Araştırma Makalesi

Omza Yönelik Ölçek Geliştirme Çalışmasında Kapsam Geçerliği

Cilt: 14 Sayı: 2 15 Ağustos 2023
PDF İndir
EN TR

Omza Yönelik Ölçek Geliştirme Çalışmasında Kapsam Geçerliği

Öz

Araştırmalarda ölçme faaliyeti için hasta bildirimli veya klinisyen tarafından uygulanan ölçekler çokça tercih edilmektedir. Hastalığın, hastanın yaşamı üzerine gerçek etkisini ve kişiden kişiye değişiklik gösteren hastalık deneyimini anlamanın karmaşık olması nedeniyle hasta bildirimli ölçekler literatürde çokça tercih edilmektedir. Türkiye’de omuz hastalıkları için kullanılan ölçeklerin tamamı uyarlama ölçeklerdir. Türk toplumuna özgü geliştirmeyi planladığımız ölçek geliştirme çalışması kapsamında yeni bir ölçek için kapsam belirleme, uzman görüşü alma ve kapsam geçerliğinin sağlanması aşamaları gerçekleştirildi. Literatür taraması, alan uzmanlarının görüşleri ve hasta bildirimleri dikkate alınarak geliştirilmek istenen ölçeğin kapsamı omuz fonksiyonelliğinin değerlendirilmesi olarak belirlendi. Omuz hastalarının ifade ettikleri semptomlar, literatürdeki hasta ifadelerine yönelik yer alan makaleler, literatürde yer alan omza yönelik geliştirilmiş ölçekler ve klinisyen görüşleri dikkate alınarak 34 maddelik madde havuzu oluşturuldu. Madde havuzunun kapsam geçerliği ve dil geçerliğini test etmek için 8 uzmandan oluşan uzman kurulu oluşturuldu. Madde havuzunda yer alan maddeler için Google Formlar platformu üzerinden dijital olarak iki kez uzman görüşü alındı. Birinci uzman görüşü sonrası 5 maddenin kapsam geçerlik oranı (KGO) 0,778 ve üzerindeydi. Birinci uzman görüşleri ve maddelerin KGO doğrultusunda madde havuzu 21 madde olarak yenilendi. Yenilenen madde havuzu, tekrar değerlendirilmesi için ikinci kez aynı uzmanlara Google Formlar platformu üzerinden gönderildi. Uzman görüşleri sonrası tekrar maddelerin KGO hesaplandı. İkinci uzman görüşü sonrası 20 maddenin KGO’nun 0,778 ve üzeri bir değerde olduğu görüldü. 0,778 değeri altında bir KGO’na sahip 1 madde ölçekten çıkarıldı. Bu değerlere göre ölçeğin toplam kapsam geçerlik ölçütü (KGÖ) 0,984375 olarak hesaplandı ve 20 maddeden oluşan taslak ölçek son halini aldı. KGO, KGÖ kavramları örnek çalışmamız üzerinde anlatılarak ölçek geliştirme sürecinde nasıl kullanılacağı basit bir dille ifade edildi. Çalışmalarda KGÖ’nün farklı değerler referans alınarak kullanılması analiz edildi.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

TUBİTAK

Proje Numarası

2211 - Yurt İçi Doktora Burs Programları

Kaynakça

  1. [1] Morgado FF, Meireles JF, Neves CM, Amaral A, Ferreira ME. Scale development: ten main limitations and recommendations to improve future research practices. Psicologia: Reflexão e Crítica. 2017;30.
  2. [2] Jayakumar P, Williams M, Ring D, Lamb S, Gwilym S. A systematic review of outcome measures assessing disability following upper extremity trauma. Journal of the American Academy of Orthopaedic Surgeons Global Research & Reviews. 2017;1(4).
  3. [3] Düger T, Yakut E, Öksüz Ç, Yörükan S, Bilgutay B, Ayhan Ç, et al. Reliability and validity of the Turkish version of the Disabilities of the Arm, Shoulder and Hand (DASH) Questionnaire. Turkish Journal of Physiotherapy Rehabilitation-Fizyoterapi Rehabilitasyon. 2006;17(3).
  4. [4] Yaşar P. Lınsalata omuz puanlama anketi Türkçe versiyonunun psikometrik özellikleri: Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
  5. [5] Hazar Kanik Z, Gunaydin G, Pala OO, Sozlu U, Alkan ZB, Citaker S, et al. Translation, cultural adaptation, reliability, and validity of the Turkish version of the Penn Shoulder Score. Disability and Rehabilitation. 2018;40(10):1214-9.
  6. [6] El O, Bircan C, Gulbahar S, Demiral Y, Sahin E, Baydar M, et al. The reliability and validity of the Turkish version of the Western Ontario Rotator Cuff Index. Rheumatology international. 2006;26:1101-8.
  7. [7] Slavec A, Drnovšek M. A perspective on scale development in entrepreneurship research. Economic and business review. 2012;14(1):3.
  8. [8] Hinkin TR. A review of scale development practices in the study of organizations. Journal of management. 1995;21(5):967-88.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

15 Ağustos 2023

Gönderilme Tarihi

25 Mayıs 2023

Kabul Tarihi

26 Temmuz 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 14 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Koçak, H., & Demirdel, E. (2023). Omza Yönelik Ölçek Geliştirme Çalışmasında Kapsam Geçerliği. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 14(2), 219-226. https://doi.org/10.22312/sdusbed.1302412
AMA
1.Koçak H, Demirdel E. Omza Yönelik Ölçek Geliştirme Çalışmasında Kapsam Geçerliği. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2023;14(2):219-226. doi:10.22312/sdusbed.1302412
Chicago
Koçak, Hüsamettin, ve Ertuğrul Demirdel. 2023. “Omza Yönelik Ölçek Geliştirme Çalışmasında Kapsam Geçerliği”. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 14 (2): 219-26. https://doi.org/10.22312/sdusbed.1302412.
EndNote
Koçak H, Demirdel E (01 Ağustos 2023) Omza Yönelik Ölçek Geliştirme Çalışmasında Kapsam Geçerliği. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 14 2 219–226.
IEEE
[1]H. Koçak ve E. Demirdel, “Omza Yönelik Ölçek Geliştirme Çalışmasında Kapsam Geçerliği”, Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 14, sy 2, ss. 219–226, Ağu. 2023, doi: 10.22312/sdusbed.1302412.
ISNAD
Koçak, Hüsamettin - Demirdel, Ertuğrul. “Omza Yönelik Ölçek Geliştirme Çalışmasında Kapsam Geçerliği”. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 14/2 (01 Ağustos 2023): 219-226. https://doi.org/10.22312/sdusbed.1302412.
JAMA
1.Koçak H, Demirdel E. Omza Yönelik Ölçek Geliştirme Çalışmasında Kapsam Geçerliği. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2023;14:219–226.
MLA
Koçak, Hüsamettin, ve Ertuğrul Demirdel. “Omza Yönelik Ölçek Geliştirme Çalışmasında Kapsam Geçerliği”. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 14, sy 2, Ağustos 2023, ss. 219-26, doi:10.22312/sdusbed.1302412.
Vancouver
1.Hüsamettin Koçak, Ertuğrul Demirdel. Omza Yönelik Ölçek Geliştirme Çalışmasında Kapsam Geçerliği. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 01 Ağustos 2023;14(2):219-26. doi:10.22312/sdusbed.1302412

Cited By

CC

Creative Commons Attribution 4.0 International License

Atıf gereklidir, ticari olmayan amaçlarla kullanılabilir ve değişiklik yapılarak türev eser üretilemez.