinde Bulanık Mantık Yaklaşımı. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 28(3), 422-432. https://doi.org/10.19113/sdufenbed.1508229
AMA
1.Çimen Ö, Keskin N. Şıkıştırılmış Kil Zeminlerin Şişme Basıncının Belirlenmesinde Bulanık Mantık Yaklaşımı. Süleyman Demirel Üniv. Fen Bilim. Enst. Derg. 2024;28(3):422-432. doi:10.19113/sdufenbed.1508229
Chicago
Çimen, Ömür, ve Nilay Keskin. 2024. “Şıkıştırılmış Kil Zeminlerin Şişme Basıncının Belirlenmesinde Bulanık Mantık Yaklaşımı”. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 28 (3): 422-32. https://doi.org/10.19113/sdufenbed.1508229.
EndNote
Çimen Ö, Keskin N (01 Aralık 2024) Şıkıştırılmış Kil Zeminlerin Şişme Basıncının Belirlenmesinde Bulanık Mantık Yaklaşımı. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 28 3 422–432.
IEEE
[1]Ö. Çimen ve N. Keskin, “Şıkıştırılmış Kil Zeminlerin Şişme Basıncının Belirlenmesinde Bulanık Mantık Yaklaşımı”, Süleyman Demirel Üniv. Fen Bilim. Enst. Derg., c. 28, sy 3, ss. 422–432, Ara. 2024, doi: 10.19113/sdufenbed.1508229.
ISNAD
Çimen, Ömür - Keskin, Nilay. “Şıkıştırılmış Kil Zeminlerin Şişme Basıncının Belirlenmesinde Bulanık Mantık Yaklaşımı”. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 28/3 (01 Aralık 2024): 422-432. https://doi.org/10.19113/sdufenbed.1508229.
JAMA
1.Çimen Ö, Keskin N. Şıkıştırılmış Kil Zeminlerin Şişme Basıncının Belirlenmesinde Bulanık Mantık Yaklaşımı. Süleyman Demirel Üniv. Fen Bilim. Enst. Derg. 2024;28:422–432.
MLA
Çimen, Ömür, ve Nilay Keskin. “Şıkıştırılmış Kil Zeminlerin Şişme Basıncının Belirlenmesinde Bulanık Mantık Yaklaşımı”. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 28, sy 3, Aralık 2024, ss. 422-3, doi:10.19113/sdufenbed.1508229.
Vancouver
1.Ömür Çimen, Nilay Keskin. Şıkıştırılmış Kil Zeminlerin Şişme Basıncının Belirlenmesinde Bulanık Mantık Yaklaşımı. Süleyman Demirel Üniv. Fen Bilim. Enst. Derg. 01 Aralık 2024;28(3):422-3. doi:10.19113/sdufenbed.1508229

e-ISSN :1308-6529
Linking ISSN (ISSN-L): 1300-7688

Dergide yayımlanan tüm makalelere ücretiz olarak erişilebilinir ve Creative Commons CC BY-NC Atıf-GayriTicari lisansı ile açık erişime sunulur. Tüm yazarlar ve diğer dergi kullanıcıları bu durumu kabul etmiş sayılırlar. CC BY-NC lisansı hakkında detaylı bilgiye erişmek için tıklayınız.