Derleme

Yaşlılıkta Düşme Rsikini Azaltmaya Yönelik Güvenli İç Mekan Yaklaşımları

Cilt: 17 Sayı: 1 20 Nisan 2026
PDF İndir
TR EN

Yaşlılıkta Düşme Rsikini Azaltmaya Yönelik Güvenli İç Mekan Yaklaşımları

Öz

Yaşlı bireylerde düşmeler, dünya genelinde ciddi yaralanmalara, hastaneye yatışlara ve bağımsızlık kaybına yol açabilen önemli bir halk sağlığı sorunudur. Yaşlı nüfusun hızla artmasıyla birlikte, güvenli ve erişilebilir iç mekanların tasarlanması, düşme riskini azaltmada önemli bir önleyici yaklaşım olarak görülmektedir. Bu çalışma, yaşlanmaya bağlı fiziksel ve bilişsel değişimlerin iç mekan tasarımından kaynaklanan risklerle ilişkisini kapsamlı olarak incelemektedir. Mekan düzeni, mobilya seçimi, malzeme tercihleri ve malzeme kullanımı, aydınlatma ve renk gibi iç mekan tasarım unsurlarının düşmeleri önlemedeki rolü değerlendirilmekte ve bu unsurlar üzerinden güvenli ve yaşlı dostu iç mekanların oluşturulmasına yönelik tasarım önerileri sunulmaktadır. Çalışmada yer verilen ulusal ve uluslararası standartlar, bu standartlar doğrultusunda geliştirilen rehberler ve yapılan araştırmalar, yaşlı bireylerin hareket özgürlüğünü destekleyen, algı süreçlerini kolaylaştıran ve çevresel farkındalıklarını artıran tasarımların düşme riskini anlamlı şekilde azalttığını göstermektedir. Yaşlı bireylerin güvenliğini ön planda tutan iç mekan tasarımları yalnızca fiziksel güvenliği değil, aynı zamanda bireylerin bağımsız hareket etme, yönelme ve mekanda kendini güvende hissetme gibi psikolojik ve sosyal gereksinimlerini de desteklemesi gerekliliği de vurgulanmaktadır. Kapsayıcı tasarım yaklaşımları, yaşlı bireylerin yaşam kalitesini artırmak için bütüncül çözümler sunmaktadır. Sonuç olarak, iç mekan tasarımının fiziksel güvenliğin ötesine geçerek psikososyal ihtiyaçları da karşılaması gerektiği vurgulanmakta ve interdisipliner, kullanıcı odaklı tasarım yaklaşımlarının önemi ortaya konmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Karlsson MK, Vonschewelov T, Karlsson C, Cöster M, Rosengen BE. Prevention of falls in the elderly: A review. Scand J Public Health. 2013;41(5):442–454. doi:10.1177/1403494813483215
  2. 2. Lytras D, Sykaras E, Iakovidis P, Kasimis K, Myrogiannis I, Kottaras A. Recording of falls in elderly fallers in Northern Greece and evaluation of aging health-related factors and environmental safety associated with falls: A cross-sectional study. Occup Ther Int. 2022;2022:9292673. doi:10.1155/2022/9292673
  3. 3. World Health Organization. Ageing and health [Internet]. 2022 [cited 2024 Jun 11]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/ageing-and-health
  4. 4. Bradley SM. Falls in older adults. Mt Sinai J Med. 2011;78(4):590–595. doi:10.1002/msj.20294
  5. 5. Moylan KC, Binder EF. Falls in older adults: risk assessment, management and prevention. Am J Med. 2007 Jun;120(6):493.e1‑6. doi:10.1016/j.amjmed.2006.07.022
  6. 6. Chuangchai W. A review article: environmental hazards at home and ergonomics as fall prevention for elderly population. J Archit Plan Res Stud. 2017;14(1):1–20.
  7. 7. Stevens JA. Falls among older adults: Risk factors and prevention strategies [Internet]. National Council on Aging Falls Free Initiative; [cited 2024 Jun 11]. Available from: https://www.ncoa.org/resources/falls-among-older-adults
  8. 8. Pati D, Valipoor S, Kazem-Zadeh M, Mihandoust S, Mohammadigorji S. Falls in older adults: A systematic review of literature on interior-scale elements of the built environment. J Aging Environ. 2020;34(4):351-374. doi:10.1080/02763893.2019.1683672

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yaşlı Bakımı

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

20 Nisan 2026

Gönderilme Tarihi

19 Haziran 2025

Kabul Tarihi

18 Ağustos 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 17 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Çetin Derebek, Z. M., & Şumnu, U. (2026). Yaşlılıkta Düşme Rsikini Azaltmaya Yönelik Güvenli İç Mekan Yaklaşımları. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 17(1), 203-213. https://doi.org/10.22312/sdusbed.1722897
AMA
1.Çetin Derebek ZM, Şumnu U. Yaşlılıkta Düşme Rsikini Azaltmaya Yönelik Güvenli İç Mekan Yaklaşımları. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2026;17(1):203-213. doi:10.22312/sdusbed.1722897
Chicago
Çetin Derebek, Zeynep Merve, ve Umut Şumnu. 2026. “Yaşlılıkta Düşme Rsikini Azaltmaya Yönelik Güvenli İç Mekan Yaklaşımları”. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 17 (1): 203-13. https://doi.org/10.22312/sdusbed.1722897.
EndNote
Çetin Derebek ZM, Şumnu U (01 Nisan 2026) Yaşlılıkta Düşme Rsikini Azaltmaya Yönelik Güvenli İç Mekan Yaklaşımları. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 17 1 203–213.
IEEE
[1]Z. M. Çetin Derebek ve U. Şumnu, “Yaşlılıkta Düşme Rsikini Azaltmaya Yönelik Güvenli İç Mekan Yaklaşımları”, Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 17, sy 1, ss. 203–213, Nis. 2026, doi: 10.22312/sdusbed.1722897.
ISNAD
Çetin Derebek, Zeynep Merve - Şumnu, Umut. “Yaşlılıkta Düşme Rsikini Azaltmaya Yönelik Güvenli İç Mekan Yaklaşımları”. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 17/1 (01 Nisan 2026): 203-213. https://doi.org/10.22312/sdusbed.1722897.
JAMA
1.Çetin Derebek ZM, Şumnu U. Yaşlılıkta Düşme Rsikini Azaltmaya Yönelik Güvenli İç Mekan Yaklaşımları. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2026;17:203–213.
MLA
Çetin Derebek, Zeynep Merve, ve Umut Şumnu. “Yaşlılıkta Düşme Rsikini Azaltmaya Yönelik Güvenli İç Mekan Yaklaşımları”. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 17, sy 1, Nisan 2026, ss. 203-1, doi:10.22312/sdusbed.1722897.
Vancouver
1.Zeynep Merve Çetin Derebek, Umut Şumnu. Yaşlılıkta Düşme Rsikini Azaltmaya Yönelik Güvenli İç Mekan Yaklaşımları. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 01 Nisan 2026;17(1):203-1. doi:10.22312/sdusbed.1722897

CC

Creative Commons Attribution 4.0 International License

Atıf gereklidir, ticari olmayan amaçlarla kullanılabilir ve değişiklik yapılarak türev eser üretilemez.