Araştırma Makalesi

Doğal Antidiyabetiklerin İnsan Karbonik Anhidraz İzoenzimleri Üzerine Etkilerinin Araştırılması

Cilt: 29 Sayı: 3 25 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Doğal Antidiyabetiklerin İnsan Karbonik Anhidraz İzoenzimleri Üzerine Etkilerinin Araştırılması

Öz

Solunum, pH homeostazisi, elektrolit salınımı, kemik resorpsiyonu ve bazı biyosentez reaksiyonlarında önemli roller üstlenen karbonik anhidrazlar (CA’lar), uzun yıllardır farmakolojik açıdan önemli hedefler arasında yer almaktadırlar. Günümüze kadar başta sülfonamitler olmak üzere pek çok CA inhibitörü rapor edilmiştir. Ancak bu alandaki temel sorun, CA izoenzimleri arasında yüksek seçiciliğe sahip olan inhibitörlerin rapor edildiği çalışmaların nispeten az sayıda olmasıdır. Özellikle, retina ve beyin ödemi başta olmak üzere birtakım hastalıklarla ilişkisi ortaya konulmuş olan hCA I izoenzimine karşı seçici olan inhibitörlerin rapor edildiği çalışma sayısı yok denilecek kadar azdır. Çalışmamızda, doğal kaynaklı antidiyabetik ajanlar olan andrografolid, vildagliptin ve buformin bileşiklerinin hCA I ve hCA II izoenzimlerinin esteraz aktiviteleri üzerindeki inhibisyon etkileri in vitro olarak incelenmiştir. Bileşiklerin tamamı sadece hCA I izoenzimini inhibe etmiş, hCA II üzerinde hiçbir etki göstermemiştir. Elde ettiğimiz sonuçlar, doğal kaynaklı ve izoenzim seçici CA inhibitörlerinin keşfi açısından kayda değerdir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK

Proje Numarası

1919B012222800

Etik Beyan

Bu çalışmada, “Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi” kapsamında uyulması gerekli tüm kurallara uyulduğunu, bahsi geçen yönergenin “Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemler” başlığı altında belirtilen eylemlerden hiçbirinin gerçekleştirilmediğini taahhüt ederiz.

Teşekkür

Çalışmamızı, 2022 yılı ikinci dönem 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri kapsamında destekleyen TÜBİTAK’a teşekkürlerimizi sunarız. (Proje No: 1919B012222800)

Kaynakça

  1. [1] Supuran, C. T. 2016. Structure and function of carbonic anhydrases. Biochemical Journal, 473(14), 2023-2032.
  2. [2] Khalifah, R. G. 1973. Carbon dioxide hydration activity of carbonic anhydrase: paradoxical consequences of the unusually rapid catalysis. Proceedings of the National Academy of Sci-ences, 70(7), 1986-1989.
  3. [3] Aggul, A. G., Uzun, N., Kuzu, M., Taslimi, P., Gulcin, I. 2022. Some phenolic natural com-pounds as carbonic anhydrase inhibitors: An in vitro and in silico study. Archiv der Pharmazie, 355(6), e2100476.
  4. [4] Emameh, R. Z., Kuuslahti, M., Nosrati, H., Lohi, H., Parkkila, S. 2020. Assessment of databases to determine the validity of β- and γ-carbonic anhydrase sequences from vertebrates. BMC Genomics, 21, 352.
  5. [5] Hirkawa, Y., Senda, M., Fukuda, K., Yu, H. Y., Ishida, M., Taira, M., Kinbara, K., Senda T. 2021. Characterization of a novel type carbonic an-hydrase that acts without metal cofactors. BMC Biology, 19, 105.
  6. [6] Al-Matarneh, C. M., Pinteala, M. Nicolescu, A., Silion, M., Mocci, F., Puf, R., Angeli, A., Ferraro-ni, M., Supuran, C. T., Zara, S., Carradori, S., Pao-letti, N., Bonardi, A., Gratteri, P. 2024. Synthetic approaches to novel human carbonic anhydrase isoform inhibitors based on pyrrol-2-one moie-ty. Journal of Medicinal Chemistry, 67(4), 3018-3038.
  7. [7] Aggarwal, M., Kondeti, B., McKenna, R. 2013. Insights towards sulfonamide drug specifity in α-carbonic anhydrases. Bioorganic & Medicinal Chemistry, 21(6), 1526-1533.
  8. [8] Alterio, V., Di Fiore, A., D’Ambrosio, K., Supu-ran, C. T., De Simone, G. 2012. Multiple binding modes of inhibitors to carbonic anhydrases: how to design specific drugs targeting 15 differ-ent isoforms? Chemical Reviews, 112(8), 4421-4468.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Enzimler

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

25 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

5 Temmuz 2024

Kabul Tarihi

9 Ekim 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 29 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Al-nuaimi, R., & Tunca, E. (2025). Doğal Antidiyabetiklerin İnsan Karbonik Anhidraz İzoenzimleri Üzerine Etkilerinin Araştırılması. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 29(3), 502-508. https://doi.org/10.19113/sdufenbed.1511196
AMA
1.Al-nuaimi R, Tunca E. Doğal Antidiyabetiklerin İnsan Karbonik Anhidraz İzoenzimleri Üzerine Etkilerinin Araştırılması. Süleyman Demirel Üniv. Fen Bilim. Enst. Derg. 2025;29(3):502-508. doi:10.19113/sdufenbed.1511196
Chicago
Al-nuaimi, Rahmah, ve Ekrem Tunca. 2025. “Doğal Antidiyabetiklerin İnsan Karbonik Anhidraz İzoenzimleri Üzerine Etkilerinin Araştırılması”. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 29 (3): 502-8. https://doi.org/10.19113/sdufenbed.1511196.
EndNote
Al-nuaimi R, Tunca E (01 Aralık 2025) Doğal Antidiyabetiklerin İnsan Karbonik Anhidraz İzoenzimleri Üzerine Etkilerinin Araştırılması. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 29 3 502–508.
IEEE
[1]R. Al-nuaimi ve E. Tunca, “Doğal Antidiyabetiklerin İnsan Karbonik Anhidraz İzoenzimleri Üzerine Etkilerinin Araştırılması”, Süleyman Demirel Üniv. Fen Bilim. Enst. Derg., c. 29, sy 3, ss. 502–508, Ara. 2025, doi: 10.19113/sdufenbed.1511196.
ISNAD
Al-nuaimi, Rahmah - Tunca, Ekrem. “Doğal Antidiyabetiklerin İnsan Karbonik Anhidraz İzoenzimleri Üzerine Etkilerinin Araştırılması”. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 29/3 (01 Aralık 2025): 502-508. https://doi.org/10.19113/sdufenbed.1511196.
JAMA
1.Al-nuaimi R, Tunca E. Doğal Antidiyabetiklerin İnsan Karbonik Anhidraz İzoenzimleri Üzerine Etkilerinin Araştırılması. Süleyman Demirel Üniv. Fen Bilim. Enst. Derg. 2025;29:502–508.
MLA
Al-nuaimi, Rahmah, ve Ekrem Tunca. “Doğal Antidiyabetiklerin İnsan Karbonik Anhidraz İzoenzimleri Üzerine Etkilerinin Araştırılması”. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 29, sy 3, Aralık 2025, ss. 502-8, doi:10.19113/sdufenbed.1511196.
Vancouver
1.Rahmah Al-nuaimi, Ekrem Tunca. Doğal Antidiyabetiklerin İnsan Karbonik Anhidraz İzoenzimleri Üzerine Etkilerinin Araştırılması. Süleyman Demirel Üniv. Fen Bilim. Enst. Derg. 01 Aralık 2025;29(3):502-8. doi:10.19113/sdufenbed.1511196

e-ISSN :1308-6529
Linking ISSN (ISSN-L): 1300-7688

Dergide yayımlanan tüm makalelere ücretiz olarak erişilebilinir ve Creative Commons CC BY-NC Atıf-GayriTicari lisansı ile açık erişime sunulur. Tüm yazarlar ve diğer dergi kullanıcıları bu durumu kabul etmiş sayılırlar. CC BY-NC lisansı hakkında detaylı bilgiye erişmek için tıklayınız.