Research Article

Doğal Antidiyabetiklerin İnsan Karbonik Anhidraz İzoenzimleri Üzerine Etkilerinin Araştırılması

Volume: 29 Number: 3 December 25, 2025
TR EN

Doğal Antidiyabetiklerin İnsan Karbonik Anhidraz İzoenzimleri Üzerine Etkilerinin Araştırılması

Abstract

Solunum, pH homeostazisi, elektrolit salınımı, kemik resorpsiyonu ve bazı biyosentez reaksiyonlarında önemli roller üstlenen karbonik anhidrazlar (CA’lar), uzun yıllardır farmakolojik açıdan önemli hedefler arasında yer almaktadırlar. Günümüze kadar başta sülfonamitler olmak üzere pek çok CA inhibitörü rapor edilmiştir. Ancak bu alandaki temel sorun, CA izoenzimleri arasında yüksek seçiciliğe sahip olan inhibitörlerin rapor edildiği çalışmaların nispeten az sayıda olmasıdır. Özellikle, retina ve beyin ödemi başta olmak üzere birtakım hastalıklarla ilişkisi ortaya konulmuş olan hCA I izoenzimine karşı seçici olan inhibitörlerin rapor edildiği çalışma sayısı yok denilecek kadar azdır. Çalışmamızda, doğal kaynaklı antidiyabetik ajanlar olan andrografolid, vildagliptin ve buformin bileşiklerinin hCA I ve hCA II izoenzimlerinin esteraz aktiviteleri üzerindeki inhibisyon etkileri in vitro olarak incelenmiştir. Bileşiklerin tamamı sadece hCA I izoenzimini inhibe etmiş, hCA II üzerinde hiçbir etki göstermemiştir. Elde ettiğimiz sonuçlar, doğal kaynaklı ve izoenzim seçici CA inhibitörlerinin keşfi açısından kayda değerdir.

Keywords

Supporting Institution

TÜBİTAK

Project Number

1919B012222800

Ethical Statement

Bu çalışmada, “Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi” kapsamında uyulması gerekli tüm kurallara uyulduğunu, bahsi geçen yönergenin “Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemler” başlığı altında belirtilen eylemlerden hiçbirinin gerçekleştirilmediğini taahhüt ederiz.

Thanks

Çalışmamızı, 2022 yılı ikinci dönem 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri kapsamında destekleyen TÜBİTAK’a teşekkürlerimizi sunarız. (Proje No: 1919B012222800)

References

  1. [1] Supuran, C. T. 2016. Structure and function of carbonic anhydrases. Biochemical Journal, 473(14), 2023-2032.
  2. [2] Khalifah, R. G. 1973. Carbon dioxide hydration activity of carbonic anhydrase: paradoxical consequences of the unusually rapid catalysis. Proceedings of the National Academy of Sci-ences, 70(7), 1986-1989.
  3. [3] Aggul, A. G., Uzun, N., Kuzu, M., Taslimi, P., Gulcin, I. 2022. Some phenolic natural com-pounds as carbonic anhydrase inhibitors: An in vitro and in silico study. Archiv der Pharmazie, 355(6), e2100476.
  4. [4] Emameh, R. Z., Kuuslahti, M., Nosrati, H., Lohi, H., Parkkila, S. 2020. Assessment of databases to determine the validity of β- and γ-carbonic anhydrase sequences from vertebrates. BMC Genomics, 21, 352.
  5. [5] Hirkawa, Y., Senda, M., Fukuda, K., Yu, H. Y., Ishida, M., Taira, M., Kinbara, K., Senda T. 2021. Characterization of a novel type carbonic an-hydrase that acts without metal cofactors. BMC Biology, 19, 105.
  6. [6] Al-Matarneh, C. M., Pinteala, M. Nicolescu, A., Silion, M., Mocci, F., Puf, R., Angeli, A., Ferraro-ni, M., Supuran, C. T., Zara, S., Carradori, S., Pao-letti, N., Bonardi, A., Gratteri, P. 2024. Synthetic approaches to novel human carbonic anhydrase isoform inhibitors based on pyrrol-2-one moie-ty. Journal of Medicinal Chemistry, 67(4), 3018-3038.
  7. [7] Aggarwal, M., Kondeti, B., McKenna, R. 2013. Insights towards sulfonamide drug specifity in α-carbonic anhydrases. Bioorganic & Medicinal Chemistry, 21(6), 1526-1533.
  8. [8] Alterio, V., Di Fiore, A., D’Ambrosio, K., Supu-ran, C. T., De Simone, G. 2012. Multiple binding modes of inhibitors to carbonic anhydrases: how to design specific drugs targeting 15 differ-ent isoforms? Chemical Reviews, 112(8), 4421-4468.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Enzymes

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 25, 2025

Submission Date

July 5, 2024

Acceptance Date

October 9, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 29 Number: 3

APA
Al-nuaimi, R., & Tunca, E. (2025). Doğal Antidiyabetiklerin İnsan Karbonik Anhidraz İzoenzimleri Üzerine Etkilerinin Araştırılması. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 29(3), 502-508. https://doi.org/10.19113/sdufenbed.1511196
AMA
1.Al-nuaimi R, Tunca E. Doğal Antidiyabetiklerin İnsan Karbonik Anhidraz İzoenzimleri Üzerine Etkilerinin Araştırılması. J. Nat. Appl. Sci. 2025;29(3):502-508. doi:10.19113/sdufenbed.1511196
Chicago
Al-nuaimi, Rahmah, and Ekrem Tunca. 2025. “Doğal Antidiyabetiklerin İnsan Karbonik Anhidraz İzoenzimleri Üzerine Etkilerinin Araştırılması”. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 29 (3): 502-8. https://doi.org/10.19113/sdufenbed.1511196.
EndNote
Al-nuaimi R, Tunca E (December 1, 2025) Doğal Antidiyabetiklerin İnsan Karbonik Anhidraz İzoenzimleri Üzerine Etkilerinin Araştırılması. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 29 3 502–508.
IEEE
[1]R. Al-nuaimi and E. Tunca, “Doğal Antidiyabetiklerin İnsan Karbonik Anhidraz İzoenzimleri Üzerine Etkilerinin Araştırılması”, J. Nat. Appl. Sci., vol. 29, no. 3, pp. 502–508, Dec. 2025, doi: 10.19113/sdufenbed.1511196.
ISNAD
Al-nuaimi, Rahmah - Tunca, Ekrem. “Doğal Antidiyabetiklerin İnsan Karbonik Anhidraz İzoenzimleri Üzerine Etkilerinin Araştırılması”. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 29/3 (December 1, 2025): 502-508. https://doi.org/10.19113/sdufenbed.1511196.
JAMA
1.Al-nuaimi R, Tunca E. Doğal Antidiyabetiklerin İnsan Karbonik Anhidraz İzoenzimleri Üzerine Etkilerinin Araştırılması. J. Nat. Appl. Sci. 2025;29:502–508.
MLA
Al-nuaimi, Rahmah, and Ekrem Tunca. “Doğal Antidiyabetiklerin İnsan Karbonik Anhidraz İzoenzimleri Üzerine Etkilerinin Araştırılması”. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, vol. 29, no. 3, Dec. 2025, pp. 502-8, doi:10.19113/sdufenbed.1511196.
Vancouver
1.Rahmah Al-nuaimi, Ekrem Tunca. Doğal Antidiyabetiklerin İnsan Karbonik Anhidraz İzoenzimleri Üzerine Etkilerinin Araştırılması. J. Nat. Appl. Sci. 2025 Dec. 1;29(3):502-8. doi:10.19113/sdufenbed.1511196

e-ISSN :1308-6529
Linking ISSN (ISSN-L): 1300-7688

All published articles in the journal can be accessed free of charge and are open access under the Creative Commons CC BY-NC (Attribution-NonCommercial) license. All authors and other journal users are deemed to have accepted this situation. Click here to access detailed information about the CC BY-NC license.