Review

Yaşlılıkta Düşme Rsikini Azaltmaya Yönelik Güvenli İç Mekan Yaklaşımları

Volume: 17 Number: 1 April 20, 2026
TR EN

Yaşlılıkta Düşme Rsikini Azaltmaya Yönelik Güvenli İç Mekan Yaklaşımları

Abstract

Yaşlı bireylerde düşmeler, dünya genelinde ciddi yaralanmalara, hastaneye yatışlara ve bağımsızlık kaybına yol açabilen önemli bir halk sağlığı sorunudur. Yaşlı nüfusun hızla artmasıyla birlikte, güvenli ve erişilebilir iç mekanların tasarlanması, düşme riskini azaltmada önemli bir önleyici yaklaşım olarak görülmektedir. Bu çalışma, yaşlanmaya bağlı fiziksel ve bilişsel değişimlerin iç mekan tasarımından kaynaklanan risklerle ilişkisini kapsamlı olarak incelemektedir. Mekan düzeni, mobilya seçimi, malzeme tercihleri ve malzeme kullanımı, aydınlatma ve renk gibi iç mekan tasarım unsurlarının düşmeleri önlemedeki rolü değerlendirilmekte ve bu unsurlar üzerinden güvenli ve yaşlı dostu iç mekanların oluşturulmasına yönelik tasarım önerileri sunulmaktadır. Çalışmada yer verilen ulusal ve uluslararası standartlar, bu standartlar doğrultusunda geliştirilen rehberler ve yapılan araştırmalar, yaşlı bireylerin hareket özgürlüğünü destekleyen, algı süreçlerini kolaylaştıran ve çevresel farkındalıklarını artıran tasarımların düşme riskini anlamlı şekilde azalttığını göstermektedir. Yaşlı bireylerin güvenliğini ön planda tutan iç mekan tasarımları yalnızca fiziksel güvenliği değil, aynı zamanda bireylerin bağımsız hareket etme, yönelme ve mekanda kendini güvende hissetme gibi psikolojik ve sosyal gereksinimlerini de desteklemesi gerekliliği de vurgulanmaktadır. Kapsayıcı tasarım yaklaşımları, yaşlı bireylerin yaşam kalitesini artırmak için bütüncül çözümler sunmaktadır. Sonuç olarak, iç mekan tasarımının fiziksel güvenliğin ötesine geçerek psikososyal ihtiyaçları da karşılaması gerektiği vurgulanmakta ve interdisipliner, kullanıcı odaklı tasarım yaklaşımlarının önemi ortaya konmaktadır.

Keywords

References

  1. 1. Karlsson MK, Vonschewelov T, Karlsson C, Cöster M, Rosengen BE. Prevention of falls in the elderly: A review. Scand J Public Health. 2013;41(5):442–454. doi:10.1177/1403494813483215
  2. 2. Lytras D, Sykaras E, Iakovidis P, Kasimis K, Myrogiannis I, Kottaras A. Recording of falls in elderly fallers in Northern Greece and evaluation of aging health-related factors and environmental safety associated with falls: A cross-sectional study. Occup Ther Int. 2022;2022:9292673. doi:10.1155/2022/9292673
  3. 3. World Health Organization. Ageing and health [Internet]. 2022 [cited 2024 Jun 11]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/ageing-and-health
  4. 4. Bradley SM. Falls in older adults. Mt Sinai J Med. 2011;78(4):590–595. doi:10.1002/msj.20294
  5. 5. Moylan KC, Binder EF. Falls in older adults: risk assessment, management and prevention. Am J Med. 2007 Jun;120(6):493.e1‑6. doi:10.1016/j.amjmed.2006.07.022
  6. 6. Chuangchai W. A review article: environmental hazards at home and ergonomics as fall prevention for elderly population. J Archit Plan Res Stud. 2017;14(1):1–20.
  7. 7. Stevens JA. Falls among older adults: Risk factors and prevention strategies [Internet]. National Council on Aging Falls Free Initiative; [cited 2024 Jun 11]. Available from: https://www.ncoa.org/resources/falls-among-older-adults
  8. 8. Pati D, Valipoor S, Kazem-Zadeh M, Mihandoust S, Mohammadigorji S. Falls in older adults: A systematic review of literature on interior-scale elements of the built environment. J Aging Environ. 2020;34(4):351-374. doi:10.1080/02763893.2019.1683672

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Aged Health Care

Journal Section

Review

Publication Date

April 20, 2026

Submission Date

June 19, 2025

Acceptance Date

August 18, 2025

Published in Issue

Year 2026 Volume: 17 Number: 1

APA
Çetin Derebek, Z. M., & Şumnu, U. (2026). Yaşlılıkta Düşme Rsikini Azaltmaya Yönelik Güvenli İç Mekan Yaklaşımları. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 17(1), 203-213. https://doi.org/10.22312/sdusbed.1722897
AMA
1.Çetin Derebek ZM, Şumnu U. Yaşlılıkta Düşme Rsikini Azaltmaya Yönelik Güvenli İç Mekan Yaklaşımları. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2026;17(1):203-213. doi:10.22312/sdusbed.1722897
Chicago
Çetin Derebek, Zeynep Merve, and Umut Şumnu. 2026. “Yaşlılıkta Düşme Rsikini Azaltmaya Yönelik Güvenli İç Mekan Yaklaşımları”. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 17 (1): 203-13. https://doi.org/10.22312/sdusbed.1722897.
EndNote
Çetin Derebek ZM, Şumnu U (April 1, 2026) Yaşlılıkta Düşme Rsikini Azaltmaya Yönelik Güvenli İç Mekan Yaklaşımları. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 17 1 203–213.
IEEE
[1]Z. M. Çetin Derebek and U. Şumnu, “Yaşlılıkta Düşme Rsikini Azaltmaya Yönelik Güvenli İç Mekan Yaklaşımları”, Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, vol. 17, no. 1, pp. 203–213, Apr. 2026, doi: 10.22312/sdusbed.1722897.
ISNAD
Çetin Derebek, Zeynep Merve - Şumnu, Umut. “Yaşlılıkta Düşme Rsikini Azaltmaya Yönelik Güvenli İç Mekan Yaklaşımları”. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 17/1 (April 1, 2026): 203-213. https://doi.org/10.22312/sdusbed.1722897.
JAMA
1.Çetin Derebek ZM, Şumnu U. Yaşlılıkta Düşme Rsikini Azaltmaya Yönelik Güvenli İç Mekan Yaklaşımları. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2026;17:203–213.
MLA
Çetin Derebek, Zeynep Merve, and Umut Şumnu. “Yaşlılıkta Düşme Rsikini Azaltmaya Yönelik Güvenli İç Mekan Yaklaşımları”. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, vol. 17, no. 1, Apr. 2026, pp. 203-1, doi:10.22312/sdusbed.1722897.
Vancouver
1.Zeynep Merve Çetin Derebek, Umut Şumnu. Yaşlılıkta Düşme Rsikini Azaltmaya Yönelik Güvenli İç Mekan Yaklaşımları. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2026 Apr. 1;17(1):203-1. doi:10.22312/sdusbed.1722897