Research Article

Omza Yönelik Ölçek Geliştirme Çalışmasında Kapsam Geçerliği

Volume: 14 Number: 2 August 15, 2023
EN TR

Omza Yönelik Ölçek Geliştirme Çalışmasında Kapsam Geçerliği

Abstract

Araştırmalarda ölçme faaliyeti için hasta bildirimli veya klinisyen tarafından uygulanan ölçekler çokça tercih edilmektedir. Hastalığın, hastanın yaşamı üzerine gerçek etkisini ve kişiden kişiye değişiklik gösteren hastalık deneyimini anlamanın karmaşık olması nedeniyle hasta bildirimli ölçekler literatürde çokça tercih edilmektedir. Türkiye’de omuz hastalıkları için kullanılan ölçeklerin tamamı uyarlama ölçeklerdir. Türk toplumuna özgü geliştirmeyi planladığımız ölçek geliştirme çalışması kapsamında yeni bir ölçek için kapsam belirleme, uzman görüşü alma ve kapsam geçerliğinin sağlanması aşamaları gerçekleştirildi. Literatür taraması, alan uzmanlarının görüşleri ve hasta bildirimleri dikkate alınarak geliştirilmek istenen ölçeğin kapsamı omuz fonksiyonelliğinin değerlendirilmesi olarak belirlendi. Omuz hastalarının ifade ettikleri semptomlar, literatürdeki hasta ifadelerine yönelik yer alan makaleler, literatürde yer alan omza yönelik geliştirilmiş ölçekler ve klinisyen görüşleri dikkate alınarak 34 maddelik madde havuzu oluşturuldu. Madde havuzunun kapsam geçerliği ve dil geçerliğini test etmek için 8 uzmandan oluşan uzman kurulu oluşturuldu. Madde havuzunda yer alan maddeler için Google Formlar platformu üzerinden dijital olarak iki kez uzman görüşü alındı. Birinci uzman görüşü sonrası 5 maddenin kapsam geçerlik oranı (KGO) 0,778 ve üzerindeydi. Birinci uzman görüşleri ve maddelerin KGO doğrultusunda madde havuzu 21 madde olarak yenilendi. Yenilenen madde havuzu, tekrar değerlendirilmesi için ikinci kez aynı uzmanlara Google Formlar platformu üzerinden gönderildi. Uzman görüşleri sonrası tekrar maddelerin KGO hesaplandı. İkinci uzman görüşü sonrası 20 maddenin KGO’nun 0,778 ve üzeri bir değerde olduğu görüldü. 0,778 değeri altında bir KGO’na sahip 1 madde ölçekten çıkarıldı. Bu değerlere göre ölçeğin toplam kapsam geçerlik ölçütü (KGÖ) 0,984375 olarak hesaplandı ve 20 maddeden oluşan taslak ölçek son halini aldı. KGO, KGÖ kavramları örnek çalışmamız üzerinde anlatılarak ölçek geliştirme sürecinde nasıl kullanılacağı basit bir dille ifade edildi. Çalışmalarda KGÖ’nün farklı değerler referans alınarak kullanılması analiz edildi.

Keywords

Supporting Institution

TUBİTAK

Project Number

2211 - Yurt İçi Doktora Burs Programları

References

  1. [1] Morgado FF, Meireles JF, Neves CM, Amaral A, Ferreira ME. Scale development: ten main limitations and recommendations to improve future research practices. Psicologia: Reflexão e Crítica. 2017;30.
  2. [2] Jayakumar P, Williams M, Ring D, Lamb S, Gwilym S. A systematic review of outcome measures assessing disability following upper extremity trauma. Journal of the American Academy of Orthopaedic Surgeons Global Research & Reviews. 2017;1(4).
  3. [3] Düger T, Yakut E, Öksüz Ç, Yörükan S, Bilgutay B, Ayhan Ç, et al. Reliability and validity of the Turkish version of the Disabilities of the Arm, Shoulder and Hand (DASH) Questionnaire. Turkish Journal of Physiotherapy Rehabilitation-Fizyoterapi Rehabilitasyon. 2006;17(3).
  4. [4] Yaşar P. Lınsalata omuz puanlama anketi Türkçe versiyonunun psikometrik özellikleri: Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
  5. [5] Hazar Kanik Z, Gunaydin G, Pala OO, Sozlu U, Alkan ZB, Citaker S, et al. Translation, cultural adaptation, reliability, and validity of the Turkish version of the Penn Shoulder Score. Disability and Rehabilitation. 2018;40(10):1214-9.
  6. [6] El O, Bircan C, Gulbahar S, Demiral Y, Sahin E, Baydar M, et al. The reliability and validity of the Turkish version of the Western Ontario Rotator Cuff Index. Rheumatology international. 2006;26:1101-8.
  7. [7] Slavec A, Drnovšek M. A perspective on scale development in entrepreneurship research. Economic and business review. 2012;14(1):3.
  8. [8] Hinkin TR. A review of scale development practices in the study of organizations. Journal of management. 1995;21(5):967-88.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Health Care Administration

Journal Section

Research Article

Publication Date

August 15, 2023

Submission Date

May 25, 2023

Acceptance Date

July 26, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 14 Number: 2

APA
Koçak, H., & Demirdel, E. (2023). Omza Yönelik Ölçek Geliştirme Çalışmasında Kapsam Geçerliği. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 14(2), 219-226. https://doi.org/10.22312/sdusbed.1302412
AMA
1.Koçak H, Demirdel E. Omza Yönelik Ölçek Geliştirme Çalışmasında Kapsam Geçerliği. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2023;14(2):219-226. doi:10.22312/sdusbed.1302412
Chicago
Koçak, Hüsamettin, and Ertuğrul Demirdel. 2023. “Omza Yönelik Ölçek Geliştirme Çalışmasında Kapsam Geçerliği”. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 14 (2): 219-26. https://doi.org/10.22312/sdusbed.1302412.
EndNote
Koçak H, Demirdel E (August 1, 2023) Omza Yönelik Ölçek Geliştirme Çalışmasında Kapsam Geçerliği. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 14 2 219–226.
IEEE
[1]H. Koçak and E. Demirdel, “Omza Yönelik Ölçek Geliştirme Çalışmasında Kapsam Geçerliği”, Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, vol. 14, no. 2, pp. 219–226, Aug. 2023, doi: 10.22312/sdusbed.1302412.
ISNAD
Koçak, Hüsamettin - Demirdel, Ertuğrul. “Omza Yönelik Ölçek Geliştirme Çalışmasında Kapsam Geçerliği”. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 14/2 (August 1, 2023): 219-226. https://doi.org/10.22312/sdusbed.1302412.
JAMA
1.Koçak H, Demirdel E. Omza Yönelik Ölçek Geliştirme Çalışmasında Kapsam Geçerliği. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2023;14:219–226.
MLA
Koçak, Hüsamettin, and Ertuğrul Demirdel. “Omza Yönelik Ölçek Geliştirme Çalışmasında Kapsam Geçerliği”. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, vol. 14, no. 2, Aug. 2023, pp. 219-26, doi:10.22312/sdusbed.1302412.
Vancouver
1.Hüsamettin Koçak, Ertuğrul Demirdel. Omza Yönelik Ölçek Geliştirme Çalışmasında Kapsam Geçerliği. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2023 Aug. 1;14(2):219-26. doi:10.22312/sdusbed.1302412

Cited By